Plotyna: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 717 bajtów ,  9 lat temu
WP:SK, infobox
m (r2.7.1) (robot dodaje ro:Pompeia Plotina)
(WP:SK, infobox)
{{Władczyni infobox
| królowa = Plotyna
| tytulatura =
| grafika = [[Plik:6851 - Plotina (Museo Pio-Clementino) - Foto Giovanni Dall'Orto, 10 june 2011.jpg|200px]]
| herb grafika =
| sygnatura grafika =
| tytuł = [[Cesarzowe rzymskie|cesarzowa rzymska]]
| od = [[98]]
| do = [[117]]
| żona władcy = [[Trajan]]a
| poprzedniczka = [[Domicja Longina]]
| następczyni = [[Vibia Sabina]]
| dynastia = [[Dynastia Antoninów|antonińska]]
| koronowana =
| urodzona = przed [[70]]
| zmarła = [[122]] lub [[123]]
| pochowana =
| ojciec = Lucjusz Pompejusz
| matka = Plotia
| mąż = [[Trajan]]
| 1 mąż =
| 2 mąż =
| 3 mąż =
| dzieci =
| odznaczenia =
| commons = Category:Plotina
| source =
| quote =
}}
[[Plik:Plotina - sestertius - RIC 0740.jpg|thumb|300px|right|Wizerunek Plotyny (awers) i [[Fides]] (rewers) na rzymskiej monecie.]]
'''Pompeja Plotyna''', ''Pompeia Plotina'' lub ''Pompeia Plotina Claudia Phoebe Piso'' (ur. przed [[70]], zm. [[122]]/[[123]]) – [[cesarzowe rzymskie|cesarzowa]] [[starożytny Rzym|Rzymu]] i jedyna żona [[cesarze rzymscy|cesarza]] [[Trajan]]a, córka Lucjusza Pompejusza i Plotii.
 
Plotyna przyszła na świat za panowania [[Neron]]a ([[54]]-[[68]]), najprawdopodobniej w miejscowości Nemausus w [[Galia|Galii]] (ob. [[Nîmes]], [[Francja]]). Została żoną Trajana jeszcze zanim ten został cesarzem, a więc przed [[98]]. W [[100]] otrzymała od niego tytuł [[augusta|augusty]], ale przyjęła go dopiero w [[105]]. Monety z jej wizerunkiem i napisem ''Plotina Augusta'' wybijano od [[112]].
 
Ze względu na swoją skromność, przystępny sposób bycia i naturalną życzliwość, a także fakt, że nigdy nie stała się przedmiotem plotek, czy oskarżeń o niemoralne zachowanie, cieszyła się wielkim szacunkiem i sympatią [[Rzymianie|Rzymian]]. W mowie pochwalnej na cześć Trajana, [[Pliniusz Młodszy]] mówił o niej:
{{Cytat|Żona jest twą ozdobą i chwałą. Cóż od niej bardziej czystego, cóż starożytniejszego rodem i obyczajem? Gdyby kapłan najwyższy miał wybierać sobie żoną, wybrałby albo tę, albo jej podobną - lecz gdzież znalazłby podobną?<ref>A. Krawczuk, ''Poczet cesarzowych Rzymu'', s. 90</ref>}}
 
Interesowała się [[filozofia|filozofią]], co nie było częste u kobiety o takiej pozycji i w tamtych czasach. Szczególną sympatią darzyła [[epikureizm]], nurt raczej niepopularny i negatywnie odbierany przez Rzymian. Wspierała również szkołę epikurejską w [[Ateny|Atenach]]. Przypisuje się jej pewien wpływ na politykę Trajana, głównie w jej aspekcie społecznym - złagodzenie ucisku [[skarb państwa|fiskalnego]], rozwój szkolnictwa i upowszechnianie tolerancji (m.in. wobec [[Żydzi|Żydów]]).
 
Jej małżeństwo z Trajanem uchodziło za wzorcowe. Pozostało jednak bezdzietne, być może ze względu na [[homoseksualizm]] cesarza<ref>A. Krawczuk, ''Poczet cesarzowych Rzymu'', s. 92</ref>. Pozostawała w przyjaznych stosunkach z siostrą męża, [[Ulpia Marciana|Ulpią Marcjaną]]. To prawdopodobnie za jej namową w [[117]] Trajan na łożu śmierci oficjalnie adoptował i wskazał na swojego następcę [[Hadrian]]a.
 
== Zobacz też ==
{{commonscat|Plotina}}
* [[Dynastia Antoninów]]
{{Przypisy}}