Otwórz menu główne

Zmiany

infobox, ilustracja, linki zewnętrzne
{{Świątynia chrześcijańska infobox
[[Plik:Sant'Agnese fuori le mura - interno - dal matroneo.jpg|thumb|150px|Wnętrze bazyliki świętej Agnieszki za Murami]]
|nazwa = Bazylika św. Agnieszki za Murami
[[Plik:Sant'agnese fuori le mura, mosaico di sant'agnese e santi, 625-638.jpg|thumb|150px|Absyda z mozaiką z VII w.]]
|kod języka = it
|nazwa miejscowa =
|funkcja świątyni = Kościół tytularny
|nr rej. zabytku =
|data rejestracji =
|rejestr =
|grafika = SantAgnese - da via Nomentana 00285.JPG
|opis grafiki =
|państwo = Włochy
|miejscowość = [[Rzym]]<br />Via Nomentana 364
|wyznanie = [[Kościół katolicki|katolickie]]
|kościół = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
|administratura typ = [[Parafia]]
|administratura nazwa =
|tytuł świątyni = [[Bazylika mniejsza]]
|data nadania =
|nadający tytuł =
|dedykacja świątyni =
|dzień wspomnienia =
|relikwie =
|cudowne wizerunki =
|data powołania =
|data dekretu =
|dekret wydał =
|data rozpoczęcia budowy =
|data zakończenia budowy = VII wiek
|data konsekracji =
|data zamknięcia =
|aktualne przeznaczenie =
|data zniszczenia =
|zniszczona przez =
|data odbudowy =
|data reaktywacji =
|poprzednie wyznanie =
|fundator =
|plan świątyni = Sant'Agnese Rome plan.jpg
|opis planu = plan świątyni
|styl =
|architekt =
|materiał budowlany =
|liczba wiernych =
|powierzchnia =
|wysokość =
|długość =
|szerokość =
|liczba wież =
|wysokość wieży =
|liczba kopuł =
|średnica kopuły zew =
|wysokość kopuły zew =
|liczba ikonostasów =
|liczba ołtarzy =
|wezwania ołtarzy bocznych =
|liczba naw =
|szerokość nawy głównej =
|wysokość nawy głównej =
|szerokość nawy bocznej =
|wysokość nawy bocznej =
|szerokość transeptu =
|liczba głosów =
|liczba manuałów =
|typ dzwonnicy =
|nazwa dzwonu =
|kod mapy = ITA-RM
|stopniN = 41 |minutN = 54 |sekundN = 11
|stopniE = 12 |minutE = 29 |sekundE = 49
|commons = Sant'Agnese fuori le mura
|www = http://www.santagnese.org
}}
'''Bazylika św. Agnieszki za Murami''' ([[język włoski|wł.]] ''Basilica di Sant'Agnese fuori le mura'') – [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]] [[kościół tytularny]] w [[Rzym]]ie.
 
'''Bazylika świętej Agnieszki za Murami''' ([[język włoski|wł.]] ''Basilica di Sant'Agnese fuori le mura'') – rzymskokatolicka bazylika w Rzymie. Obecny kościół zbudowano w [[VII wiek|VII w.]] na polecenie papieża [[Honoriusz I|Honoriusza I]] w miejsce zniszczonej bazyliki z czasów [[Konstantyn I Wielki|Konstantyna Wielkiego]] ([[IV wiek]]). Bazylika znajduje się nad grobem [[Agnieszka Rzymianka|św. Agnieszki]].
 
BazylikeBazylikę wzbagacaliwzbogacali papieże [[Hadrian I]] i [[Leon III (papież)|Leon III]]. W [[1479]] kardynał Giuliano della Rovere (późniejszy papież [[Juliusz II]]) zbudował wieże. Prace konserwatorskie przeprowadzone w XVII w. zainicjował kardynał Alessandro Ottaviano de' Medici (późniejszy papież [[Leon XI]]). W dniu [[14 czerwca]] [[1615]] relikwie św. Agnieszki oraz innych męczenników złożono pod ołtarzem głównym w srebnymsrebrnym relikwiarzu ofiarowanym przez papieża [[Paweł V|Pawła V]]. Wtedy też powstało zadaszenie nad ołtarzem.
 
Bazylika świętej Agnieszki za Murami jest jednym z kościołów tytularnych nadawanych kardynałom-prezbiterom. Tytuł ten ustanowił papież [[Innocenty X]] w dniu [[5 października]] [[1654]]. Obecnie kardynałem prezbiterem św. Agnieszki za Murami jest [[Camillo Ruini]] emerytowany wikariusz generalny Rzymu.
 
== Opis ==
Kościół ma trzy [[nawa|nawy]] z trzema kaplicami w każdej z nich. W prawej nawie znajdują są kaplice: [[święty Augustyn|św. Augustyna]], świętych [[święty Stefan|Stefana]] i [[święty Wawrzyniec|Wawrzyńca]] oraz [[święta Emerenziana|świętej Emerenziany]]. W środkowej kaplicy można podziwiać marmurowe rzeźby ze szkoły [[Andrea Bregno]] (XV w.) przedstawiające dwóch świętych Stefana i Wawrzyńca, a także marmurową głowegłowę Chrystusa, będącą XVII-wieczną kopią dzieła [[Michał Anioł|Michała Anioła]].
 
Kaplice lewej nawy: Bractwa Najświętszego Serca Pana Jezusa, Matki Bożej [[Pompeje|Pompejańskiej]], i Pobożnego Związku Córek Maryi. W centralnej kaplicy można zobaczyć freski z XV wieku, a po bokach dwa freski [[Giuseppe Chiari|Giuseppiego Chiari]].
Ołtarz główny pochodzi z czasów papieża Pawła V. Umieszczone są w nim m.in. relikwie św. Agnieszki i św. Emerenziany.
 
W absydzie znajduje się najcenniejsze i najstarsze dzieło w bazylice - mozaika przedstawiające św. Agnieszkę i papieży św. [[Symmachus]]a i [[Honoriusz I|Honoriusza I]]. Powstała ona pomiędzy [[625]] a [[638]]. Jest przykładem wpływów bizantyjskich.
 
Pod bazyliką znajdują się katakumby ponownie odkryte przypadkowo w latach [[1865]] - [[1866]] i odkopywane od [[1869]]. Łączna długość ich korytarzy wynosi 5 km<ref>http://www.misericordias.eu/patronka-kult.html</ref>.
{{Grafika rozwinięta
| położenie = left
| tło = #F5F5DC;
| tło opisu = #FFE5B4;
| opis =
| grafika1 = RomaSAgneseInterno01.jpg
| opis1 = Ołtarz
| szerokość1 = {{#expr: (200 * 1097/ 745) round 0}}
| grafika2 = Santa Agnese - mosaico Santa Agnese fuori le mura.jpg
| opis2 = Mozaika przedstawiająca św. Agnieszkę
| szerokość2 = {{#expr: (200 * 365/ 600) round 0}}
| grafika3 = Onorio I - mosaico Santa Agnese fuori le mura.jpg
| opis3 = Mozaika przedstawiająca papieża [[Honoriusz I|św. Honoriusza]]
| szerokość3 = {{#expr: (200 * 381/ 600) round 0}}
| grafika4 = Simmaco - mosaico Santa Agnese fuori le mura.jpg
| opis4 = Mozaika przedstawiająca papieża [[Symmachus|św. Symmachusa]]
| szerokość4 = {{#expr: (200 * 422/ 600) round 0}}
}}
{{clear|left}}
 
== Kardynałowie prezbiterzy ==
Bazylika świętej Agnieszki za Murami jest jednym z kościołów tytularnych nadawanych kardynałom- prezbiterom. Tytuł ten ustanowił papież [[Innocenty X]] w dniu [[5 października]] [[1654]]. Obecnie kardynałem prezbiterem św. Agnieszki za Murami jest [[Camillo Ruini]] emerytowany wikariusz generalny Rzymu.
<br />Obecnie kardynałem prezbiterem św. Agnieszki za Murami jest [[Camillo Ruini]] emerytowany wikariusz generalny Rzymu.
{{Kolumna-podział|4;float:left;background:#FFF5F7; width:1000px;font-style:italic|
* [[Baccio Aldobrandini]] (1654-[[1658]])
* [[Girolamo Farnese]] (1658-[[1668]])
* [[Vitaliano Visconti]] ([[1669]]-[[1671]])
* [[Federico IV Borromeo]] ([[1672]]-[[1673]])
* Vacante (1673-[[1690]])
* [[Toussaint de Forbin-Janson]] (1690-[[1693]])
* [[Giambattista Spinola (1615-1704)|Giambattista Spinola]] ([[1696]]-[[1698]])
* Vacante (1698-[[1706]])
* [[Rannuzio Pallavicino]] (1706-[[1712]])
* Vacante (1712-[[1721]])
* [[Giorgio Spinola]] (1721-[[1734]])
* [[Serafino Cenci]] ([[1735]]-[[1740]])
* [[Filippo Maria Monti]] ([[1743]]-[[1747]])
* [[Frédéric-Jérôme de La Rochefoucauld]] (1747-[[1757]])
* [[Etienne-René Potier de Gesvres]] ([[1758]]-[[1774]])
* Vacante (1774-[[1778]])
* [[Luigi Valenti Gonzaga]] (1778-[[1790]])
* Vacante (1790-[[1802]])
* [[Giuseppe Spina]] (1802-[[1820]])
* [[Dionisio Bardaxí y Azara]] ([[1822]]-[[1826]])
* [[Ignazio Nasalli-Ratti]] ([[1827]]-[[1831]])
* [[Filippo Giudice Caracciolo]], [[Confederazione dell'Oratorio di San Filippo Neri|Orat.]] ([[1833]]-[[1844]])
* [[Hugues-Robert-Jean-Charles de La Tour d'Auvergne-Lauraquais]] ([[1846]]-[[1851]])
* [[Girolamo d'Andrea]] ([[1852]]-[[1860]]); in commendam (1860-[[1868]])
* [[Lorenzo Barili]] (1868-[[1875]])
* [[Pietro Gianelli]] (1875-[[1881]])
* [[Charles-Martial-Allemand Lavigerie]] ([[1882]]-[[1892]])
* [[Georg Kopp]] ([[1893]]-[[1914]])
* [[Károly Hornig]] (1914-[[1917]])
* [[Adolf Bertram]] ([[1919]]-[[1945]])
* [[Samuel Alphonsius Stritch]] ([[1946]]-[[1958]])
* [[Carlo Confalonieri]] (1958-[[1972]])
* [[Louis-Jean-Frédéric Guyot]] ([[1973]]-[[1988]])
* [[Camillo Ruini]] ([[1991]]-)
}}
{{clear|left}}
 
{{Przypisy}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.santagnese.org Oficjalna strona]
* [http://www.vicariatusurbis.org/Ente.asp?ID=19 Parafia św. Agnieszki za Murami na stronie diecezji rzymskiej]
* [http://romanchurches.wikia.com/wiki/Sant%27Agnese_fuori_le_Mura Chris Nyborg, "Sant'Agnese fuori le Mura"] {{lang|en}}
* {{Catholic-hierarchy|diecezja|d1a08}}
 
== Zobacz też ==
{{commonscat|Sant'Agnese fuori le mura (Rome)}}
* [[Tytularne kościoły kardynalskie]]
 
[[Kategoria:Bazyliki Rzymu|Agnieszki za Murami]]