Tołstoizm: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 39 bajtów ,  9 lat temu
ort., drobne redakcyjne
(ort., drobne redakcyjne)
'''Tołstoizm''' ([[rosyjski|ros.]] толстовство) – [[doktryna]] i ruch społeczno-religijny, jakie pojawiły się w [[Rosja Carska|Rosji]] pod koniec XIX i na początku XX w. pod wpływem poglądów filozoficzno-religijnych [[Lew Tołstoj|Lwa Tołstoja]].
[[Plik:Tolstoy and Chertkov.jpg|thumb|right|200px|Lew Tołstoj (z lewej) z liderem rosyjskich tołstoistów Władimirem Czertkowem]]
 
== Historia ==
Podstawy tołstoizmu (chociaż sam pisarz nigdy wobec swoich poglądów takiej nazwy nie użył) zostały wyłożone w pracach Lawa Tołstoja, min.:
''Spowiedź'' (1879), ''Na czym polega moja wiara?'' (1884), ''Sonata Kreutzerowska'' (1889) i znalazły wielu zwolenników w Rosji lat 80. XIX w. Opierał się on na zawartych w tych pracach tezach: nieprzeciwstawiania się złu przemocą, powszechnej miłości i stałego samodoskonalenia moralnego jednostki.
 
Liderzy ruchu tołstoistów należeli do elity ówczesnego społeczeństwa rosyjskiego – byli to ludzie wykształceni, nie rzadkonierzadko o wysokim urodzeniu (jak np. ks. Chiłkow). Bardzo szybko zyskali rozgłos w imperium i za granicą – na [[Europa Zachodnia|zachodzie Europy]], w [[Japonia|Japonii]] i [[Indie|Indiach]] (jednym z jego zwolenników był [[Mahatma Gandhi]], który korespondował z Tołstojem). Kolonie tołstoistów powstały w [[Wielka Brytania|Anglii]] i na terytorium obecnej [[RPA]].
 
W 1897 roku, za krytykę [[Samodzierżawie|samodzierżawia]] oraz [[Cerkiew prawosławna|cerkwi prawosławnej]], tołstoizm został uznany za [[Sekta (religioznawstwo)|sektę]] a sam Lew Tołstoj w 1901 [[ekskomunika|ekskomunikowany]]. Członkowie ruchu zostali poddani carskim represjom (aresztom i [[Zesłanie|zsyłce]]). W Rosji osady tołstoistów przetrwały jednak aż do czasów radzieckich. W latach 1920-1930 były stopniowo likwidowane a ich członkowie represjonowani. Niektóre z nich, ze względu na oddalenie od głównych siedzib ludzkich, istniały aż do wybuchu [[Wielka Wojna Ojczyźniana|wojny ojczyźnianej]]. Ruch przetrwał na Zachodzie Europy, a obecnie, pod postacią tzw. neotołstoizmu, odrodził się również w Rosji, jako legalnie zarejestrowana organizacja licząca ok. 500 osób.
 
== Bibliografia ==
{{Bibliografia start}}
* {{cytuj książkę | nazwisko = Prochorow (red.)| imię = Aleksander| autor link = Aleksander Prochorow| inni = |tytuł = Bolszaja sowietskaja encikłopedija| url = http://bse.sci-lib.com/article111154.html| wydanie = III| wydawca = Sowietskaja Encikłopedija| miejsce = Moskwa| data = | rok = 1969-1978| miesiąc = | strony = | rozdział = | adres rozdziału = | nazwisko r = | imię r = | autor r link = | tom = | tytuł tomu = | część = | tytuł części = | seria = | id = | isbn = | oclc = | doi = | cytat = | język = ru| data dostępu =26 lipca 2011}}
 
* {{cytuj książkę | nazwisko = Stiopin (red.)| imię = W. S.| autor link = | inni = |tytuł = Nowaja fiłosofskaja encikłopedija| url = http://iph.ras.ru/elib/3029.html
| wydanie = I| wydawca = Mysl'| miejsce = Moskwa| data = | rok = 2000-2001| miesiąc = | strony = | rozdział = | adres rozdziału = | nazwisko r = | imię r = | autor r link = | tom = | tytuł tomu = | część = | tytuł części = | seria = | id = | isbn = 5-244-00961-3| oclc = | doi = | cytat = | język = ru| data dostępu =26 lipca 2011}}
{{Bibliografia stop}}
 
== Zobacz też ==
[[en:Tolstoyan movement]]
[[es:Movimiento tolstoyano]]
[[fi:Tolstoilaisuus]]
[[fy:Tolstojanen]]
[[it:Tolstoismo]]
[[ru:Толстовство]]
[[fi:Tolstoilaisuus]]