Wojna grecko-włoska: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 160 bajtów ,  9 lat temu
m
drobne redakcyjne
m (drobne redakcyjne)
Po ataku na Tarent uaktywniła się również grecka marynarka wojenna. Jej głównym zadaniem było zabezpieczanie własnych linii komunikacyjnych oraz próby przerwania włoskich dostaw na front. Greckie [[niszczyciel]]e kilkakrotnie podejmowały rajdy w kierunku [[cieśnina Otranto|cieśniny Otranto]], nie napotykając jednak okrętów ani [[konwój morski|konwojów]] przeciwnika. Udanymi akcjami były wypady w celu bombardowania pozycji włoskich na wybrzeżu albańskim. Pewne sukcesy odniosły również greckie [[okręt podwodny|okręty podwodne]], działające na [[Morze Adriatyckie|Adriatyku]], które zatopiły kilka włoskich transportowców za cenę utraty jednej jednostki: 29 grudnia 1940 roku "Proteus" został zatopiony przez włoski torpedowiec "Antares"<ref name=ZF/>.
 
Obie strony konfliktu ucierpiały bardzo mocno na skutek mroźnej zimy. Dużym problemem było funkcjonowanie służby zdrowia. Najczęściej jedynym sposobem doraźnej pomocy rannym i odmrożonym na górskich odcinkach frontu były [[amputacja|amputacje]], konieczność transportu rannych na tyły angażowała zaś nieproporcjonalnie wielu żołnierzy<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Rawski|imię=Tadeusz|tytuł=Piechota w II wojnie światowej|strony=85}}</ref>. Równie wielkie trudności występowały w zaopatrzeniu w broń, amunicję i żywność. Tą ostatnią wiele greckich oddziałów zdobywało po prostu na przeciwniku<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Solarz|imię=Jacek|tytuł=Bałkany 1940-1941|strony=22}}</ref>. Równocześnie jednak obie strony wzmacniały swoje wojska. W lutym 1941 roku siły greckie walczące przeciwko Włochom wynosiły około 300 tysięcy żołnierzy, zaś Włochy posiadały w Albanii ponad 400 tysięcy wojskowych pod nowym dowództwem generała [[Ugo Cavallero]]<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Solarz|imię=Jacek|tytuł=Bałkany 1940-1941|strony=22-23}}</ref>, zgrupowanych w dwudziestu dywizjach piechoty, czterech górskich i dwóch pancernych<ref>{{cytujИлья książkę|nazwisko=Moszczanskij|imię=Ilja|tytuł=BitwaМощанский: za''Битва за Балканы''. S. Bałkany|strony=40}}.</ref>.
 
Ponaglani doniesieniami wywiadu z [[Bułgaria|Bułgarii]] o możliwym zajęciu tego kraju przez wojska niemieckie nowy premier Grecji [[Aleksandros Korizis]] i generał Papagos podjęli decyzję o przeprowadzeniu kolejnego natarcia. Rozpoczęło się ono 28 lutego 1941 roku na południowym odcinku frontu, ale zostało zatrzymane przez włoską obronę. Grecy zaatakowali ponownie 7 marca, przełamując w kilku miejscach front i rozbijając dywizję ''Julia'', ale przerwali natarcie w dwa dni później na wieść o włoskiej ofensywie w dolinie Desnices<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Solarz|imię=Jacek|tytuł=Bałkany 1940-1941|strony=24}}</ref>. Atak trzech włoskich [[korpus (wojsko)|korpusów]], który osobiście obserwował przybyły do Albanii Mussolini, doprowadził do zdobycia części greckich pozycji, ale ostatecznie zatrzymał się na kolejnych rubieżach i ustabilizował w połowie marca. Oznaczało to taktyczne zwycięstwo Greków, za cenę związania większości ich armii na froncie albańskim i pozostawienia odsłoniętej granicy z Bułgarią, gdzie koncentrowały się jednostki niemieckie<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Solarz|imię=Jacek|tytuł=Bałkany 1940-1941|strony=25-26}}</ref>.
=== Walki grecko-włoskie po agresji niemieckiej i kapitulacja armii greckiej ===
{{main|Plan Marita}}
Przyczyną planowania przez III Rzeszę operacji zajęcia Bałkanów było zarówno niepowodzenie wojsk włoskich w wojnie z Grecją, jak również coraz większa obecność militarna Wielkiej Brytanii w tym regionie. 29 października 1940 roku Brytyjczycy uzyskali od rządu greckiego zgodę na stworzenie bazy wojskowej w zatoce Suda na [[Kreta|Krecie]], co stwarzało zagrożenie nalotów na obszary roponośne w Rumunii<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Solarz|imię=Jacek|tytuł=Bałkany 1940-1941|strony=27}}</ref>. Na początku lutego 1941 roku Niemcy uzyskali zgodę Bułgarii na wykorzystanie jej terytorium do ataku na Grecję, zaś 1 marca Bułgaria oficjalnie przystąpiła do [[pakt trzech|paktu trzech]]<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Solarz|imię=Jacek|tytuł=Bałkany 1940-1941|strony=28-29}}</ref>. Po przewrocie wojskowym w Jugosławii w nocy z 26 na 27 marca 1941 roku i przejęciu władzy w tym kraju przez sympatyków krajów zachodnich plany niemieckie zostały skorygowane o dodatkowy atak na Jugosławię z terenów [[Węgry|Węgier]], Rumunii i Bułgarii przy współudziale Włoch<ref>{{cytujИлья książkę|nazwisko=Moszczanskij|imię=Ilja|tytuł=BitwaМощанский: za''Битва за Балканы''. Ss. Bałkany|strony=17-19}}</ref>.
 
Atak niemiecki nastąpił 6 kwietnia 1941 roku. W Albanii wojska greckie i jugosłowiańskie podjęły 7 kwietnia próbę zaatakowania pozycji włoskich, ale ich natarcie zostało zatrzymane przez dobrze przygotowaną obronę<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Solarz|imię=Jacek|tytuł=Bałkany 1940-1941|strony=53-54}}</ref>. Po przełamaniu przez Niemców pozycji greckich w [[Macedonia (Grecja)|Macedonii]] i rozbiciu armii jugosłowiańskiej greckie dowództwo, w obawie o odcięcie dywizji na froncie albańskim, wydało rozkaz odwrotu. Włosi postępowali w ślad za Grekami, zajmując teren niemal bez walki<ref name=autonazwa1>{{cytuj książkę|nazwisko=Solarz|imię=Jacek|tytuł=Bałkany 1940-1941|strony=62-64}}</ref>. Obecny w Grecji od marca brytyjski korpus ekspedycyjny (tzw. ''Force W'') nie wytrzymał impetu uderzenia niemieckiego i pierwszy, przed ogólnym odwrotem Greków, wycofywał się na południe z zamiarem jak najszybszej ewakuacji na Kretę<ref>{{cytujИлья książkę|nazwisko=Moszczanskij|imię=Ilja|tytuł=BitwaМощанский: za''Битва за Балканы''. S. Bałkany|strony=41}}.</ref>. 20 kwietnia 1941 roku generał [[Jeorios Tsolakoglu]], działając w porozumieniu z dużą częścią wyższych oficerów armii greckiej, choć bez zgody i wiedzy naczelnego dowódcy, rządu i króla [[Jerzy II Grecki|Jerzego II]], podpisał akt kapitulacji armii greckiej przed wojskami niemieckimi. Jednak Mussolini nie zgodził się na zawarcie rozejmu za pośrednictwem swych sojuszników i zażądał kapitulacji również przed jego armią. Odpowiedni akt został podpisany 23 kwietnia 1941 roku w [[Saloniki|Salonikach]]<ref name=autonazwa1 />. 27 kwietnia 1941 roku wojska niemieckie zajęły [[Ateny]], zaś ostatnie walki z wycofującymi się z kontynentalnej Grecji Brytyjczykami, przy bardzo ograniczonym udziale wojsk włoskich, wygasły 30 kwietnia 1941 roku<ref>{{cytujИлья książkę|nazwisko=Moszczanskij|imię=Ilja|tytuł=BitwaМощанский: za''Битва за Балканы''. Ss. Bałkany|strony=49-51}}.</ref>.
 
W trakcie działań na froncie greckim wojska włoskie straciły 13 755 zabitych, 115 350 rannych, chorych i z poważnymi [[odmrożenie|odmrożeniami]] oraz 25 067 zaginionych. Kapitulacja armii greckiej oznaczała niewolę dla około 270 tysięcy, spośród ponad 300 tysięcy jej żołnierzy<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Jowett|imię=Philip S.|tytuł=The Italian Army 1940-45 (I)|strony=7|nazwisko2=Andrew|imię2=Stephen}}</ref><ref>{{cytujИлья książkę|nazwisko=Moszczanskij|imię=Ilja|tytuł=BitwaМощанский: za''Битва Bałkany|strony=за Балканы''. S.51}}.</ref><ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Solarz|imię=Jacek|tytuł=Bałkany 1940-1941|strony=74}}</ref>, spośród ponad 300 tysięcy jej żołnierzy. MimoPomimo tej okolicznościto, jesienią [[1944]] roku, tj. w trakcie opuszczania Grecji przez Niemcówwojska niemieckie, greckie siły zbrojne były już [[Historia Grecji#Liczebność sił zbrojnych|odbudowane]] do łącznie ponad 200 tysiecytysięcy żbrojnychzbrojnych, w zorganizowanych oddziałach, różnych opcji politycznych <ref>S.N.Grigoriadis t.1 ("Katochi - Dekemvriana") str. 632-633. </ref>.
 
== Wpływ wojny grecko-włoskiej na przebieg [[Druga wojna światowa|II wojny światowej]] ==
Niekorzystny dla Włoch przebieg walk i konieczność włączenia się do nich wojsk niemieckich, o około 2 miesiące opóźniły realizację niemieckiego [[Atak Niemiec na ZSRR|Planu Barbarossa]]. Czego bezpośrednim efektem stała się potem niemożność osiągnięcia przez Niemcy zakładanych celów strategicznych, przed nadejściem zimy.
 
# {{cytuj książkę|nazwisko=Jowett|imię=Philip S.|tytuł=The Italian Army 1940-45 (I). Europe 1940-43|miejsce=Oksford|data=2000|isbn=1-85532-864-x|nazwisko2=Andrew|imię2=Stephen}}
# {{cytuj książkę|nazwisko=Knox|imię=MacGregor|tytuł=Hitler's Italian Allies. Royal Armed Forces, Fascist Regime, and the War of 1940-43|miejsce=Cambridge|data=2003|isbn=0-511-01454-6}}
# {{cytuj książkępismo|nazwisko=Мощанский|imię=Илья|tytuł=Битва за Балканы: Боевые действия в Южной Европе 28 октября 1940 − 1 июня 1941 года|czasopismo=Военная Летопись|wolumin=2/2007}} ({{cytuj pismo|nazwisko=Moszczanskij|imię=Ilja|tytuł=Bitwa za Bałkany.: Bojewyje diejstwija w Jużnoj Jewropie 28 oktiabria 1940 - 1 ijunia 1941 goda|miejsceczasopismo=MoskwaWojennaja Lietopis|datawolumin=2/2007}})
# {{cytuj książkę|nazwisko=Murray|imię=Williamson|tytuł=A War to Be Won. Fighting the Second World War|miejsce=Cambridge, Mass.|data=2001|isbn=0-674-00680-1|nazwisko2=Millet|imię2=Allan R.}}
# {{cytuj książkę|nazwisko=Rawski|imię=Tadeusz|tytuł=Piechota w II wojnie światowej|miejsce=Warszawa|data=1984|isbn=83-11-07065-2}}
# {{cytuj książkę|nazwisko=N. Grigoriadis|imię=Solon|tytuł=Historia Współczesnej Grecji t.1. Okupacja - Dekemvriana (gr.)|miejsce=Ateny, oficyna Polaris|data=2009|isbn=978-960-6829-10-9}}
{{Bibliografia stop}}
 
 
 
[[Kategoria:Historia Włoch]]