Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 33 bajty, 7 lat temu
drb, WP:PBJ, WP:SK (daj Zn, jeśli popsułem) using AWB
genetycznej regulacji organogenezy i zaprogramowanej śmierci komórki.
 
=== Przebieg apoptozy ===
Apoptoza, w odróżnieniu od [[Martwica|nekrozy]], polega na kurczeniu się komórki poprzez utratę wody. Po różnorodnie przebiegającej fazie inicjacji apoptozy zachodzi faza egzekucji zależna od [[enzymy proteolityczne|enzymów proteolitycznych]] z grup [[kaspazy|kaspaz]]. Szybkie zmiany w [[jądro komórkowe|jądrze komórkowym]] mają charakter zorganizowany – [[Chromatyna|chromatyna jądrowa]] ulega kondensacji, a [[Kwas deoksyrybonukleinowy|DNA]] zostaje pocięte przez [[endonukleazy]]. DNA apoptycznej komórki dzieli się na fragmenty wielkości około 180 [[Para zasad|par zasad]] i ich wielokrotności. Następuje dezintegracja [[cytoszkielet]]u. Komórka apoptyczna zaokrągla się, traci kontakt z podłożem, rozwijają się na jej powierzchni liczne uwypuklenia. W procesie apoptozy [[organellum|organelle komórkowe]] pozostają jednak nienaruszone. Są one usuwane z komórki wraz z fragmentami chromatyny w tzw. ciałkach apoptycznych, [[pęcherzyk]]ach powstałych w wyniku zmian w strukturze [[błona komórkowa|błony komórkowej]]. W większości przypadków są one następnie [[fagocytoza|fagocytowane]] przez [[fagocyt|komórki żerne]]. Wyjątkiem są np. ciałka apoptyczne soczewki oka, które zawierają zamiast [[cytoplazma|cytoplazmy]] z organellami białko [[krystalina|krystalinę]]. Apoptoza nie wywołuje [[Zapalenie|stanu zapalnego]] i dotyczy pojedynczych komórek.
 
Proces programowanej śmierci komórki charakteryzuje się aktywacją wielu swoistych [[szlak biochemiczny|szlaków biochemicznych]], wymaga syntezy nowych białek, zależnych od cząsteczek sygnalizujących, takich jak: [[TNF-α]] i [[FAS]]-ligand lub też wywołanych przez czynnik uszkadzający komórkę.
 
=== Apoptoza o podłożu patogennym ===
Zjawisko apoptozy występuje także w różnych stanach patologicznych. Przykładem komórki w stanie apoptozy, interpretowanym dawniej jako przejaw [[Martwica skrzepowa|martwicy skrzepowej]] jest ciałko kwasochłonne ("były" [[hepatocyt]] w wątrobie w zapaleniu wirusowym). Wirus HIV powoduje apoptozę [[Limfocyt T|limfocytów T]]. W cukrzycy typu II w wyspach trzustkowych odkłada się peptyd [[amylina]], który jest toksyczny i powoduje apoptozę komórek β i narastanie objawów choroby.
 
=== Czynniki inicjujące apoptozę ===
* bodźce fizjologiczne – np. niedobory [[hormon]]ów (np. zmiany stężenia [[hormony steroidowe|hormonów steroidowych]]), czynników wzrostu, jonów (np. jonów wapnia);
* występowanie [[cytokiny|cytokin]] – cząsteczek produkowanych przez [[Układ odpornościowy|układ immunologiczny]], np [[interferon]];
* Youngson R., ''Collins; Słownik Encyklopedyczny; Medycyna'', RTW, 1997 ISBN 83-86822-53-8
}}
 
{{Zastrzeżenia|Medycyna}}
 
[[Kategoria:Biologia komórki]]
 
{{link FA|sl}}
 
[[ar:استماتة]]
[[be:Апаптоз]]
2283

edycje