Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 855 bajtów ,  8 lat temu
źródła/przypisy, drobne merytoryczne, redakcyjne i techniczne
[[Plik:Herakles Triton BM GR1947-7-14-16.jpg|thumb|200px|<center>''Herakles i Tryton'',<br /><small>greckie malowidło wazowena wattyckim [[kyliks]]ie [[styl czarnofigurowy|stylu czarnofigurowym]] na attyckim [[kyliks]]ie z, VI w.wiek p.n.e.,<br />[[Muzeum Brytyjskie]] w [[Londyn]]ie.</small></center>]]
'''Tryton''' (także '''Triton''', [[język grecki|gr.]] {{grc|Τρίτων}} ''Trítōn'', [[łacina|łac.]] ''Triton'') – [[mitologia grecka|''mit. gr.'']] bóg morski.
 
Według jednej z wersji był bogiem jeziora [[Tritonis]] w [[Libia|Libii]]<ref name="PierreZ. Kubiak (83-7391-077-8)">{{cytuj książkę|nazwisko=Kubiak|imię=Zygmunt|autor link=Zygmunt Kubiak|tytuł=Mitologia Greków i Rzymian|wydawca=Świat Książki|miejsce=Warszawa|data=2003|strony=231|isbn=83-7391-077-8|rozdział=Młodsi bogowie}}</ref><ref name="P. Grimal (83-04-04673-3)">{{cytuj książkę|nazwisko=Grimal|imię=Pierre|autor link=Pierre Grimal|tytuł=Słownik mitologii greckiej i rzymskiej|wydawca=[[Zakład Narodowy im. Ossolińskich]]|miejsce=Wrocław|data=2008|strony=354|isbn=83-04-04673-3}}</ref>. Uchodził za syna boga [[Posejdon]]a i bogini [[Amfitryta|Amfitryty]] oraz za brata [[nimfy]] [[Rode]], a także za ojca [[Triteja|Tritei]], [[Trytonidy|Trytonid]], [[trytony (mitologia)|trytonów]] i [[Pallas (córka Trytona)|Pallas]]<ref name="PierreP. Grimal (83-04-04673-3)" /><ref name="Z. Kubiak (83-7311-077-8) 2">Zygmunt Kubiak, [[op. cit.]], s. 186. ISBN 83-7311-077-8.</ref><ref name="Triteia Theoi">{{cytuj stronę|url=http://www.theoi.com/Nymphe/NympheTriteia.html|tytuł=Triteia|nazwisko=Atsma|imię=Aaron J.|data=2000-2008|praca=The Theoi Project: Greek mythology. Exploring mythology in classical literature and art.|język=en|data dostępu=2010-11-04}}</ref><ref name="Tritonides Theoi">{{cytuj stronę|url=http://www.theoi.com/Nymphe/NymphaiTritonides.html|tytuł=Tritonides|nazwisko=Atsma|imię=Aaron J.|data=2000-2008|praca=The Theoi Project: Greek mythology. Exploring mythology in classical literature and art.|język=en|data dostępu=2010-11-04}}</ref><ref name="V. Zamarovský (80-8046-098-1)">{{cytuj książkę|nazwisko=Zamarovský|imię=Vojtech|autor link=Vojtech Zamarovský|tytuł=Bohovia a hrdinovia antických bájí|wydawca=Perfekt a.s.|miejsce=Bratislava|rok=1998|strony=444|język=sk||isbn=80-8046-098-1}}; polskie wydanie: ''Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej'' (''Encyklopedia mitologii antycznej'', ''Słownik mitologii greckiej i rzymskiej'').</ref><ref name="Tritones Theoi">{{cytuj stronę|url=http://www.theoi.com/Pontios/Tritones.html|tytuł=Tritons|nazwisko=Atsma|imię=Aaron J.|data=2000-2008|praca=The Theoi Project: Greek mythology. Exploring mythology in classical literature and art.|język=en|data dostępu=2010-11-04}}</ref>. Należał do orszaku Posejdona i Amfitryty.
 
Pojawia się w mitach o [[Herakles]]ie, [[Argonauci|Argonautach]] i [[Misenos]]ie.
 
W sztuce wyobrażanyprzedstawiany jest zwykle wjako postaci istotyistota o mieszanej budowie, z [[trójząb|trójzębem]] i wielką muszlą<ref name="V. Zamarovský (80-8046-098-1)" /><ref name="M. Pietrzykowski (83-221-0111-2)">{{cytuj książkę|nazwisko=Pietrzykowski|imię=Michał|autor=Michał Pietrzykowski|tytuł=Mitologia starożytnej Grecji|wydawca=Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe|miejsce=Warszawa|data=1979|strony=55|isbn=83-221-0111-2|rozdział=Mity o bogach}}</ref>. Górna część jego ciała (tułów, głowa, ręce) jest podobna do ciała człowieka (tak jak [[centaury (mitologia)|centaurów]] i [[ichtiocentaury|ichtiocentaurów]]), natomiast dolna ma kształt ryby (tak jak ichtiocentaurów i [[hippokampy|hippokampów]]; przeważnie ma rybi ogon skręcony spiralnie)<ref name="PierreP. Grimal (83-04-04673-3)" />. Czasami posiada jedną parę końskich nóg (tak jak ichtiocentaury).
 
StanowiWyobrażenie dośćo częstybóstwie tematprzejawia się w rzeźbiesztukach (oprawyplastycznych rzeźbiarskiemiędzy fontann). Przedstawienia jego występują równieżinnymi w greckim [[malarstwo wazowe|malarstwie wazowym]] i na [[mozaika]]ch (m.in. mozaiki z III w.) oraz w rzeźbie (oprawy rzeźbiarskie fontann)<ref name="V. Zamarovský (80-8046-098-1)" />.
 
Imię Trytona bywa stosowane często do szeregu istot morskich – pół ludzi, pół ryb ([[trytony (mitologia)|trytonów]])<ref name="PierreP. Grimal (83-04-04673-3)" /><ref name="M. Pietrzykowski (83-221-0111-2)" />.
 
Imieniem bóstwa nazwanozostał nazwany największy [[naturalny satelita|księżyc]] [[Neptun]]a – [[Tryton (księżyc)|Tryton]]<ref name="V. Zamarovský (80-8046-098-1)" /><ref name="Encyklopédia astronómie">{{cytuj książkę|nazwisko=Hajduk |imię=Anton|autor=Anton Hajduk|tytuł=Encyklopédia astronómie|wydawca=Obzor|miejsce=Bratislava|data=1987|strony=623|język=sk|isbn=65-045-87 EAS|nazwisko2=Štohl (red.)|imię2=Ján}}</ref>.
 
=== Zobacz też ===
* [http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/3509.html Triton] (William Smith: ''Dictionary of Greek and Roman biography and mythology'', 1867). W: ''The Ancient Library. The complete classics bookshelf on the web''. [dostęp 2010-11-03]. {{lang|en}}
}}
 
 
 
[[Kategoria:Bóstwa wodne w mitologii greckiej]]
15 183

edycje