Rodzina Lake’a (f1): Różnice pomiędzy wersjami

m
drobne redakcyjne
(image)
m (drobne redakcyjne)
[[Plik:Kirsopp_LakeKirsopp Lake.jpg|thumb|Kirsopp Lake ok. 1914]]
'''Rodzina Lake'a (''f''<sup>1</sup>)''' jest grupągrupa greckich rękopisów przekazujących [[Ewangelia|Ewangelie]], pochodząwszystkie one wszystkiepochodzą z wieków [[XII wiek|XII]]-[[XV wiek|XV]]. Na czele grupy stoi [[kodeks minuskułowy| minuskuł]] 1, przechowywany w [[Bazylea| Bazylei]] i od niego też bywa nazywana "Rodziną 1". Inne określenie tej rodziny to "Rodzina Lake'a", albo "grupa Lake'a", przedstawiana przy pomocy symbolu ''f''<sup>1</sup>. Hermann von Soden nazwał tę grupę 'I<sup>h</sup>'. Aland zaliczył ją do [[Kategorie rękopisów Nowego Testamentu| III Kategorii]] w Ewangeliach i do V kategorii w pozostałych księgach [[Nowy Testament| NT]].
 
Rodzina Lake'a została odkryta w [[1902]] roku, kiedy [[Kirsopp Lake]] (1872-1946) opublikował Ewangelie [[Minuskuł 1|Kodeksu 1]] i trzech pokrewnych mu rękopisów (118, 131, 209). W taki sposób powołana została do istnienia nowa rodzina tekstualna. Grupa tych rękopisów bazuje na czterech minuskułach (1, 118, 131, 209), później jednak dołączono jeszcze do tej grupy minuskuły: 205, 205<sup>abs</sup>, 872 (tylko w Mk), 884 (w niektórych partiach), 1582, 2193 oraz 2542 (w niektórych partiach). Zauważono, że kodeks 22 jest spokrewniony z grupą, sugerowano nawet włączenie jego doń.
 
Najbardziej charakterystyczną cechą grupy Lake'a jest umiejscawianie tekstu [[Pericope adulterae|(J 7,53 - 8,11)]] po [[Ewangelia Jana|J]] 21, 25. Rękopisy tej grupy zawierają [[Dłuższe zakończenie Ewangelii Marka|Dłuższe zakończenie Marka]] jednak dwa minuskuły 1 i 1582 zawierają scholion kwestionujący autentyczność [[Ewangelia Marka|Mk]] 16, 9-20: Εν τισι μεν των αντιγραφων εως ωδε πληρουται ο ευαγγελιστης εως ου και [[Euzebiusz z Cezarei|Ευσεβιος ο Παμφιλου]] εκανονισεν εν πολλοις δε και ταυτα φερεται <ref>Kirsopp Lake, ''Codex 1 of the Gospels and its Allies'', Texts and Studies 1902, s. 92. </ref>.
 
[[Burnett Hillman Streeter|B. H. Streeter]], korzystając z dorobku Lake'a zaproponował, że ''f''<sup>1</sup>, wraz z [[Kodeks Koridethi| Kodeksem Koridethi]] (Θ), Rodziną Ferrara (''f''<sup>13</sup>), minuskułami 28, 565, 700 oraz rękopisami reprezentującymi przekład ormiański i gruziński, przekazują [[tekst cezarejski]], różny od [[Tekst bizantyjski|bzantyjskiego]], [[Tekst zachodni| zachodniego]] i [[Tekst aleksandryjski| aleksandryjskiego]].
 
== Warianty tekstowe charakterystyczne dla grupy ==
 
Mateusz 2,18
: κλαυθμὸς — '''1-22-582''', [[Kodeks Synajski| א]], [[Kodeks Watykański|B]], [[Kodeks Dubliński|Z]], [[Kodeks 0250|0250]], [[Minuskuł 372|372]], '''ℓ''' ''2211'', it, syr, eth
: θρηνος και — '''131-205-209-872-1192-1210-1278-2193''', [[Kodeks Efrema|C]], [[Kodeks Bezy|D]], [[Codex Regius (Nowy Testament)|L]], [[Kodeks Waszyngtoński|W]], [[Rodzina Ferrara (f13)|''f''<sup>13</sup>]], 33, 700, 892
 
 
Mateusz 8,13b
: Zawiera dodatkowy tekst (por. Łk 7,10): {{Unicode|και υποστρεψας ο εκατονταρχος εις τον οικον αυτου εν αυτη τη ωρα ευρεν τον παιδα υγιαινοντα}} (''and when the centurion returned to the house in that hour, he found the slave well'') as well as codices [[Codex Sinaiticus|א]], C, ([[Kodeks Petropolitanus Purpureus|N]]), Θ, (0250), (33, 1241), g<sup>1</sup>, syr<sup>h</sup>.<ref>NA26, p. 18</ref>.
 
Matthew 9,30
 
Łukasz 11,4
: {{Unicode|αλλα ρυσαι ημας απο του πονηρου}} (''but deliver us from evil'') opuszczony. Brak tej frazy występuje również w rękopisach: Sinaiticus, B, L, ''f''<sup>1</sup> 700 vg syr<sup>s</sup> cop<sup>sa, bo</sup>, arm geo.<ref>UBS3, p. 256. </ref>.
 
== Relacja do Textus receptus ==
Kirsopp Lake porównał tekst czterech badanych przez siebie rękopisów z tekstem [[Robert Estienne|Stefanusa]] w następujących partiach tekstu ewangelicznego: Mt 1-10; Mt 22 - Mk 14; Łk 4-23; J 1-13; 18 i obliczył, że zachodzi 2243 różnic pomiędzy kodeksem 1 a Textus receptus (w owych partiach), 1731 owych różnic występuje również w kodeksach 118 oraz 209. Kodeks 209 ma ich o 214 więcej, niż kodeks 118.<ref name = LakeXXIV>Kirsopp Lake, ''Codex 1 of the Gospels and its Allies'', Texts and Studies, volume vii, Cambridge, 1902, p. XXIV.</ref> Podobnego porównania dokonał Kirsopp Lake w sekcjach Mk 1-5 i Łk 1-24 dla kodeksów 1 i 131. Obliczył, że w partiach tych kodeks 1 różni się 1188 wariantami od tekstu Stefanusa, 804 owych wariantów występuje w kodeksie 131. Kodeks 131 w innych partiach tekstu jest bardziej bliski dla tekstu Stefanusa.<ref name = LakeXXIV/>. Lake wśród tych różnic nie uwzględnia jednak błędów itacyzmu, rzeczywista więc liczba różnic jest większa (w owych partiach tekstu ewangelicznego)<ref name = LakeXXIV/>.
 
== Zobacz też ==
Kirsopp Lake porównał tekst czterech badanych przez siebie rękopisów z tekstem [[Robert Estienne|Stefanusa]] w następujących partiach tekstu ewangelicznego: Mt 1-10; Mt 22 - Mk 14; Łk 4-23; J 1-13; 18 i obliczył, że zachodzi 2243 różnic pomiędzy kodeksem 1 a Textus receptus (w owych partiach), 1731 owych różnic występuje również w kodeksach 118 oraz 209. Kodeks 209 ma ich o 214 więcej, niż kodeks 118.<ref name = LakeXXIV>Kirsopp Lake, ''Codex 1 of the Gospels and its Allies'', Texts and Studies, volume vii, Cambridge, 1902, p. XXIV.</ref> Podobnego porównania dokonał Kirsopp Lake w sekcjach Mk 1-5 i Łk 1-24 dla kodeksów 1 i 131. Obliczył, że w partiach tych kodeks 1 różni się 1188 wariantami od tekstu Stefanusa, 804 owych wariantów występuje w kodeksie 131. Kodeks 131 w innych partiach tekstu jest bardziej bliski dla tekstu Stefanusa.<ref name = LakeXXIV/> Lake wśród tych różnic nie uwzględnia jednak błędów itacyzmu, rzeczywista więc liczba różnic jest większa (w owych partiach tekstu ewangelicznego)<ref name = LakeXXIV/>.
 
==Zobacz też==
* [[Tekst cezarejski]]
* [[Rodzina Ferrara (f13)]]
* [http://www.skypoint.com/~waltzmn/Manuscripts1-500.html#m1 Rodzina Lake'a (f1) w Encyclopedia of Textual Criticism]
 
== Bibliografia ==
* Kirsopp Lake, ''Codex 1 of the Gospels and its Allies'', Texts and Studies, volume vii, Cambridge, 1902. - Skolacjonowany tekst kodeksów 1 z 118, 131 i 209.
* Soden, Hermann. ''Die Schriften des Neuen Testaments in ihrer ältesten erreichbaren Textgestalt hergestellt auf Grund ihrer Textgeschichte.'' Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 1913.
* [[Burnett Hillman Streeter]], ''The four Gospels a Study of Origins the Manuscript Tradition, Sources, Autorship, & Dates'', Oxford 1924, pp. 77-107.
* Amy S. Anderson, ''The textual tradition of the Gospels: Family 1 in Matthew'', Leiden; Brill, 2004.
 
 
[[Kategoria:Typy tekstu Nowego Testamentu]]
112 551

edycji