Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 40 bajtów ,  8 lat temu
[[Plik:Andrew Carnegie circa 1878 - Project Gutenberg eText 17976.jpg|thumb|200px|Andrew Carnegie]]
[[Plik:Andrew-carnegie-portrait-pd.png|thumb|200px|Andrew Carnegie]]
'''Andrew Carnegie''' (ur. [[25 listopada]] [[1835]] w [[Dunfermline]] w [[Szkocja|Szkocji]], zm. [[11 sierpnia]] [[1919]] w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]]), Amerykanin szkockiego pochodzenia, [[fabrykant|przemysłowiec]], jeden z najbogatszych ludzi swego czasu na świecie. Swojego bogactwa użył dla stworzenia wielu instytucji o istotnym znaczeniu dla kultury i nauki.
 
== Młodość ==
Pracując dla kompanii kolejowej Carnegie zaczął skupować akcje firm stalowniczych (przede wszystkim Keystone Bridge Company budującej mosty kolejowe), naftowych i fabryk wagonów (głównie Woodruff Sleeping Car Company). Znakomite wyniki tych firm na giełdach pozwoliły mu (w roku [[1865]]) odejść z Pennsylvania Railroad i uruchomić własny interes. Przewidywał, że zapotrzebowanie na stal będzie w następnych dziesięcioleciach wzrastać, w czym upewnił się podczas podróży do Europy w roku [[1873]].
 
W latach 1880 stalownie Carnegie'go (w tym zakupiona przezeń w [[1883]] r. Homestead Works, jedna z największych w [[Stany Zjednoczone|USA]]) przyniosły miliony [[dolar]]ów dochodu. Wkrótce wykupił większość akcji firmy zajmującej się sprowadzaniem do USA i przeróbką liści [[kokaKrasnodrzew pospolity|koki]], założoną przez Henry'ego C. Fricka. Biznesmeni zostali partnerami, a gdy w [[1892]] r. Carnegie połączył trzy swoje największe stalownie w koncern pn. Carnegie Steel Company, Frick został jego dyrektorem, odpowiedzialnym za produkcję bieżącą. Sam Carnegie zajmował się inwestycjami i planowaniem długofalowym.
 
Rozbudowie przemysłu towarzyszyła też rozbudowa transportu, w którym to celu Carnegie zlokalizował swe zakłady w pobliżu [[Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie|Wielkich Jezior]] i zbudował całą flotyllę [[jeziorowiec|jeziorowców]] do przewozu zarówno surowców jak i gotowych wyrobów do [[Nowy Jork|Nowego Jorku]], [[Detroit]] i [[Chicago]].
Gdy w roku [[1901]] Carnegie zdecydował się przejść na emeryturę uważany był powszechnie za największego bogacza na świecie. Jego majątek obliczano na ponad 500 milionów dolarów (sprzedał Carnegie Steel Corporation przemysłowcowi [[John Pierpont Morgan|J. Pierpoint Morganowi]] za 60 milionów).
 
Po odejściu Carnegie'go Morgan i inni stalownicy utworzyli istniejący do dziś ogromny koncern [[U.S. Steel|United States Steel Corporation]], oddając ogromne usługi krajowi podczas II wojny światowej. Tymczasem Carnegie zajął się pisarstwem. W wydanym w roku [[1889]] eseju zat. "Wealth" przedstawił swój zamysł użycia nadwyżek fortuny na cele społeczne. Napisał także kilka książek jak ''Triumphant Democracy (1886), The Empire of Business (1902), Problems of Today (1908) i Autobiography of Andrew Carnegie (1920 - pośmiertnie).''
 
== Społecznik ==
 
{{DEFAULTSORT:Carnegie, Andrew}}
 
[[Kategoria:Amerykańscy przedsiębiorcy]]
[[Kategoria:Amerykańscy filantropi]]
11 660

edycji