Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 5 bajtów ,  8 lat temu
m
}}
'''Zhang Xueliang''', '''Chang Hsüeh-liang''' (張學良, Zhāng Xuéliáng, Peter Hsueh Liang
Chang, przydomek: "Młody marszałek" – 少帥<ref>W odróżnieniu od swojego ojca [[Zhang Zuolin]]a, który nosił przydomek stary marszałek.</ref>) (ur. [[3 czerwca]] [[1901]] r. (wg innych źródeł w [[1898]] lub w [[1900]] r.) w [[Haicheng]], prowincja [[Liaoning|Fengtian]] zm.[[14 października]] [[2001]] [[Hawaje (archipelag)|Hawaje]], [[Stany Zjednoczone]]) [[Chiny|chiński polityk]] i faktyczny rządca (''warlord''<ref>Terminem ''warlord'' określa się w literaturze anglosaskiej wojskowych dowódców, którzy uzurpowali sobie władzę w niektórych rejonach Chin w końcu XIX i na początku XX wieku. W polskiej literaturze używa się terminu ''militarysta'', który nie jest jednak tak precyzyjny jak ''warlord''.</ref>) Mandżurii i dużej części północnych Chin od chwili zamordowania jego ojca [[Zhang Zuolin|Zhanga Zuolina]] przez [[Japonia|Japończyków]] [[4 czerwca]] [[1928]] r. Za jego sprawą doszło do tzw. [[incydent Xi'an|incydentu Xi'an<ref>Zdarzenie]], touwięzienia miało miejsce w grudniu 1936 r. kiedy to Zhang Xueliang porwał i uwięził przywódcęprzywódcy Kuomintangu Czang Kaj-szeka, abyby w ten sposób skłonić go do zaprzestaniazakończenia atakowaniawojny komunistówz komunistami i zwrócenia się przeciwko Japończykom.</ref>, za co spędził większą część swojego życia w [[areszt domowy|areszcie domowym]]. W [[Chińska Republika Ludowa|Chińskiej Republice Ludowej]] jest uważany za bohatera narodowego.
 
Zhang Xueliang odbierał wykształcenie u prywatnych korepetytorów i w przeciwieństwie do swojego ojca szybko zachłysnął się zachodnią kulturą. Później studiował w Akademii Wojskowej w Fengtian i został pułkownikiem w armii tej prowincji. W 1919 r. został szefem ochrony swojego ojca. W 1921 r. został wysłany na manewry wojskowe do Japonii, gdzie szczególnie zafascynowało go lotnictwo. Następnie brał udział w tworzeniu korpusu lotniczego armii Fengtian, który walczył w wielu bitwach lat dwudziestych. W 1922 r. został awansowany do stopnia generała-majora i dowodził oddziałami w sile armii. Dwa lata później był już dowódcą lotnictwa. Po śmierci ojca w 1928 r. stał się najpotężniejszym militarystą w Mandżurii. W tym samym roku ogłosił swoją wierność rządowi [[Kuomintang]]u.
 
Japończycy uważali, że XueliangZhang, jako znany kobieciarz i człowiek uzależniony od opium, będzie podatny na ich wpływy. Dlatego też pewien oficer [[Armia Kwantuńska|Armii Kwantuńskiej]] zorganizował zamach bombowy na jego ojca, kiedy ten jechał pociągiem,; zamach okazał się udany. Nieoczekiwanie młody Xueliang stał się bardziej niezależny niż ktokolwiek mógł przewidywać. Przezwyciężył swe uzależnienie od [[opium]] i ogłosił swoje wsparcie dla [[Czang Kaj-szek]]a. Aby pozbyć się projapońsko nastawionych ludzi ze swojego otoczenia na przyjęciu dla swoich gości w styczniu 1929 r. nakazał przeprowadzenie egzekucji dwóch urzędników sprzyjających Japonii. Zhang starał się także osłabić wpływy Związku Radzieckiego w Mandżurii. W tym celu w połowie lipca tego roku jego wojska przejęły jednostronną kontrolę nad [[Kolej Wschodniochińska|Koleją Wschodniochińską]], wspólnie administrowaną przez Chiny i ZSRR, aresztując ponad 200 radzieckich pracowników oraz zamykając i pieczętując magazyny gospodarcze należące do radzieckich organizacji. W odpowiedzi Sowieci zerwali stosunki dyplomatyczne z Chinami. Doszło do otwartego konfliktu zbrojnego, w wyniku którego [[Armia Czerwona]] zdecydowanie pobiła wojska dowodzone przez Zhanga (patrz: [[Konflikt o Kolej Wschodniochińską]]). W międzyczasie rozwinął on jednocześnie bliższe stosunki ze [[Stany Zjednoczone|Stanami Zjednoczonymi]].
 
W [[1930]] r. kiedy militaryści [[Feng Yuxiang]] i [[Yan Xishan]] usiłowali obalić Czang Kaj-szeka XueliangZhang stanął po jego stronie i poparł rząd Kuomintangu w Nankinie w zamian za kontrolę kluczowych linii kolejowych w prowincji [[Hebei]] i wpływy z ceł portowego miasta [[Tiencin|Tianjin]]. Po tzw. [[incydent mukdeński|incydencie mukdeńskim]] i inwazji Japończyków w [[Mandżuria|Mandżurii]] armia XuelianagaZhang Xuelianga wycofała się z zajmowanych terenów i nie podjęła w ogóle walki z najeźdźcą. Odnośnie tych zdarzeń istnieją spekulacje czy Czang Kaj-szek nakazał nie nawiązywanie walki z Japończykami czy też jak później stwierdził XueliangZhang to on sam wydał taki rozkaz. Wszystko wskazuje, że bardziej prawdopodobna jest druga opcja ze względu na to że oddziały XueliangaZhanga były bardzo słabe w porównaniu z armią japońską i pragnął on prostu zachować większą liczbę ludzi, aby utrzymać swoją pozycję. Jak by nie było zachowanie armii Zhanga było zgodne z ogólnymi założeniami strategii Czang Kaj-szeka<ref>Czang kaj-szek chciał oszczędzać siły na ostateczną rozprawę z komunistami, a Japończyków uważał za mniej groźnych.</ref>. Później Xueliang wybrał się w podróż do Europy a powrocie dowodził siłami, które walczyły w kampaniach antykomunistycznych najpierw w regionie [[Hebei]]-[[Henan]]-[[Anhui]] a później na północnym zachodzie kraju.
 
[[6 kwietnia]] [[1936]] r. Zhang Xueliang spotkał się z [[Zhou Enlai]]em aby uzgodnić zakończenie wojny domowej pomiędzy komunistami a nacjonalistami z Kuomintangu. W tzw. [[Incydent Xi'an|incydencie Xi'an]] Zhang i inny generał porwali Czang Kaj-szeka i uwięzili go obiecując uwolnienie dopiero po złożeniu przez niego obietnicy utworzenia drugiego zjednoczonego frontu razem z komunistami przeciwko Japończykom. Ostatecznie Czang po długich i delikatnych negocjacjach zgodził się skupić swe główne wysiłki wojskowe przeciwko Japończykom a nie przeciwko [[Komunistyczna Partia Chin|KPCh]] tak jak było to do tej pory ale Zhang w zamian za to miał zostać więźniem nacjonalistów i wycofać się z polityki.
 
Po uwolnieniu Czanga, Zhang Xueliang był sądzony i został skazany na 10 lat więzienia. Na osobiste polecenie Czang Kaj-szeka umieszczono go w areszcie domowym. W [[1949]] r. po wygranej komunistów w wojnie domowej Zhang został przewieziony na Tajwan podążając tam razem z uciekającymi członkami Kuomintangu. Przebywał tam dalej w areszcie domowym i zajmował się studiowaniem poezji z okresu dynastii [[dynastia Ming|Ming]]. Dopiero w 1990 r. po śmierci syna i następcy Czanga, [[Chiang Ching-kuo]] odzyskał wolność. Zhang był najprawdopodobniej najdłużej odbywającym swą karę więźniem politycznym.
 
Po swoim uwolnieniu wyjechał do [[Honolulu]] na [[Hawaje (archipelag)|Hawajach]] w [[1993]] r. Otrzymał tam wiele próśb aby zgodził się odwiedzić Chiny kontynentalne ([[Chińska Republika Ludowa|ChRL]]), ale Zhang odmówił twierdząc, iż jest politycznie neutralny zarówno wobec rządu komunistycznego jak i Kuomintangu na Tajwanie. Zmarł na [[zapalenie płuc]] w wieku 100 lat i został pochowany na Hawajach.
 
{{Przypisy}}
 
{{DEFAULTSORT:Zhang, Xueliang}}
[[:Kategoria:Chińscy generałowie]]
[[Kategoria:Chińscy politycy]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1901]]