Otwórz menu główne

Zmiany

drobne redakcyjne
[[Plik:Yezidischld.JPG|thumb|250px|Chaldejczycy i [[Jezydzi]]]]
'''Kościół chaldejski''' - jeden z [[Kościoły wschodnie katolickie|Kościołów wschodnich katolickich]], działający głównie na terenie historycznej [[Mezopotamia|Mezopotamii]] - dzisiejszego [[Irak]]u i wschodniej [[Syria|Syrii]].
 
==Historia==
Kościół chaldejski powstał w wyniku powrotu do łączności z Rzymem części wschodniego Kościoła [[nestorianizm|nestoriańskiego]], zwanego przez jego wiernych "Kościołem Wschodu" (jego część pozostająca do dziś w [[herezja|herezji]] zwana jest "[[Kościół nestoriański|Kościołem asyryjskim]]"). Wskutek działania czynników politycznych Kościół ten na kilka stuleci utracił kontakt z Kościołami działającymi w granicach [[Cesarstwo rzymskie|Cesarstwa Rzymskiego]]. Powstanie kościoła chaldejskiego jest związane z przełamaniem tej izolacji, aczkolwiek już wcześniej zdarzały się indywidualne i lokalne konwersje na katolicyzm. Hierarchowie nestoriańscy korespondowali również z papieżami, niekiedy składając również przed nimi wyznanie wiary. To zrobili w [[1237]] [[metropolita]] Syrii, a w [[1245]] metropolita [[Nisibis]] z pięcioma innymi biskupami.
 
 
Oba siostrzane Kościoły chaldejski i asyryjski, w czasach nowożytnych cierpiały prześladowania ze strony kolejnych władców Mezopotamii, jak również ze strony jej muzułmańskich współmieszkańców. Ostatnim aktem tych prześladowań są wydarzenia związane z chaosem w Iraku po obaleniu Saddama Hussajna. Chrześcijanie iraccy są zastraszani przez muzułmańskie bojówki i zmuszani do emigracji.
 
== Współcześnie ==
 
Dziś Kościół chaldejski liczy około 1,5 mln wiernych, mieszkających w [[Irak]]u (diecezje Elqosh, [[Arbela]], [[Mosul]], Ammadeya, Duhok i Zakho, [[Al-Basra (miasto)|Basra]], [[Kirkuk]]), w [[Turcja|Turcji]] (diecezja [[Diyarbakır|Diyarbakir]]), w [[Iran]]ie (diecezje w [[Teheran]]ie, [[Urmia (miasto)|Urmii]] i [[Salamas]]), w [[Syria|Syrii]], w [[Liban]]ie (diecezja [[Bejrut]]u), w [[Gruzja|Gruzji]] i w [[Egipt|Egipcie]] (diecezja [[Kair]]u). Diaspora chaldejska w [[Stany Zjednoczone|USA]] (dwie diecezje) i [[Australia|Australii]] (jedna diecezja) liczy około 200 tysięcy wiernych, z których 100 tysięcy mieszka w [[Detroit]]. Wierni, zwłaszcza w [[Mezopotamia|Mezopotamii]], używają języka [[język arabski|arabskiego]]. Nie są jednak [[Arabowie|Arabami]], lecz potomkami ludów semickich zamieszkujących te tereny przed najazdem arabskim - [[Chaldejczycy|Chaldejczyków]], [[Asyryjczycy|Asyryjczyków]], [[Aramejczycy|Aramejczyków]].
Długoletni (od [[1989]]) patriarcha chaldejski Mar [[Rafael I BiDawid]] zmarł 7 lipca [[2003]]. Jego następcą na tronie patriarszym został [[Emanuel Karim III Delly]].
 
==Liturgia ==
Kościół chaldejski używa własnego [[obrządek|obrządku]] chaldejskiego, wywodzącego się ze wschodniego (wschodniosyryjskiego) odłamu rytu antiocheńskiego. Liturgia pochodzi od świętych Tadeusza (''Addai'') i Mari, od [[Nestoriusz]]a i od [[Teodor z Mopsuestii|Teodora z Mopsuestii]]. Językiem liturgicznym jest [[język aramejski|aramejski]].
 
Kościół chaldejski używa własnego [[obrządek|obrządku]] chaldejskiego, wywodzącego się ze wschodniego (wschodniosyryjskiego) odłamu rytu antiocheńskiego. Liturgia pochodzi od świętych Tadeusza[[Anafora (''Addai'')Addaja i MariMariego|Addaja i Mariego]], od [[Nestoriusz]]a i od [[Teodor z Mopsuestii|Teodora z Mopsuestii]]. Językiem liturgicznym jest [[język aramejski|aramejski]].
 
{{Portal|Katolicyzm}}
 
=== Linki zewnętrzne ===
* [http://www.kaldaya.net/index.asp Chaldejski portal informacyjny - www.kaldaya.net]
* [http://syrcom.cua.edu/Hugoye/Vol2No2/HV2N2Murre.html Lista krytyczna]