Nowy cmentarz żydowski w Będzinie: Różnice pomiędzy wersjami

m
drobne merytoryczne, drobne techniczne, źródła/przypisy
(poprawa linków)
m (drobne merytoryczne, drobne techniczne, źródła/przypisy)
[[Plik:Cmentarz żydowski w Będzinie39.jpg|thumb|250px|right|Cmentarz żydowski od strony ul.Podzamcze]]
'''Nowy cmentarz żydowski w Będzinie''' - cmentarz [[Żydzi|żydowski]] ([[kirkut]]) w [[Będzin]]ie położony na północnym zboczu [[Góra Zamkowa (Będzin)|Góry Zamkowej]] przy ul. Podzamcze. W Będzinie istniały trzy cmentarze żydowskie, z których przetrwał jedynie kirkut na Górze Zamkowej, zwany nowym cmentarzem żydowskim. Powstał on w [[1831]]<ref>Burchard rpodaje datę powstania cmentarza jako XIX w.</ref> w związku z wybuchem w lipcu tegoż roku [[epidemia|epidemii]] [[cholera|cholery]] w Będzinie, gdy stary kirkut na Zawalu okazał się za mały, by pomieścić wszystkie ciała. Grunt pod cmentarz zakupiono od mieszkańców miasta za 300 guldenów.
 
Na powierzchni 0,5 ha zachowało się ok. 250 całych [[macewa|macew]] oraz ok. 550 rozbitych lub mocno uszkodzonych<ref>Burchard podaje liczbę zachowanych nagrobków jako około 300</ref>. Najstarszy nagrobek pochodzi z 1831 r. Na macewach zachowały się inskrypcje nagrobne w języku hebrajskim i jidysz. Obecnie teren cmentarza jest zaniedbany, porośnięty przez las. Pośrodku zachowały się także fundamenty [[ohel]]u, najprawdopodobniej rabina Barucha Hercygiera (wedługwg innej niepewnej hipotezy rabina [[Jakub Natan|Jakuba Natana]]<ref>[http://wwwzob. serwis kirkuty.xip.pl/bedzin.htm Cmentarz żydowski w Będzinie Jewish cemetery in Bedzin<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>) oraz pozostałości kamiennego muru ogrodzenia. [[Macewa]] Jakuba Natana (z wyrzeźbionym orłem Rzeczypospolitej) znajduje się dzisiaj w [[Muzeum Zagłębia w Będzinie]].
 
Na powierzchni 0,5 ha zachowało się ok. 250 całych [[macewa|macew]] oraz ok. 550 rozbitych lub mocno uszkodzonych. Najstarszy nagrobek pochodzi z 1831 r. Na macewach zachowały się inskrypcje nagrobne w języku hebrajskim i jidysz. Obecnie teren cmentarza jest zaniedbany, porośnięty przez las. Pośrodku zachowały się także fundamenty [[ohel]]u, najprawdopodobniej rabina Barucha Hercygiera (według innej niepewnej hipotezy rabina [[Jakub Natan|Jakuba Natana]]<ref>[http://www.kirkuty.xip.pl/bedzin.htm Cmentarz żydowski w Będzinie Jewish cemetery in Bedzin<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>) oraz pozostałości kamiennego muru ogrodzenia. [[Macewa]] Jakuba Natana (z wyrzeźbionym orłem Rzeczypospolitej) znajduje się dzisiaj w [[Muzeum Zagłębia w Będzinie]].
Cmentarz był użytkowany do końca lat 70. XIX w. Podczas II wojny światowej został zdewastowany przez Niemców. Na teren cmentarza prowadzi odbudowana brama.
 
<br clear="all">
 
{{Przypisy}}
{{commons|Category:Jewish cemetery in Będzin}}
 
== Bibliografia ==
{{przypisy}}
* {{Cytuj książkę
| nazwisko = Burchard
| imię = Przemysław
| tytuł = Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce
| rozdział =
| data = 1990
| wydawca =
| miejsce = Warszawa
| isbn =
| strony = 187
}}
 
== Linki zewnętrzne ==
{{commonscommonscat|Category:Jewish cemetery in Będzin}}
* [http://www.kirkuty.xip.pl/bedzin.htm Cmentarz żydowski w Będzinie w portalu kirkuty.xip.pl]
* [http://www.sztetl.org.pl/pl/article/bedzin/12,cmentarze/1836,cmentarz-zydowski-w-bedzinie-ul-podzamcze-/ Nowy cmentarz żydowski w Będzinie] na portalu Wirtualny Sztetl
28 866

edycji