Związek Jaszczurczy (XIV wiek): Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  10 lat temu
WP:SK, drobne redakcyjne
m (poprawa linków)
(WP:SK, drobne redakcyjne)
{{Historia stub}}
 
'''Związek Jaszczurczy''' ([[Język niemiecki|niem.]] ''Eidechsenbund'') – tajna organizacja szlachty z [[ziemia chełmińska|ziemi chełmińskiej]] założona 24 lutego [[1397]] w [[Radzyń Chełmiński|Radzyniu Chełmińskim]] w celu obrony przed uciskiem [[zakon krzyżacki|krzyżackim]].
Założycielami byli [[Mikołaj z Ryńska]], jego brat [[Jan z Pułkowa]] oraz [[Fryderyk z Kitnowa]] i [[Mikołaj z Kitnowa]]<ref>[http://www.turystyka.torun.pl/index.php?strona=231&jezyk=1&back=1 Toruński Serwis Turystyczny. Toruń: informacja turystyczna, zabytki, hotele, muzea, historia, przewodnicy, vademecum turysty<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>.
 
Związek początkowo działał półjawnie i był tolerowany i zatwierdzony przez władze zakonne jako organizacja broniąca interesów szlacheckich. Od [[1410]] r. Związek Jaszczurczy działał tajnie i miał charakter [[Konfederacja|konfederacji]]. Głównym jego celem było połączenie ziemi chełmińskiej z Polską<ref>Jerzy Wyrozumski, Historia Polski do roku 1505, PWN, Warszawa 1987, str.207.</ref>.
 
Po [[wielkaWielka wojna z zakonem krzyżackim|wielkiej wojnie]] z [[Zakon Krzyżackikrzyżacki|Zakonem Krzyżackim]] doszło do prześladowań jego członków, w których obronie, śląc ostre pisma do wielkiego mistrza [[HenrykHeinrich V von Plauen|Henryka von Plauena]], wystąpili król polski [[Władysław II Jagiełło]], [[Witold (wielki książę litewski)Kiejstutowicz|Wielki Książę Witold]] oraz [[marszałek wielki koronny]] [[Zbigniew z Brzezia]].
 
Wkrótce Związek Jaszczurczy rozszerzył działalność na inne tereny państwa krzyżackiego, wspierając przy tym wszystkie działania wojenne króla polskiego przeciwko Zakonowi. O zasługach związku świadczy chociażby udział w rokowaniach w [[1435]] r i podpis ówczesnego przywódcy Jaszczurkowców, [[Jan ze Szczuplinek|Jana ze Szczuplinek]] pod [[Pokój w Brześciu Kujawskim|traktatem pokojowym z Brześcia Kujawskiego]]. W [[1440]] Związek Jaszczurczy wszedł w skład [[Związek Pruski|Związku Pruskiego]].
 
== Bibliografia ==
* ''Polska Jagiellonów'' ( wyd. pierwsze PIW 1963, wyd. ostatnie Prószyński i S-ka 2007, ISBN: 978-83-7469-522-0 )
 
== Zobacz też ==
{{wikisource|Encyklopedia staropolska/Związek|hasło ''Związek'' w Encyklopedii staropolskiej|tekst=nie}}
* [[Stosunki polsko-krzyżackie]]
82 950

edycji