Otwórz menu główne

Zmiany

m
→‎Przebieg walk: poprawa linków, drobne merytoryczne, drobne redakcyjne
 
== Przebieg walk ==
Chcąc zerwać natarcie Rosjan, wyznaczony 1 listopada na dowódcę Frontu Wschodniego gen,. [[Paul von Hindenburg]] i jego szef sztabu gen. [[Erich Ludendorff]] postanowili wyprzedzić uderzenie Rosjan. Niemcy mieli na kierunku głównego uderzenia znaczną przewagę w siłach i środkach walki.
 
11 listopada 9 Armia niemiecka przeszła do natarcia, wykonując uderzenie z rej.rejonu [[Toruń|Torunia]] na [[Kutno]], w styk 1 i 2 Armii rosyjskiej. W toku walk w rej.rejonie [[Włocławek|Włocławka]] i Kutna nie udało się Niemcom rozbić dwóch skrzydłowych Korpusów rosyjskich, które w bojach odeszły na Włocławek. 13 listopada dowódca 2 Armii rosyjskiej przesunął swoje Korpusy na północ i zorganizował obronę na północ od [[Łódź|Łodzi]]. 15 listopada dowódca Frontu Północno-Zachodniego gen. [Nikołaj Ruzski|Ruzski]] rozpoczął przegrupowanie na północ 2 i 5 Armii. W celu zajęcia Łodzi od północy i południa gen. [[August von Mackensen|Mackensen]] skierował Grupę Uderzeniową gen. Sheffera[[Reinhard von Scheffer-Boyadel|Scheffera]] (3 dywizje piechoty i 2 dywizje kawalerii), które 18–19 listopada wyszły na tył 2 Armii rosyjskiej na wschód od Łodzi. Tu spotkał 5 Armię rosyjską, która podeszła z południa. Frontalne uderzenie wojsk niemieckich na zachód i południowy zachód od Łodzi byłozostało zatrzymane. Grupa Łowicka 1 Armii rosyjskiej (ok. dwóch korpusów) weszła w styczność z prawym skrzydłem 2 Armii na wschód od Łodzi pod [[Brzeziny|Brzezinami]] i Grupa ShefferaScheffera sama znalazła się w okrążeniu. Wieczorem 22 listopada gen. ShefferScheffer otrzymał rozkaz odwrotu. W związku z niewłaściwymi działaniami gen. [[Paul von Rennenkampf|Rennenkampfa]] (na drogach odwrotu była tylko jedna dywizja), która nie otrzymała wsparcia. Dzięki temu) Grupie udało się z 70% stratami stanów osobowych 24 listopada wyrwać z okrążenia pod Brzezinami i skierować się na północny wschód.
 
Do 22 listopada Niemcom udało się okrążyć Łódź od zachodu, północy i wschodu. Nie mieli jednak sił, aby zamknąć okrążenie.
Po walkach Rosjanie musieli opuścić Łódź – byli zbyt wykrwawieni, żeby się w niej utrzymać. Po bitwie wycofali się na linię [[Rawka (rzeka)|rzeki Rawki]] koło [[Skierniewice|Skierniewic]]. W bojach wzięły udział dywizje syberyjskie z [[Chabarowsk]]a, [[Krasnojarsk]]a, [[Omsk]]a i [[Irkuck]]a (a w nich wielu Polaków); w skład jednej z nich wchodził [[24 Pułk Syberyjski]], który otrzymywał w ramach uzupełnień mieszkańców Mazowsza i Warszawy, wcielonych do armii carskiej. W niemieckiej armii walczył [[Korpus Landsturmu Posen|Korpus Posen]] w którego skład wchodziło około 23 tysięcy Polaków. Na polu bitwy zginęli Rosjanie, Niemcy, Austriacy, Polacy, Litwini, Czesi, Ukraińcy, Łotysze i Tatarzy.
 
W czasie walk, Łódź przemieniła się w olbrzymi szpital. Wszystkie większe budynki były zajęte przez rannych, których liczbę (obu stron) obliczano na 3500035 000.
 
Zasadnicza bitwa odbyła się w okolicach dzisiejszej [[Cmentarz wojenny w Gadce Starej|Gadki Starej]]. Bitwa zakończyła się zajęciem [[Łódź|Łodzi]] przez Niemców. Wojskami niemieckimi pod Gadką Starą dowodził wówczas doskonały strateg, gen. [[Reinhard von Scheffer-Boyadel]], stąd nazwa oddziałów niemieckich "grupa Scheffera" (w składzie 49 i 50 rezerwowa dywizja piechoty oraz 3 dywizja gwardyjska gen. [[Karl Litzmann|Karla Litzmanna]]). Po zwycięstwie Niemców Litzmanna okrzyknięto ''Lwem spod Brzezin'', gdyż w historiografii niemieckiej bitwa nazwana została bitwą pod [[Brzeziny|Brzezinami]]. Do dziś można oglądać cmentarz wojenny na Gadce, gdzie zachowało się kilkadziesiąt kamiennych nagrobków i płyty upamiętniające bitwę. Na cmentarnym wzgórzu stoi także pomnik z niemieckim napisem ''Tu spoczywa 2000 dzielnych wojowników''.
 
Historycy uznają bitwę za największą operację manewrową I wojny i pierwszy "[[blitzkrieg]]" na wschodzie.
Pod Łodzią Rosjanie po raz pierwszy użyli [[samochód pancerny|samochodów pancernych]]. Niemiecki plan okrążenia 2 i 5 Armii rosyjskiej nie powiódł się. Także rosyjskie plany zostały zerwane. W połowie grudnia front ustabilizował się. Po zakończonej operacji zostali zdjęci ze stanowisk dowódca 1 Armii gen. Rennenkampf i dowódca 2 Armii gen. ShejmannScheidemann.
 
== Zobacz też ==
5476

edycji