Agnieszka wrocławska (1230/1236–po 1277): Różnice pomiędzy wersjami

m
WP:SK, , drobne redakcyjne
(za wypowiedzią Wiktoryna na PDA)
m (WP:SK, , drobne redakcyjne)
Córka [[książęta śląscy|księcia śląskiego]], [[książęta krakowscy|krakowskiego]] i [[książęta wielkopolscy|wielkopolskiego]] [[Henryk II Pobożny|Henryka II Pobożnego]] i [[Anna Przemyślidka|Anny]], córki [[władcy Czech|króla Czech]] [[Przemysł Ottokar I|Przemysła Ottokara I]].
__NOTOC__
 
== Życiorys ==
Data urodzenia Agnieszki nie jest znana, urodziła się najpewniej między 1230 a 1236{{r|data urodzenia|grupa1=uwaga}}. Narodziny przed 1230 są mało prawdopodobne, w przeciwnym razie Agnieszka powinna zostać wspomniana jako [[cystersi|cysterka]] trzebnicka w ''Żywocie św. Jadwigi'' (powstałym w 1300{{r|Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze}}), opisie życia jej babki [[Jadwiga Śląska|Jadwigi Śląskiej]], która w trzebnickim klasztorze przebywała do swej śmierci w 1243. Nie urodziła się natomiast po 1236, gdyż najpóźniej w 1248 została zakonnicą{{r|Jasiński s. 130-131}}, co oznacza, że najdalej w 1248 zgodnie z ówcześnie obowiązującym [[prawo kanoniczne|prawem kanonicznym]] osiągnęła [[wiek sprawny]] wynoszący 12 lat{{r|pełnoletniość}}. Rodzicami Agnieszki byli [[Henryk II Pobożny]] i [[Anna Przemyślidka]]. Piastówna uznawana jest za jedno z młodszych dzieci tej pary książęcej. W ''Genealogii św. Jadwigi'' (powstałej równocześnie z ''Żywotem''{{r|Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze}}) została wymieniona na drugim miejscu wśród córek księcia śląskiego, w historiografii przyjmuje się jednak, że była młodsza od sióstr, które zostały wydane za mąż: [[Gertruda wrocławska (1218/1220-1244/1247)|Gertrudy]], [[Konstancja wrocławska|Konstancji]] i [[Elżbieta wrocławska|Elżbiety]]{{r|kolejność dzieci}}. Wśród znanych z imienia dzieci książęcej pary zajmuje umownie ósme miejsce pod względem wieku, między [[Konrad I głogowski|Konradem I]] a [[Władysław wrocławski|Władysławem]]{{r|kolejność dzieci}}. Nazwano ją imieniem noszonym wcześniej przez trzy kobiety związane ze śląską linią Piastów: praprababkę [[Agnieszka Babenberg|Agnieszkę]] – żonę protoplasty Piastów śląskich [[Władysław II Wygnaniec|Władysława Wygnańca]], prababkę Agnieszkę – matkę Jadwigi Śląskiej, a także ciotkę [[Agnieszka wrocławska (1190/1200-przed 1214)|Agnieszkę]] – siostrę jej ojca{{r|Jasiński s. 130}}.
Dalsze losy Agnieszki nie są znane. Zmarła najprawdopodobniej 14 maja{{r|dzienna data śmierci|grupa1=uwaga}}, nie wiadomo jednak, w którym roku. Ze względu na to, że ostatni raz występuje w źródłach w roku 1278, jej śmierć datuje się na ten rok lub następne{{r|data śmierci|grupa1=uwaga}}. Została pochowana w klasztorze w Trzebnicy.
 
{{Uwagi|
* <ref name="data urodzenia" group="uwaga">K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', wyd. II, Kraków 2007, s. 130–131 oraz tabl. I/2; T. Jurek,''Agnieszka'', [w:] K. Ożóg, S. Szczur (red.), ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Kraków 1999, s. 418, podał jako datę jej narodzin czas po 1230; Starsza literatura (Z. Kozłowska-Budkowa, ''Agnieszka'', [w:] W. Konopczyński (red.), ''Polski Słownik Biograficzny'', t. I, Kraków 1935, s. 31) datowała jej narodziny na ok. 1220/1222.</ref>
* <ref name="rok translacji" group="uwaga">Kwestia roku wydarzenia jest sporna. Por. Z. Kozłowska-Budkowa, ''Agnieszka'', [w:] W. Konopczyński (red.),''Polski Słownik Biograficzny'', t. I, Kraków 1935, s. 31 oraz K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', wyd. II, Kraków 2007, s. 132–133, przyp. 9.</ref>
* <ref name="dzienna data śmierci" group="uwaga">Data ta została zapisana w nekrologu lubiąskim, w którym oprócz zapisków obituarnych, przekazujących dzień śmierci, znajdują się zapiski komemoracyjne, wspominające zmarłych. Zob. K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', wyd. II, Kraków 2007, s. 133, przyp. 14.</ref>
* <ref name="data śmierci" group="uwaga">K. Jasiński, ''Rodowód Piastów śląskich'', wyd. II, Kraków 2007, s. 132, uznałprzyjął, że Agnieszka zmarła 14 maja po 1277. Natomiast Z. Kozłowska-Budkowa, ''Agnieszka'', [w:] W. Konopczyński (red.), ''Polski Słownik Biograficzny'', t. I, Kraków 1935, s. 31, oraz T. Jurek, ''Agnieszka'', [w:] K. Ożóg, S. Szczur (red.), ''Piastowie. Leksykon biograficzny'', Kraków 1999, s. 418 podali, że Piastówna zmarła 14 maja po 1278.</ref>
}}
 
== Przypisy ==
{{Przypisy-lista|l. kolumn=2|1=
* <ref name="Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze">{{cytuj książkę | autor r = K. Jasiński | rozdział = ''Mente et litteris. O kulturze i społeczeństwie wieków średnich'' | nazwisko = H. Chłopocka (red). | tytuł = Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze | miejsce = Poznań | rok = 1984 | strony = 195}}</ref>
* <ref name="Jasiński s. 130-131">{{cytuj książkę | autor = K. Jasiński | tytuł = Rodowód Piastów śląskich | wydanie = II | miejsce = Kraków | rok =2007 | strony = 130–131 }}</ref>
* <ref name="pełnoletniość">{{cytuj książkę | autor = K. Jasiński | tytuł = Rodowód Piastów śląskich | wydanie = II | miejsce = Kraków | rok =2007 | strony =44 (wstęp do I części ''Rodowodu'') }} </ref>
* <ref name="kolejność dzieci">{{cytuj książkę | autor = K. Jasiński | tytuł = Rodowód Piastów śląskich | wydanie = II | miejsce = Kraków | rok =2007 | strony =130–131 oraz tabl. I/2.}}</ref>
* <ref name="Jasiński s. 130">{{cytuj książkę | autor = K. Jasiński | tytuł = Rodowód Piastów śląskich | wydanie = II | miejsce = Kraków | rok =2007 | strony = 130 }}</ref>
* <ref name="wychowanie">{{cytuj książkę | autor r = T. Jurek | rozdział =''Agnieszka'' | nazwisko = K. Ożóg, S. Szczur (red.) | tytuł =Piastowie. Leksykon biograficzny | miejsce = Kraków | rok = 1999 | strony =418 }}</ref>
* <ref name="kolejność opatek">{{cytuj książkę | autor = K. Jasiński | tytuł = Rodowód Piastów śląskich | wydanie = II | miejsce = Kraków | rok =2007 | strony = 130–131 i s. 133, przyp. 12.}}</ref>
}}
 
== Bibliografia ==
; Literatura podstawowa
* {{cytuj książkę | autor = K. Jasiński| autor link =Kazimierz Jasiński (historyk)| tytuł = Rodowód Piastów śląskich | wydanie = II |wydawca =Wydawnictwo Avalon| miejsce = Kraków | rok =2007 | strony = 44, 130–131, tabl. I/2. | isbn =978-83-60448-28-1}}
* {{cytuj książkę | autor =K. Ożóg | autor link = Krzysztof Ożóg | autor2 =S. Szczur (red.) | autor link2= Stanisław Szczur | rozdział =''Agnieszka'' | autor r=T. Jurek | | autor r link = Tomasz Jurek | tytuł =Piastowie. Leksykon biograficzny | wydawca = Wydawnictwo Literackie | miejsce = Kraków| rok = 1999 | strony =418 | isbn =ISBN 83-08-02829-2}}
* {{cytuj książkę | autor r = Kozłowska-Budkowa Z. | autor r link = Zofia Kozłowska-Budkowa |rozdział =''Agnieszka'' | autor = W. Konopczyński (red.) | autor link = Władysław Konopczyński | tytuł = [[Polski Słownik Biograficzny]] | tom = I | wydawca = [[Polska Akademia Umiejętności]] | miejsce = Kraków| rok = 1935 | strony =31}}
 
;Literatura dodatkowa
 
; Literatura dodatkowa
* {{cytuj książkę | autor r = Jasiński K |rozdział = ''Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze'' | autor = H. Chłopocka (red.) | autor link = Helena Chłopocka | tytuł = Mente et litteris. O kulturze i społeczeństwie wieków średnich | wydawca =Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, ([http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/plain-content?id=164295 Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa])| miejsce = Poznań | rok = 1984 | strony = 195–204 | issn =0554-8217}}
 
* {{cytuj książkę | autor r = Jasiński K |rozdział = ''Genealogia św. Jadwigi. Studium źródłoznawcze'' | autor = H. Chłopocka (red.) | autor link = Helena Chłopocka | tytuł = Mente et litteris. O kulturze i społeczeństwie wieków średnich | wydawca =Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, ([http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/plain-content?id=164295 Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa])| miejsce = Poznań | rok = 1984 | strony = 195–204 | issn =0554-8217}}
 
[[Kategoria:Piastowie wrocławscy i legnicko-brzescy]]