Święta Anna Samotrzecia (rzeźby Wita Stwosza): Różnice pomiędzy wersjami

poprawa linków, drobne redakcyjne, WP:SK
(+ foto)
(poprawa linków, drobne redakcyjne, WP:SK)
 
== Święta Anna Samotrzeć z Tarnowa ==
Pierwotne miejsce i funkcja grupy figuralnej nie są znane. Dzieło zostało przeniesione do kościoła w [[Olszyny|Olszynach]] ([[gmina Brzesko]]), przypuszczalnie z krakowskiej [[Kościół św. Anny w Krakowie|kolegiaty św. Anny]], lub do którejś z [[kaplica|kaplic]] [[Kościół Mariacki w Krakowie|kościoła Mariackiego]]. W II poł. XIX wieku przekazane do Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie. W [[1940]] okupanci hitlerowscy pod pretekstem wystawy dzieł Wita Stwosza zabrali to dzieło i odtąd ślad po nim zaginął.
 
Jest to grupa figuralna wykonana z drewna lipowego, niegdyś pokryta [[polichromia|polichromią]]. Przedstawia siedzące obok siebie [[Maria z Nazaretu|Matkę Boską]] i [[Święta Anna|św. Annę]]. Maria [[Karmienie piersią|karmi piersią]] Dzieciątko, które leży na jej łonie. Anna zwraca się do Marii, kładąc lekko lewą dłoń na ramieniu córki oraz podaje owoc [[granatgranatowiec (owoc)właściwy|granatu]]. Obie w długich sukniach, gładkich u góry, od pasa w dół o pionowych fałdach. Ponadto okryte są płaszczami o dynamicznym, modelunku fałd. Anna ma głowę owiniętą chustą i nakrytą welonem. Przedstawienie to zdradza trafne utrwalenie momentu oraz rodzajowy charakter, który jest wpisany w religijną treść.
 
W dziele tym zawarta jest symbolika napojów o najwyższym mistycznym znaczeniu. Syn Boży jest karmiony mlekiem nadającym mu pełnię życia ciała ludzkiego, zaś ukazany przez Annę owoc granatu prorokuje przelaną krew, która zbawi ludzkość i pod postacią wina będzie poić przyszłe pokolenia. Tym samym scena ta zapowiada sakramentalny wymiar [[Eucharystia (sakrament)|Eucharystii]].
 
== Święta Anna Samotrzeć z kościoła Bernardynów ==
Przypuszczalnie powstała z inicjatywy [[Bernardyni|Bernardynów]] pod wpływem tarnowskiego wzoru. Akta wizytacji kościoła św. Anny wzmiankują o corocznych procesjach zakonników ze [[Stradom (Kraków)|Stradomia]] do [[kolegiata|kolegiaty]].
 
Przedstawienie to posiada podobny do tarnowskiej rzeźby typ kompozycji – siedzących na ławie Marię i Annę; wyraz twarzy oraz stroje. Dzieciątko stoi na kolanach Marii, delikatnie przytrzymywane przez matkę i babkę, które kierują wzrok ku [[Jezus Chrystus|Jezusowi]]. Maria trzyma w swej prawicy [[glob]]. Przedstawienie to cechuje reprezentacyjność, co sugeruje postawa Dzieciątka, które lekko kieruje wzrok ku widzowi.
 
Kompozycja ta zawiera bogatą symbolikę odnoszącą się zarówno do Marii, jak i Jezusa. Punktem odniesienia jest glob ziemski, który Maria przekazuje pod opiekę i łaskę dłoni Dzieciątka, wyrażając tym rolę Marii jako protektorki i patronki ludzkości. Dzieciątko dotyka globu, co jest nawiązaniem do symboliki Chrystusa jako ''[[Salvator Mundi]]''.
 
{{Przypisy}}
 
== Zobacz też ==
* [[Góra Świętej Anny]]
 
* [[Święta Anna]]
{{Przypisy}}
 
== Bibliografia ==
{{bibliografiaBibliografia start}}
* [[Adam Bochnak]], ''Wit Stwosz w Polsce'', Warszawa, 1950
* [[Lech Kalinowski]], Franciszek Stolot (red.), ''Wit Stwosz w Krakowie'', Kraków, 1987
* Andrzej Olszewski, ''Święta Anna Samotrzeć'', w:, ''Wawel 1000-2000'', Kraków, t. 2, str. 114-115, 2000
* [[Piotr Skubiszewski]], ''Wit Stwosz'', Warszawa, 1985
{{bibliografiaBibliografia stop}}
 
{{Dzieła Wita Stwosza}}
15 183

edycje