Agnieszka wrocławska (1230/1236–po 1277): Różnice pomiędzy wersjami

-moja interpretacja tekstu Jasińskiego, drobne redakcyjne, drobne merytoryczne
(daty powstania obu źródeł pierwotnych)
(-moja interpretacja tekstu Jasińskiego, drobne redakcyjne, drobne merytoryczne)
 
== Życiorys ==
Data urodzenia Agnieszki nie jest znana, urodziła się hipotetycznie między 1230 a 1236{{r|data urodzenia}}. Narodziny przed 1230 są mało prawdopodobne, zw uwagiprzeciwnym na fakt, żerazie Agnieszka niepowinna zostałazostać wspomniana jako [[cystersi|cysterka]] trzebnicka w ''Żywocie św. Jadwigi'' (powstałym w 1300 {{r. <ref>Jasiński K., 1984: |Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze. W: Mente et litteris. O kulturze i społeczeństwie wieków średnich. Poznań. </ref>}}), opisie życia jej babki [[Jadwiga Śląska|Jadwigi Śląskiej]], która w trzebnickim klasztorze przebywała do swej śmierci w 1243<ref>Agnieszkę przeznaczono do zakonu, przyjmuje się więc, że cysterką trzebnicką została najszybciej jak to możliwe, czyli w wieku 12 lat. Jeżeli więc urodziłaby się przed 1230, to zakonnicą zostałaby przed śmiercią Jadwigi Śląskiej (1243), która pod koniec życia przebywała w trzebnickim klasztorze. Jasiński uważa, że wstąpienie wnuczki Jadwigi Śląskiej do klasztoru, który święta sama ufundowała i w którym przebywała pod koniec życia, zostałoby odnotowane w Żywocie św. Jadwigi</ref>. Nie urodziła się natomiast po 1236, gdyż najpóźniej w 1248 została [[cystersi|cysterką]] trzebnickązakonnicą{{r|Jasiński s. 130-131}}, co oznacza, że najdalej w 1248 zgodnie z ówcześnie obowiązującym [[prawo kanoniczne|prawem kanonicznym]] osiągnęła [[wiek sprawny]] wynoszący 12 lat{{r|pełnoletniość}}. Rodzicami Agnieszki byli [[Henryk II Pobożny]] i [[Anna Przemyślidka]]. Piastówna uznawana jest za jedno z młodszych dzieci swych rodziców. Pomimo że w ''Genealogii św. Jadwigi'' (powstałej wrównocześnie 1300z ''Żywotem''{{r. <ref>Jasiński K., 1984: |Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze. W: Mente et litteris. O kulturze i społeczeństwie wieków średnich. Poznań. </ref>}}) została wymieniona na drugim miejscu wśród córek księcia śląskiego, przyjmuje się, że była młodsza od sióstr, które zostały wydane za mąż: [[Gertruda wrocławska (1218/1220-1244/1247)|Gertrudy]], [[Konstancja wrocławska|Konstancji]] i [[Elżbieta wrocławska|Elżbiety]]{{r|kolejność dzieci}}. Wśród znanych z imienia dzieci książęcej pary zajmuje umownie ósme miejsce pod względem wieku, między [[Konrad I głogowski|Konradem I]] a [[Władysław wrocławski|Władysławem]]{{r|kolejność dzieci}}. Nadano jej imię nawiązujące do imion trzech kobiet związanych z piastowską dynastią. Przed nią to miano nosiły: praprababka [[Agnieszka Babenberg|Agnieszka]] – żona protoplasty Piastów śląskich [[Władysław II Wygnaniec|Władysława Wygnańca]], prababka Agnieszka – matka Jadwigi Śląskiej, a także ciotka [[Agnieszka wrocławska (1190/1200-przed 1214)|Agnieszka]] – siostra jej ojca{{r|Jasiński s. 130}}.
 
Na okres wychowania została oddana do [[Sanktuarium św. Jadwigi w Trzebnicy|trzebnickiego klasztoru cysterek]], którego [[opat|ksienią]] była wówczas jej ciotka [[Gertruda wrocławska (ok. 1200-1268)|Gertruda]]. W Trzebnicy wpływ na wychowanie Piastówny miała prowadząca świątobliwy żywot babka Jadwiga Śląska{{r|wychowanie}}. Być może, podobnie jak jej siostra Elżbieta, Agnieszka została zabrana z klasztoru przez brata [[Bolesław II Rogatka|Bolesława Rogatkę]] z zamiarem wydania za mąż z pobudek politycznych. Plan małżeński względem niej miał jednak upaść, w związku z czym Agnieszka powróciła do Trzebnicy{{r|Jasiński s. 130-131}}.
{{Przypisy-lista|l. kolumn=2|1=
* <ref name="data urodzenia">K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', wyd. II, Kraków 2007, s. 130–131 oraz tabl. I/2; T. Jurek, ''Agnieszka'', [w:] K. Ożóg, S. Szczur (red.), ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Kraków 1999, s. 418, podał jako datę jej narodzin czas po 1230; Starsza literatura (Z. Kozłowska-Budkowa, ''Agnieszka'', [w:] W. Konopczyński (red.), ''Polski Słownik Biograficzny'', t. I, Kraków 1935, s. 31) datowała jej narodziny na ok. 1220/1222.</ref>
* <ref name="Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze">K. Jasiński, ''Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze'', [w:] H. Chłopocka (red.), ''Mente et litteris. O kulturze i społeczeństwie wieków średnich'', Poznań 1984, s. 195.</ref>
* <ref name="Jasiński s. 130-131">K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', wyd. II, Kraków 2007, s. 130–131.</ref>
* <ref name="pełnoletniość">K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', wyd. II, Kraków 2007, s. 44 (wstęp do I części ''Rodowodu'').</ref>
 
== Bibliografia ==
;Literatura podstawowa
* [[Kazimierz Jasiński (historyk)|Jasiński K.]], ''Rodowód Piastów śląskich'', wyd. II, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2007, ISBN 978-83-60448-28-1, s. 44, 130–133, tabl. I/2.
* [[Tomasz Jurek|Jurek T.]], ''Agnieszka'', [w:] [[Krzysztof Ożóg|K. Ożóg]], [[Stanisław Szczur|S. Szczur]] (red.), ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999, ISBN 83-08-02829-2, s. 418.
* [[Zofia Kozłowska-Budkowa|Kozłowska-Budkowa Z.]], ''Agnieszka'', [w:] [[Władysław Konopczyński|W. Konopczyński]] (red.), ''[[Polski Słownik Biograficzny]]'', t. I, [[Polska Akademia Umiejętności]], Kraków 1935, s. 31.
 
;Literatura dodatkowa
* Jasiński K., ''Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze'', [w:] [[Helena Chłopocka|H. Chłopocka]] (red.), ''Mente et litteris. O kulturze i społeczeństwie wieków średnich'', Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Poznań 1984, {{ISSN|0554-8217}}, s. 195–204 ([http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/plain-content?id=164295 Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa]).
 
[[Kategoria:Piastowie wrocławscy i legnicko-brzescy]]