Gospodarka Iranu: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 347 bajtów ,  9 lat temu
+img
(+img)
'''Irańska gospodarka''' jest jedną z najdynamiczniej rozwijających się na [[Bliski Wschód|Bliskim Wschodzie]]. Iran jest również jednym z niewielu krajów [[muzułmanin|muzułmańskich]], który rozwija także inne sektory gospodarki, niezwiązane z ropą naftową. Jednak wyż demograficzny – ogromna liczba młodych ludzi sprawia, że wykorzystanie relatywnie dobrego stanu gospodarki jest utrudnione. W ten sposób mimo 7% wzrostu [[produkt krajowy brutto|PKB]] [[bezrobocie]] przekracza 15%, wysoka jest również inflacja – ok. 12-18%, co i tak jest ogromnym postępem w porównaniu z sytuacją sprzed 10 lat. Raport [[UNICEF]] (zob. link) wskazuje, że w Iranie wciąż są ogromne rozwarstwienia w dochodach ludności – chociaż średni dochód na mieszkańca wynosi ok. 8000 $ rocznie, wielu Irańczyków żyje na granicy minimum socjalnego, a wielu w nędzy. Jednak ten sam raport zauważa, że sytuacja się poprawia, a rząd stara się realizować wytyczne organizacji międzynarodowych. Zdecydowanie poprawia się dostęp do opieki medycznej oraz edukacji.
 
[[File:TCarpet2.jpg|thumb|300px|Dywany perskie są ważnym elementem eksportu]]
Iran jest eksporterem przede wszystkim ropy naftowej i gazu ziemnego. Ważną gałęzią gospodarki jest też [[rolnictwo]] i eksport [[Pistacja właściwa|orzeszków pistacjowych]] (1 miejsce na świecie w 2005) oraz [[Daktylowiec właściwy|daktyli]] (3. miejsce na świecie w 2005)<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html?lang=en&item=223&year=2005|tytuł=Major food and agricultural commodities and producers: Pistachios|autor=[[Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa|FAO]]}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url=http://www.fao.org/es/ess/top/commodity.html?lang=en&item=577&year=2005|tytuł=Major food and agricultural commodities and producers: Dates|autor=[[Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa|FAO]]}}</ref>. Uznanym w świecie towarem pochodzącym z Iranu są ręcznie tkane [[dywan podłogowy|dywany]] perskie. Przedmiotem eksportu są również produkty przemysłu chemicznego i tworzywa sztuczne.
 
Import obejmuje maszyny, elektronikę, [[sprzęt AGD]]. W ostatnim czasie rozwija się budząca kontrowersje na Zachodzie energetyka jądrowa. Hamującym gospodarkę czynnikiem jest [[embargo]], szczególnie na produkty przemysłu lotniczego, które bardzo negatywnie wpływa na wielkość i bezpieczeństwo transportu powietrznego<ref>{{Cytuj stronę|url=http://seattletimes.nwsource.com/html/localnews/2008631525_apmliranusboeing1stldwritethru.html|tytuł=Iran interested in Boeing jets|autor=Ali Akbar Dareini|opublikowano=The Seattle Times}}</ref>.
 
W wielkim przemyśle dominuje sektor państwowy, natomiast w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw własność prywatna i spółdzielcza. Bardzo ważną rolę gospodarczą odgrywa [[bazar]], czyli mali i średni kupcy, stanowiący wpływowe [[lobby]] polityczne<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.payvand.com/news/08/oct/1129.html|tytuł=Tehran bazaar ends VAT strike|}} Payvand News</ref>.
 
Najważniejszymi gałęziami irańskiego przemysłu oprócz wydobycia ropy i gazu, rafinerii naftowych jest [[przemysł tekstylny]], chemiczny oraz produkcja samochodów. Istnieje również tradycyjne rzemiosło jak tkactwo dywanów czy [[garncarstwo]].
 
{{Przypisy}}
32 349

edycji