Agnieszka wrocławska (1230/1236–po 1277): Różnice pomiędzy wersjami

drobne redakcyjne, drobne merytoryczne
(drobne redakcyjne, drobne merytoryczne)
 
== Życiorys ==
Data jej urodzenia nie jest znana. Urodziła się zapewne między 1230 a 1236<ref>K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 130–131 oraz tabl. I/2; Z. Kozłowska-Budkowa, ''Agnieszka'', [w:] W. Konopczyński (red.), ''Polski Słownik Biograficzny'', t. I, Kraków 1935, s. 31, przyjęła, że Agnieszka urodziła się ok. 1220/1222; T. Jurek, ''Agnieszka'', [w:] K. Ożóg, S. Szczur (red.), ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Kraków 1999, s. 418, podał jako datę jej narodzin czas po 1230.</ref>. Termin końcowypoczątkowy daty jej urodzenia wynika z faktu, że najpóźniej w 1248 została cysterką trzebnicką, zaś termin początkowy z braku wzmianek o niej w ''Żywocie św. Jadwigi'', w części dotyczącej jej pobytu w klasztorze, zaś końcowy z faktu, że najpóźniej w 1248 została cysterką trzebnicką<ref name="Jasiński s. 130-131">K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 130–131.</ref>. Uznawana jest za młodsze dziecko [[Henryk II Pobożny|Henryka II Pobożnego]] i [[Anna Przemyślidka|Anny Przemyślidki]], pomimo że w ''Genealogii św. Jadwigi'' została wymieniona na drugim miejscu wśród córek księcia śląskiego. Przypuszczalnie była młodsza od sióstr, które zostały wydane za mąż: [[Gertruda wrocławska (1218/1220-1244/1247)|Gertrudy]], [[Konstancja wrocławska|Konstancji]] i [[Elżbieta wrocławska|Elżbiety]]. Umownie wśród znanych z imienia dzieci książęcej pary umieszczanazajmuje jestósme na ósmym miejscumiejsce pod względem wieku, między [[Konrad I głogowski|Konradem I]] a [[Władysław wrocławski|Władysławem]]<ref>K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 130–131 oraz tabl. I/2.</ref>. Nadano jej imię nawiązujące do imion trzech kobiet związanych z piastowską dynastią. Przed nią to miano nosiły: praprababka [[Agnieszka Babenberg|Agnieszka]] – żona protoplasty Piastów śląskich [[Władysław II Wygnaniec|Władysława Wygnańca]], prababka Agnieszka – matka [[Jadwiga Śląska|Jadwigi Śląskiej]], a także ciotka [[Agnieszka wrocławska (1190/1200-przed 1214)|Agnieszka]] – siostra jej ojca<ref>K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 130.</ref>.
 
Na okres wychowania została oddana do [[Sanktuarium św. Jadwigi w Trzebnicy|trzebnickiego klasztoru cysterek]], którego ksienią była wówczas jej ciotka [[Gertruda wrocławska (ok. 1200-1268)|Gertruda]]. Wpływ na jej wychowanie miała prowadząca świątobliwy żywot babka Jadwiga Śląska, która w trzebnickim klasztorze przebywała do swej śmierci w 1243<ref>T. Jurek, ''Agnieszka'', [w:] K. Ożóg, S. Szczur (red.), ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Kraków 1999, s. 418</ref>. Być może, podobnie jak jej siostra Elżbieta, została zabrana z klasztoru przez brata [[Bolesław II Rogatka|Bolesława Rogatkę]] z zamiarem wydania za mąż z pobudek politycznych. Plan małżeński względem niej miał jednak upaść, w związku z czym Agnieszka powróciła do Trzebnicy<ref name="Jasiński s. 130-131" />.
Cysterką trzebnicką została najpóźniej w 1248. W tym bowiem roku jako zakonnica towarzyszyła ciotce Gertrudzie w podróżach do krewnych książąt, u których wyjednywały przywileje i darowizny na rzecz klasztoru. Wstawiennictwo dla zgromadzenia uzyskała również na zjeździe pod Dankowem w 1262 (m.in. także od księżnej [[Święta Kinga|Kingi]]), co poświadcza dokument księcia [[Bolesław Pobożny|Bolesława Pobożnego]]. W 1267 lub 1268<ref>Kwestia roku wydarzenia jest sporna. Por. Z. Kozłowska-Budkowa, ''Agnieszka'', [w:] W. Konopczyński (red.), ''Polski Słownik Biograficzny'', t. I, Kraków 1935, s. 31 oraz K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 132–133, przyp. 9.</ref> wzięła udział w [[translacja (kult świętych)|translacji]] swej babki Jadwigi Śląskiej. Między 1269 a 1272 została ksienią klasztoru, wbrew swej woli, pod groźbą kar zakonnych, co wynika z uchwały kapituły generalnej z 1278. Nie wiadomo, czy była bezpośrednią następczynią swej ciotki Gertrudy, zmarłej najwcześniej 30 grudnia 1268, czy też – do czego przychyla się literatura – drugą po niej opatką, po Petroneli<ref>K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 131–132 i s. 133, przyp. 12.</ref>. Wbrew cysterskim statutom posiadała osobiste dochody, o czym informuje list papieża [[Grzegorz X|Grzegorza X]] z 2 stycznia 1273. W 1278 zrezygnowała z pełnionego urzędu. Jako wnuczka fundatorów klasztoru zastrzegła sobie jednak kontrolę nad jego majątkiem.
 
Dalsze losy Agnieszki nie są znane. Zmarła prawdopodobnie 14 maja<ref>Data ta została zapisana w nekrologu lubiąskim, w którym oprócz zapisków obituarnych, przekazujących dzień śmierci, znajdują się zapiski komemoracyjne, wspominające zmarłych. Zob. K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 133, przyp. 14.</ref>, nie wiadomo jednak, w którym roku. Ze względu na to, że ostatni raz występuje w źródłach pod rokiem 1278, jako datę jej śmierciśmierć podaje sięnastąpiła 14 maja po 1277<ref>K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', cz. I, wyd. II, Kraków 2007, s. 132; Z. Kozłowska-Budkowa, ''Agnieszka'', [w:] W. Konopczyński (red.), ''Polski Słownik Biograficzny'', t. I, Kraków 1935, s. 31, podałaoraz T. Jurek, że''Agnieszka'', śmierć[w:] PiastównyK. nastąpiłaOżóg, S. Szczur (red.), ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Kraków 1999, s. 418 podali, że Piastówna zmarła 14 maja po 1278.</ref>. Została pochowana w klasztorze w Trzebnicy.
 
{{Przypisy|2}}