Rudaki: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 526 bajtów ,  9 lat temu
brak opisu edycji
'''Rudaki''', właśc. Abu Abdullah Dżafar ben Muhammad (ur. [[857]], zm. ok. [[941]]) – [[liryka|poeta]] [[Historia Iranu|perski]], uważany za największego twórcę perskojęzycznego swoich czasów. Rudaki uważany jest także za klasyka [[literatura tadżycka|literatury tadżyckiej]].
 
Pochodził z rodziny chłopskiej<ref name="gafurow">Gafurow B., ''Dzieje i kultura ludów Azji Centralnej'', Warszawa 1978, s. 398.</ref> z miejscowości Pandżrud (lub Pandż Rud<ref name="gafurow" />) w obecnym [[Pandżakent|Pandżakencie]] ([[Tadżykistan]]). Długie lata był nadwornym poetą [[Samanidzi|samanidzkiego]] emira [[Nasr II Ibn Ahmad Samanida|Nasra II Ibn Ahmada]] (panującego w latach [[914]]-[[943]]), władcy [[Chorasan]]u i [[Transoksania|Transoksanii]]. Siedziba dworu znajdowała się w [[Buchara|Bucharze]] ([[Uzbekistan]]). Pod koniec życia został jednak wydalony z dworu i ostatnie lata spędził biednie w swej rodzinnej miejscowości<ref name="gafurow" />. Był już wówczas niewidomy, niektóre źródła sugerują również celowe oślepienie<ref name="gafurow2">Gafurow B., ''Dzieje i kultura ludów Azji Centralnej'', Warszawa 1978, s. 399.</ref>. Powodem wydalenia mogła być jego przyjaźń z obalonym w [[937]] r. wezyrem [[Nasr II Belami|Nasrem II Belamim]] lub udział w [[Karmaci|ruchu karmatów]]<ref name="gafurow2" />.
 
Z całej twórczości Rudakiego, podobno bardzo obfitej, do naszych czasów zachowało się zaledwienieco 1800ponad linijek2000 wersów<ref name="gafurow2" />, stanowiących w głównej mierze mniejsze lub większe fragmenty innych utworów. Są to [[kasyda|kasydy]], [[rubajatgazel]]ye, [[gazelpoemat dydaktyczny|poematy dydaktyczne]]e, wiersze satyryczne, [[masnawielegia|elegie]]<ref name="gafurow2" />. Styl, utworzony przez Rudakiego i jego współczesnych, panował w poezji perskiej do połowy [[XI wiek|XI w.]]
 
Przekład kilkunastu drobnych utworów Rudakiego ukazał się w tomie ''Dywan perski'' autorstwa Władysława Dulęby, Kraków 1977.