Ceratopsy: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 213 bajtów ,  7 lat temu
m
MalarzBOT: usunięcie błędnych odwołań do grafik: usunięty commons:File:Achelousaurus BW.jpg, usunięty commons:File:Yinlong BW.jpg, usunięty commons:File:Protoceratops BW.jpg, usunięty [[:commons:File:Albertaceratops BW.jpg]...
m (Usunięcie odwołania do pliku Triceratops_BW.jpg, ponieważ użytkownik Fastily skasował go z Commons)
m (MalarzBOT: usunięcie błędnych odwołań do grafik: usunięty commons:File:Achelousaurus BW.jpg, usunięty commons:File:Yinlong BW.jpg, usunięty commons:File:Protoceratops BW.jpg, usunięty [[:commons:File:Albertaceratops BW.jpg]...)
 
[[Plik:Pentaceratops dinosaur.png|thumb|''[[Pentaceratops]]'']]
[[Plik:Achelousaurus BW.jpg|thumb|[[Achelozaur]]]]
 
* '''Infrarząd Ceratopsia'''
 
=== Filogeneza ===
[[Plik:Yinlong BW.jpg|thumb|[[Jinlong]]]]
Paleontolodzy obecnie zgadzają się co do ogólnych kwestii dotyczących pochodzenia ceratopsów, mimo że różnią się poglądami na temat pozycji poszczególnych rodzajów w drzewie filogenetycznym tej grupy. Od 2000 r. wykonano kilka analiz kladystycznych dotyczących bazalnych ceratopsów, jednak i tak ich pozycja systematyczna jest niepewna. Ceratopsy są obecnie definiowane jako dinozaury bliżej spokrewnione z triceratopsem niż pachycefalozaurem<ref>Sereno, P.C. 1998. A rationale for phylogenetic definitions, with applications to the higher-level taxonomy of Dinosauria. Neues Jahrbuch fur Geologie und Palaontologie: Abhandlungen 210: 41-83.</ref>. Według tej definicji najbardziej bazalnymi znanymi ceratopsami są: późnojurajski ''Yinlong'' oraz wczesnokredowy ''Chaoyangsaurus'' i członkowie Psittacosauridae. Wszystkie one zostały odkryte w północnych Chinach lub Mongolii. Posiadają one kość rostralną oraz poszerzaną ku dołowi kość jarzmową. Występowanie tych cech u najwcześniejszych ceratopsów świadczy, że posiadały one te cechy od początku swojej ewolucji. Do neoceratopsów zaliczane są wszystkie ceratopsy bardziej zaawansowane od psitakozaurów. Czasami wyróżnia się klad Coronosauria, obejmujący neoceratopsy bardziej zaawansowane niż ''Auroraceratops''. Przedstawiciele Coronosauria miały pierwsze falbany, zrośnięte pierwsze kręgi szyjne oraz cięższe czaszki. Jedna z podgrup należących do Coronosauria nazywa się Protoceratopsidae i obejmuje protoceratopsa i jego najbliższych krewnych, tymczasem Leptoceratopsidae – inny klad należący do koronozaurów obejmuje leptoceratopsa i rodzaje z nim najbliżej spokrewnione. Do Ceratopsoidea zalicza się zwierzęta takie jak ''[[Zuniceratops]]'', blisko spokrewnione z Ceratopsidae – najsłynniejszą rodziną ceratopsów. Dzieli się ona na dwie podrodziny: Centrosaurinae i Ceratopsinae (znane również jako Chasmosaurinae).
 
}} }} }} }} }} }} }} }} }} }} }}
 
[[Plik:Protoceratops BW.jpg|thumb|''[[Protoceratops]]'']]
''Chaoyangsaurus'' jest tu przedstawiony jako bardziej [[klad bazalny|bazalny]] niż psitakozaury, mimo że pierwotna analiza Chinnery umieszcza go w Neoceratopsia. Uważa się, że protoceratopsy są taksonem siostrzanym dla Ceratopsoidea. Znany z fragmentarycznych skamielin ''Asiaceratops'' ma zmienną pozycję systematyczną; może być bazalnym neoceratopsem lub [[leptoceratops]]em. Usunięcie z kladogramu rodzaju ''Asiaceratops'' stabilizuje go. Najnowsza analiza Makovicky'ego obejmuje także IVPP V 12722 ("Xuanhuaceratops"), jednak podobnie jak ''Kulceratops'' i ''Turanoceratops'' przez niektórych jest uważany
za ''[[nomen dubium]]'' – rodzaj niepewny. Makovicky uważa, że ''Lamaceratops'', ''Magnirostris'' oraz ''Platyceratops'' są młodszymi synonimami bagaceratopsa, a ''Bainoceratops'' jest synonimem protoceratopsa.
 
; Funkcja rogów i kryzy
[[Plik:Albertaceratops BW.jpg|thumb|''[[Albertaceratops]]'']]
Ceratopsy najbardziej znane są z posiadania rogów i kryz kostnych wokół karku (mimo, że nie wszyscy ich przedstawiciele je mieli). Ich funkcja jest kontrowersyjna. Początkowo uważano, że służyły one do obrony przed mięsożercami takimi jak tyranozaur. Jednak wiele przedstawicieli Ceratopsidae miało spore otwory (okna) w kryzie, przez co nie mogła być ona skuteczną ochroną. Spekulowano, że przedstawiciele Ceratopsidae biegnąc z maksymalną prędkością szarżowali na napastników. Jednak jak wykazano w programie "[[Dinozaury zabójcy]]" (''The Truth About Killer Dinosaurs'') gdyby triceratops – jeden z przedstawicieli ceratopsów, biegnąc ze swoją maksymalną prędkością (ok. 25 km/h) uderzył w tyranozaura, przednia cześć jego czaszki uległa by zmiażdzeniu. W tym programie zaprezentowano również czaszki triceratopsa posiadające ślady po ugryzieniach tyranozaura w kryzę i róg brwiowy. Ponieważ są one częściowo zagojone zostały zadane za życia zwierzęcia. Tak więc, jeśli rogate ceratopsy broniły się przed napastnikiem przy pomocy rogów, nie robiły tego z rozpędu. Już dawniej spekulowano na temat walk wewnętrznogatunkowych np. o samice czy dominację w grupie u ceratopsów, jednak dopiero ostatnie badania czaszek triceratopsa i centrozaura ze zmianami patologicznymi potwierdziły tę teorię. Zmiany u triceratopsa są o wiele liczniejsze niż u centrozaura, co sugeruje rzadkość lub skupienie bardziej na ciele walk u tego drugiego i bezpośrednie, częste starcia u triceratopsa. Inni twierdzą, że kryzy były jaskrawo ubarwione i służyły do wabienia partnerów, odstraszania napastników bądź informowały o statusie społecznym danego osobnika. Jeszcze inni zakładają termoregulacyjną funkcję kryz. Być może rogi służyły nie tylko do walki, ale też do pokazów godowych.
 
2 813 725

edycji