Swoisty antygen sterczowy: Różnice pomiędzy wersjami

formatowanie (tabelka), drobne redakcyjne
(→‎Linki zewnętrzne: PSA - wszystko na temat swoistego antygenu sterczowego)
(formatowanie (tabelka), drobne redakcyjne)
{{disambigR|biologii|[[PSA|inne znaczenia tego słowa]]}}
{{źródła|data=2010-03}}
'''PSA''' (z [[język angielski|ang.]] ''Prostate Specific Antigen'' – ''antygen swoisty dla prostaty'') – [[antygen]] [[Gruczoł krokowy|gruczołu krokowego]] ([[Gruczoł krokowy|prostaty]]). Jest [[Glikoproteiny|glikoproteiną]] wytwarzaną w tym [[gruczoł|gruczole]], obecną we [[krew|krwi]] w stężeniu podwyższonym w przypadku przerostu prostaty lub [[Rak gruczołu krokowego|raka prostaty]]. Za wartość prawidłową uznaje się stężenie w zależności od wieku.
 
WIEK [[Kilogram|ng]]/[[Litr|ml]]
{| class="wikitable" style="text-align:center"
40-49 < 2.5
|+ Prawidłowe stężenie PSA<br>we krwi
50-59 < 3.5
! style="width:100px" | Wiek
60-69 < 4.5
WIEK! style="width:100px" | Stężenie<br>[[Kilogram|ng]]/[[Litr|ml]]
70-79 < 6.5
|-
| 40–49
40-49| < 2.,5
|-
| 50–59
50-59| < 3.,5
|-
| 60–69
60-69| < 4.,5
|-
| 70–79
70-79| < 6.,5
|}
 
PSA występuje prawie wyłącznie w komórkach wydzielniczych przewodów stercza. Jedynymi opisanymi dotąd komórkami spoza stercza, wykazującymi dodatnią reakcję na obecność PSA, są komórki nabłonkowe gruczołów okołocewkowych u kobiet.
 
=== Historia ===
PSA wykryty został w roku [[1970]] w tkance gruczołu krokowego{{fakt|data=2010-03}}. W roku [[1971]] wykazano obecność PSA w nasieniu, a w roku [[1979]] wyizolowano czystą postać PSA z tkanki prostaty, zaś w roku [[1980]] wykryto obecność PSA w [[Surowica (hematologia)|surowicy krwi]] i dokonano pomiaru jego stężenia. Jest oznaczany w badaniu laboratoryjnym krwi od [[1979]] roku. Od połowy [[lata 80. XX wieku|lat 80. XX wieku]] PSA stał się szeroko stosowany w praktyce klinicznej jako [[Markery nowotworowe|marker nowotworowy]] [[Rak gruczołu krokowego|raka prostaty]].
PSA jest oznaczane w badaniu laboratoryjnym krwi od [[1979]] roku.
 
PSA wykryty został w roku [[1970]] w tkance gruczołu krokowego{{fakt|data=2010-03}}. W roku [[1971]] wykazano obecność PSA w nasieniu, a w roku [[1979]] wyizolowano czystą postać PSA z tkanki prostaty, zaś w roku [[1980]] wykryto obecność PSA w [[Surowica (hematologia)|surowicy krwi]] i dokonano pomiaru jego stężenia. Od połowy [[lata 80. XX wieku|lat 80. XX wieku]] PSA stał się szeroko stosowany w praktyce klinicznej jako [[Markery nowotworowe|marker nowotworowy]] [[Rak gruczołu krokowego|raka prostaty]].
 
{{Zastrzeżenia|Medycyna}}
=== Linki zewnętrzne ===
* [http://www.brachyterapia.coi.pl/html/prost.html#kwal Kwalifikacja do leczenia w Brachyterapii]
* {{Cytuj stronę | nazwisko = | imię = | tytuł = PSA - swoisty antygen sterczowy | url = http://eurologia.pl/a/177,psa | opublikowany = Eurologia | data = | data dostępu = 2011-01-28 }}
* [http://eurologia.pl/a/177,psa PSA - wszystko na temat swoistego antygenu sterczowego]
 
 
[[Kategoria:Geny na chromosomie 19]]