Czarny obelisk Salmanasara III: Różnice pomiędzy wersjami

m
drobne merytoryczne
(drobne redakcyjne)
m (drobne merytoryczne)
[[Plik:Black-obelisk.jpg|thumb|300px|Czarny obelisk Salmanasara III w zbiorach [[Muzeum Brytyjskie|British Museum]] (Room 6: Assyrian sculpture).]]
[[Plik:Jehu-on-Obelisk-of-Shalmaneser.jpg|thumb|300px|[[Jehu]], król [[Królestwo Izraela (państwo północne)|północnego królestwa Izraela]], składający trybut Salmanasarowi III - jeden z paneli czarnego obelisku]]
'''Czarny obelisk Salmanasara III''' – kamienny, czworoboczny obelisk odnaleziony w 1846 roku przez [[Austen Henry Layard|Austena H. Layarda]] w czasie wykopalisk w [[Kalchu]] (obecne Nimrud w północnym [[Irak]]u)<ref name=obelisk>[http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/me/t/the_black_obelisk_of_shalmanes.aspx The Black Obelisk of Shalmaneser III - opis zabytku na oficjalnej stronie British Museum]</ref>. Upamiętnione na nim zostały militarne dokonania [[Asyria|asyryjskiego]] króla [[Salmanasar III|Salmanasara III]] (858-825 p.n.e.). Zabytek ten znany jest przede wszystkim z umieszczonego na nim przedstawienia [[Jehu]], króla [[starożytny Izrael|Izraela]] wzmiankowanego w [[Biblia|Biblii]]. Obecnie beliskobelisk znajduje się w zbiorach [[Muzeum Brytyjskie|British Museum]].
 
== Opis ==
Czarny obelisk Salmanasara III wykonany został z czarnego wapienia, ma wysokość 1,98 metra i szerokość 0,46 metra<ref name=obelisk />. Szczyt obelisku zwęża się schodkowo ku górze. Na każdym z jego czterech boków znajduje się pięć umieszczonych jeden nad drugim paneli z przedstawieniami reliefowymi. Nad każdym z paneli znajduje się krótka inskrypcja pismemw [[pismo klinowe|piśmie klinowym]] objaśniająca przedstawioną na panelu scenę. Inskrypcja klinowa pokrywa również szczyt i dół obelisku.
 
Na obelisku przedstawiono pięć różnych scen składania trybutu przed władcą asyryjskim. Każda z nich zajmuje jeden panel na każdym z czterech jego boków, tak więc aby obejrzeć ją całą trzeba obejść obelisk dookoła. Sceny te, w kolejności od szczytu do podstawy, przedstawiają odpowiednio: (1) składanie trybutu przez króla Suę z Gizanu (południowo-zachodni Iran); (2) składanie trybutu przez [[Jehu]] z rodu [[Omri]] ([[Królestwo Izraela (państwo północne)|północne królestwo Izraela]]); (3) składanie trybutu przez nienazwanego z imienia władcę z kraju Musri ([[starożytny Egipt|Egipt]]?); (4) składanie trybutu przez Marduk-apil-usura z Suhi (rejon środkowego [[Eufrat]]u); (5) składanie trybutu przez Qalparundę z Patiny (region wokół miasta [[Antiochia (Turcja)|Antakya]] w [[Turcja|Turcji]])<ref name=obelisk />