Otwórz menu główne

Zmiany

Rozmiar się nie zmienił, 8 lat temu
drobne merytoryczne
Jednakże szybko owa pax britannica uległa zachwianiu gdy zbuntowały się kolonie w Ameryce Północnej (1774) i powstały [[Stany Zjednoczone|USA]] a następnie na pocz. XIX wieku wyzwanie brytyjskiej potędze rzuciła napoleońska [[Francja]]. Dopiero pokonanie Napoleona w [[1815]] oznaczało zaistnienie na nowo brytyjskiej hegemonii, tym razem na dłuższy juz okres. Wielka Brytania po 1815 bywa określana jako "pierwsze supermocarstwo"<ref> zob: ''The world's first superpower : the rise of the British Empire from 1497 to 1901''</ref><ref>''"Wielka Brytania wyłoniła się jako światowe supermocarstwo po ostatecznym pokonaniu Napoleona 18 VI 1815 pod Waterloo"''zob: http://www.international-issues.org/wp/?p=214</ref>.Mimo to potencjalnym przeciwnikiem nadal pozostawała Francja (rywalizacja w Afryce) a także Rosja (wielka gra w Azji Centralnej). Jednakże [[Epoka wiktoriańska]] stanowiła szczyt brytyjskiej potęgi w historii -w porównaniu do innych mocarstw świata - co uwidaczniało się szczególnie w dominacji floty. U jej schyłku - pocz. XX w. , pojawili się nowi rywale - przede wszystkim [[Niemcy]] i [[USA]] na polu militarnym i gospodarczym. Za koniec brytyjskiej hegemonii uznaje się najczęściej wybuch [[I wojna światowa|I wojny światowej]] w [[1914]].
Jednakże według niektórych opinii [[Imperium Brytyjskie]] odgrywało rolę "wiodącego mocarstwa światowego" także po I wojnie światowej kiedy
jej główny rywal - Niemcy zostały pokonane, USA - potencjalny następca W.Brytanii w roli hegemona - powóciły do polityki izolacjonistycznej, Rosja była osłabiona na skutek rewolucji a Francja choć zwycięska - bardzo osłabiona wojną przyjęła strategię defensywną.<ref>Steven E. Lobell: ''The Challenge of Hegemony: Grand Strategy, Trade, and Domestic Politics'' , s.85</ref>Jednakże osłabienie wewnętrznej spójności Imperium i niepodlełośćniepodległość dominiów ([[Statut Westminsterski (1931)]]), bunty w Indiach i Palestynie, i imperialistyczne dążenia Niemiec i Japonii które doprowadziły do [[II wojna światowa|II wojny światowej]] i pojawienie się w roli nowych supermocarstw - USA i ZSRR ostatecznie zakończyło okres brytyjskiej dominacji. W [[1945]] to [[USA]] i [[ZSRR]] były globalnymi potęgami a Imperium Brytyjskie było w przededniu rozpadu.
{{Przypisy}}
 
Anonimowy użytkownik