Fort Jesus: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 7 bajtów ,  9 lat temu
m
brak opisu edycji
m (r2.7.1) (robot dodaje zh:耶稣堡)
m
'''Fort Jesus''' ([[suahili]]: ''Boma la Yesu'') – [[fort]] w [[Mombasa|Mombasie]] w [[Kenia|Kenii]], w 2011 roku wpisany na [[lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa]] [[UNESCO]]<ref name="UNESCO">{{cytuj stronę|url=http://whc.unesco.org/en/news/773|tytuł=Sites in Ethiopia, Kenya and Viet Nam inscribed on UNESCO’s World Heritage List|autor=UNESCO|data=June 27, 2011|język=en|data dostępu=2011-07-02}}</ref>.
 
=== Historia ===
Fort zbudowali w 1593 roku [[Portugalczycy]] z rozkazu króla [[Filip II Habsburg|Filipa II]]. Na przestrzeni wieków wielokrotnie zmieniali się nim władający. Pierwsza zmiana nastąpiła w roku 1631 w czasie powstania miejscowej ludności arabskiej pod wodzą sułtana [[Dom Jeronimo Chingulia|Dom Jeronimo Chingulii]]<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.africanmeccasafaris.com/kenya/mombasa/excursions/fortjesus.asp| tytuł = Fort Jesus, Kenya. Explanation, Facts And History| data dostępu = 2011-07-04| autor = | opublikowany = Indian Ocean Beach Vacations| praca = | data = | język = en}}</ref>. Wkrótce jednak przybyłe z [[Zanzibar]]u portugalskie wojska odbiły fort, dzięki czemu Portugalczycy utrzymali władzę w Mombasie, czerpiąc zyski z handlu na [[Ocean Indyjski|Oceanie Indyjskim]] aż do końca XVII wieku. Pod koniec lat 90. XVII wieku Mombasę przy wsparciu [[Lamu]] i [[Pate]] zajęli [[Oman|omańscy]] [[Arabowie]], przy czym fort poddał się dopiero po 33 miesiącach oblężenia.
 
W 1728 roku doszło do buntu stacjonujących w forcie afrykańskich żołnierzy, niezadowolonych z rządów arabskich. Wykorzystując sytuację, Portugalczycy ponownie zajęli fort, jednak już po roku powrócili Arabowie z rodu [[Mazrui]], którzy wkrótce ogłosili niepodległość od [[Oman]]u i panujących tam [[Busaidi]]ch. Ci ostatni, zająwszy pobliskie [[Lamu]], wielokrotnie atakowali później Mombasę przy wsparciu [[Brytyjczycy|Brytyjczyków]]. Busaidi ostatecznie zajęli Mombasę i Fort Jesus w połowie XIX wieku i panowali tam do roku 1875, kiedy to fort wraz z pasem wybrzeża wydzierżawili od nich Brytyjczycy. Od tamtej pory aż do roku 1958 Fort Jesus służył za miejskie więzienie.
 
=== Fort Jesus współcześnie ===
Do naszych czasów z dawnego kompleksu fortu zachował się między innymi "Dom Omański" (''Omani House'') oraz "Sala Mazruich" (ang. ''Hall of the Mazrui'') z kamiennymi ławami i osiemnastowiecznymi inskrypcjami. Poza tym także ruiny kościoła, magazynów i sklepów.
 
Obecnie w forcie działa niewielkie muzeum, usytuowane we wschodniej części kompleksu, w dawnych [[koszary|koszarach]]. Muzeum poświęcone jest historii [[cywilizacja Suahili|cywilizacji Suahili]] - wśród eksponatów znajduje się m.in. ceramika, zarówno miejscowa, jak i przywieziona w przeszłości z [[Azja|Azji]] (m.in. z [[Chiny|Chin]]). Mieści się tu także ekspozycja [[etnografia|etnograficzna]] poświęcona ludom [[Mijikenda]].
 
{{Przypisy|stopień= ===}}
 
=== Bibliografia ===
{{Bibliografia start}}
* {{cytuj książkę | nazwisko = Trillo| imię = Richard| nazwisko2 = Torbicz| imię2 =Jacek |autor link = | tytuł = Kenia i Tanzania| seria = Praktyczny przewodnik| wydawca = Wydawnictwo Pascal| miejsce =Bielsko-Biała | rok = 2000| strony = 390–392| isbn =}}
16 988

edycji