Otwórz menu główne

Zmiany

Przeredagowanie i rozbudowa, usunięcie katolickiego POV
|}
 
'''Osiemdziesięciu pięciu błogosławionych męczenników''' – grupa [[męczennik]]ówmężczyzn zamordowanychi wkobiet czasiestraconych prześladowań religijnychw [[katolicyzmKrólestwo Anglii|katolików]]Królestwie w [[Anglia|Anglii]] za zdradę stanu i [[Walia|Walii]]inne przestępstwa polityczne w latach [[1535]] -[[ 1679]], uznanych przez Kościół rzymskokatolicki za męczenników wiary katolickiej, [[błogosławiony|błogosławieni]] [[Kościół łaciński|Kościoła rzymskokatolickiego]].
 
== Tło historyczne ==
== Geneza męczeństwa ==
Podłożem prześladowań katolików w okresie [[reformacja|reformacji]] były uregulowania prawne, które czyniły głową [[anglikanizm|Kościoła Anglii]] króla co sprawiło, iż katolickie praktyki religijne były traktowane jak zdrada stanu<ref name="EB"/>. W konsekwencji pociągnęło to za represje polegające m.in. na [[konfiskata|konfiskacie majątków]], [[Pozbawienie wolności|więzieniu]], [[tortura|torturowaniu]], zmuszaniu do [[Konwersja (religia)|konwersji]] i mordowaniu katolików. W latach 1535-1534 za panowania [[Henryk VIII Tudor|Henryka VIII]] zamordowano czterdziestu, stu osiemdziesięciu dziewięciu zginęło między 1570 a 1603 rokiem za [[Elżbieta I Tudor|Elżbiety I]], za rządów [[Jakub I Stuart|Jakuba I]] w latach 1603-1618 zginęło kolejne dwadzieścia siedem ofiar; do tej listy dołączyć należy dwadzieścia cztery ofiary z lat 1628-1649 z okresu panowania [[Karol I Stuart|Karola I]], dwie okresu rządów [[Oliver Cromwell|Cromwella]] i dwudziestu pięciu zamordowanych w latach 1678-1681 za [[Karol II Stuart|Karola II]]<ref name="FS"/>.
 
Podłożem prześladowań katolików w okresie [[reformacja|reformacji]] były uregulowania prawne, które czyniły głową [[anglikanizm|Kościoła Anglii]] (''only supreme head in carth of the Church of England, called Eccelsia Anglicana''<ref name="FS1"/>) króla. Za panowania Henryka VIII Kościół w Anglii uznawał wszystkie katolickie dogmaty (łącznie z doktryną o transsubstancjacji) i w tym okresie był traktowany jako Kościół schizmatycki. Dopiero po reformach religijnych za panowania Elżbiety I Kościół w Anglii odrzucił definitywnie niektóre doktryny katolickie stając się Kościołem anglikańskim, odbrębnym od kościołów ewangelickich w Europie i podkreślającym swoją ciągłość. Katolickie praktyki religijne były formalnie zakazane, mimo to były kontynuowane z zachowaniem stosounkowej swobody w domach prywatnych w Anglii, zaś w Irlandii były praktykowane jawnie i do 1570 roku katolicy nie byli prześladowani za swoje praktyki religijne. Zmiana nastąpiła w 1570 roku po promulgacji bulli [[Pius V|Piusa V]] [[Regnans in Excelsis]] ekskomunikującej zarówno Elżbietę I jak i każdego kto by wypełniał jej rozkazy. Sytuację polityczną zaogniły dalsze działania papiestwa wymierzone w Elżbietę I - deklaracja [[Grzegorz XIII|Grzegorza XIII]] o konieczności posłuszeństwa katolików Elżbiecie I i usunięciu jej z tronu dopiero w dogodnej chwili, a także zaangażowanie [[Sykstus V|Sykstusa V]] w przygotowania do [[Wielka Armada|Wielkiej Armady]]. W 1581 roku Parlament angielski za zdradę stanu (podlegającą karze śmierci) uznał działalność religijną zmierzającą do nawrócenia poddanych angielskich na katolicyzm z zamiarem podważenia lojalności poddanych wobec monarchy. <ref>Collinson, Patrick (2007), Elizabeth I, Oxford: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-921356-6. s. 68</ref>.
Przywrócenie pamięci o męczennikach zapoczątkowane zostało w XIX wieku dzięki powrotowi tolerancji religijnej. Ofiary prześladowań [[beatyfikacja|beatyfikowane]] zostały przez [[papież]]a [[Leon XIII|Leona XIII]] w 1886 (pięćdziesiąt cztery osoby), 1895 roku ten sam papież aprobował kult dziewięciu kolejnych męczenników, następną grupę trzydziestu sześciu ofiar prześladowań beatyfikował [[Pius XI]] w 1929 roku, a w 1935 roku dokonał [[kanonizacja|kanonizacji]] [[Jan Fisher|Jana Fishera]] i [[Thomas More|Tomasza More]], indywidualnie też beatyfikowani byli [[Oliver Plunkett]] w 1920 r. i [[Jan Ogilvie]] w 1929 r. [[kanonizacja|kanonizowani]] przez [[Paweł VI|Pawła VI]] w 1975 i 1976 roku<ref name="FS"/>.
Od 1570 roku do Anglii przybywali potajemnie z Europy zakonnicy i księżą katoliccy w celu rekonwersji Anglii na katolicyzm. <ref> Collinson, Patrick (2007), Elizabeth I, Oxford: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-921356-6. s. 67 </ref>
 
PrzywróceniePo pamięciemancypacji okatolików męczennikachw zapoczątkowane zostałoAnglii w XIX1830 wiekuroku dziękiwprowadzono powrotowitakże tolerancjitolerancję religijnejreligijną. OfiaryW prześladowań1886 [[beatyfikacja|beatyfikowane]]roku zostały przez [[papież]]a [[Leon XIII|Leona]] XIIIdokonał [[beatyfikacja|beatyfikacji]] niektórych katolików straconych w 1886Anglii (pięćdziesiątw czterylatach osoby),1535 1895- roku1679, tena samw papieżroku aprobował1895 zaaprobował kult dziewięciu kolejnych męczenników,ofiar następnąuznanych grupęza trzydziestumęczenników sześciuwiary ofiarkatolickiej. prześladowańW beatyfikował1929 roku [[Pius XI]] wbeatyfikował 1929kolejną rokugrupę trzydziestu sześciu ofiar uznanych za męczenników wiary katolickiej, a w 1935 roku dokonał [[kanonizacja|kanonizacji]] [[Jan Fisher|Jana Fishera]] i [[Thomas More|Tomasza More]],. indywidualnieIndywidualnie też beatyfikowani byli [[Oliver Plunkett]] w 1920 r. i [[Jan Ogilvie]] w 1929 r. [[kanonizacja|kanonizowani]] przez [[Paweł VI|Pawła VI]] w 1975 i 1976 roku<ref name="FS"/>.
 
== Lista ==
885

edycji