Agora: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 82 bajty ,  8 lat temu
drobne merytoryczne
(→‎Bibliografia: drobne merytoryczne)
(drobne merytoryczne)
'''Agora''' ([[język grecki|gr.]] {{grc|ἀγορά}}, dosł. ''miejsce zgromadzeń'') – główny plac, rynek w miastach [[starożytna Grecja|starożytnej Grecji]]. Centrum wokół którego toczyło się życie polityczne, religijne, a czasami także handlowe.
 
We wczesnym etapie rozwoju polis agorą nazywano samo zgromadzenie obywateli uprawnionych do głosowania{{fakt|data<ref name=2011-06}}Ateny>W dawnych Atenach, s.27.</ref>.
 
Początkowo była nieplanowa, o niezbyt wyraźnych granicach, często jej plan był zaburzony budynkami o charakterze publicznym lub religijnym, czy przebiegającą ulicą.
budynkami o charakterze publicznym lub religijnym, czy przebiegającą ulicą.
 
Od VI wieku p.n.e. agora jońska miała najczęściej kształt prostokąta, który - począwszy od [[Sztuka grecka w okresie klasycznym|okresu klasycznego]] - otaczały [[portyk]]i kolumnowe ([[stoa]]). Przez jej środek z reguły przechodziła główna ulica miasta. Na agorze znajdowały się zazwyczaj budowle o przeznaczeniu religijnym i publicznym, mównice i siedzenia dla urzędników oraz pomniki.
 
Wejście do agory miało niekiedy formę imponującej bramy, jak np. w [[Efez]]ie, [[Priene]] czy [[Milet|Milecie]].
 
Do najbardziej znanych należy [[agora ateńska]]. Miejsce, w którym powstała, zostało wybrane jeszcze w czasach [[Solon]]a (około roku 600 p.n.e.)<ref name=Ateny/>. Był to nieregularny plac o lekkim nachyleniu, co zapewniało naturalny odpływ wody deszczowej, przy głównej drodze wiodącej na [[Akropol]]. Otoczenie było zdatne do zabudowy, sąsiadujące ze strefą mieszkalną Aten.
 
W okresie klasycznym Agora ateńska była miejscem handlu, a także wielkich zgromadzeń mieszkańców i gorących sporówdebat politycznych. W tym miejscu odbywały się wybory urzędników i sądy skorupkowe ([[ostracyzm]]), wystawiano (zanim wzniesiono stały teatr Dionizosa) sztuki teatralne, a także organizowano zawody sportowe<ref name=Ateny/>.
 
Rzymskim odpowiednikiem agory ateńskiej było ''[[Forum Romanum]]''.
== Zobacz też ==
* [[agorafobia]]
 
{{przypisy}}
 
== Bibliografia ==
107 753

edycje