Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 135 bajtów ,  7 lat temu
m
drobne techniczne, drobne redakcyjne, wikizacja
{{Pisarz infobox
|pisarz = Demetriusz Kydones <br />Δημήτριος Κυδώνης
|grafika =
|opis grafiki =
|pełne imię i nazwisko =
|pseudonim =
|data i miejsce urodzenia = ok. [[1324]]</br>[[Saloniki|Tesalonika]]
|data i miejsce śmierci = ok. [[1397]]</br>[[Kreta]]
|zawód = [[teolog]]
|narodowość =
|język = [[językJęzyk grecki|grecki]]
|obywatelstwo = <!-- W wypadku braku rozbieżności z polem narodowość pozostawić puste -->
|Alma Mater =
|edukacja = <!-- W wypadku braku rozbieżności z polem alma mater pozostawić puste -->
|okres = <!-- Okres prowadzenia działalności pisarskiej -->
|gatunki =
|ważne dzieła = ''Przeciw Palamasowi'' i<br />''O pochodzeniu Ducha Świętego''
|muzeum artysty =
|odznaczenia =
|commons =
|source =
|quote =
|www =
|podpis =
}}
'''Demetriusz Kydones''' lub '''Cydones'''<ref>[[Oktawiusz Jurewicz|O. Jurewicza]] w ''Zasadach spolszczania i transpozycji imion własnych i nazw geograficznych greckich epoki bizantyńskiej'' podaje formę ''Kydones'' (w G. Ostrogorski: ''Dzieje Bizancjum'', s. 615) Formę ''Cydones'' stosuje m.in. G. Żurek (w R. Browning ''Cesarstwo Bizantyńskie'', s. 242 i n.)</ref>, ([[Język grecki|gr.:]] Δημήτριος Κυδώνης, ''Dēmētrios Kydonēs'', (ur. ok. [[1324]] w [[Saloniki|Tesalonice]], zm. ok. [[1397]] na [[Kreta|Krecie]]) – polityk i[[Bizancjum|bizantyński]] [[teologpolityk]] i [[Bizancjum|bizantyńskiteolog]],; zwolennik unii Kościołów.
 
== Życiorys ==
Demetriusz Kydones przyszedł na świat ok. 1324 roku w [[Saloniki|Tesalonice]]. Pochodził z rodziny arystokratycznej. Studiował teologię u [[Nil Kabazylas|Nila Kabazylasa]]. W czasie walki o tron [[Cesarstwo Bizantyńskie|cesarski]] pomiędzy [[Jan VI Kantakuzen|Janem VI Kantakuzenem]] a [[Jan V Paleolog|Janem V Paleologiem]] opowiedział się za Kantakuzenem. Po zdobyciu władzy Kantakuzen mianował go pierwszym ministrem (''[[mesadzon]]''). Funkcję tą pełnił, z przerwami, przez 40 lat u boku czterech cesarzy wywierając niemały wpływ na bieg spraw politycznych i kościelnych w Cesarstwie Bizantyńskim<ref name="Enc314"/>. Dzięki studiom [[język łaciński|łaciny]] w [[Mediolan]]ie zapoznał się z dorobkiem filozofii i teologii [[scholastyka (filozofia)|scholastycznej]], zwłaszcza [[Tomasz z Akwinu|Tomasza z Akwinu]], którego częściowo przełożył na grekę. W 1354 roku po ustąpieniu Jana VI Kantakuzena towarzyszył mu przez pewien czas podczas jego odosobnienia w klasztorze świętego Jerzego. W tym czasie przełożył ''Summę contra gentiles'' Tomasza z Akwinu. Później wstąpił na służbę Jana V i zaangażował się w sprawę unii Kościołów<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko= Nicol |imię=Donald M. |autor link= |tytuł=The Reluctant Emperor |strony=143-144143–144}}</ref><ref name="Jur289">{{Cytuj książkę |nazwisko= Jurewicz |imię=O.|autor link=Oktawiusz Jurewicz |tytuł= Historia literatury bizantyńskiej|strony=289 }}</ref>. Nawoływał też do współpracy polityczno-militarnej Wschodu z Zachodem przeciw [[Imperium Osmańskie|Turkom]]. Pod wpływem nauki świętych [[Augustyn z Hippony|Augustyna]] i Tomasza z Akwinu w 1364 roku przyjął [[katolicyzm]]. W latach 1369-1371 towarzyszył cesarzowi Janowi V Paleologowi w jego podróży do Włoch, mającej na celu uzyskanie pomocy w walce przeciw Turkom<ref>{{Cytuj książkę | nazwisko= Ostrogorski |imię=G. |autor link= Georg Ostrogorski |tytuł= Dzieje Bizancjum |strony=497}}</ref>. Wraz ze swym uczniem [[Manuel Chryzoloras|Manuelem Chryzolorasem]] przyczynił się do odrodzenia studiów nad greką na Zachodzie Europy. Kydones sprzeciwiał się doktrynie [[Grzegorz Palamas|Grzegorza Palamasa]] o boskich energiach. Do jego przyjaciół należeli późniejsi zwolennicy idei unii Kościołów na [[Sobór florencki|soborze florenckim]], [[Bessarion]] i [[Izydor (metropolita kijowski)|Izydor z Kijowa]]<ref name="Enc314">{{Cytuj książkę |tytuł= Encyklopedia katolicka |tom=10 |strony=314 |rozdział=Demetrios Kydones |nazwisko r=|imię r= |autor link= }}</ref>.
 
== Pisma ==
Do głównych pism teologicznych Demetriusza Kydonesa należą traktaty: ''Przeciw Palamasowi'' (''Katá tu Palamá'', [[Patrologia Graeca|PG]] 157, 837-864) i ''O pochodzeniu Ducha Świętego'' (''Perí tes ekporeúseos tu hagíu pneúmatos'', PG 154, 863-958). Napisał także: ''Romaios symbuleutikos'' (PG 154, 961-1008) i ''Peri tu katafronein ton thanaton'' (PG 154, 1169-1211), a także apologie związane z przyjęciem katolicyzmu i w obronie brata Prochora. Przetłumaczył również na język grecki jedno z głównych dzieł świętego Tomasza z Akwinu ''Summa contra gentiles'' (1354 r.)<ref name="Enc314"/><ref name="Jur289"/>.
 
Do pism retorycznych Kydonesa należą ''Monodia na poległych w Tesalonice'' (''Epí tojs en Thessaloniké pesúsin''), przedstawiająca w bardzo ciemnych barwach panowanie zelotów w Tesalonice i ''Doradca'' (''Symbuleutikós'') odnoszący się do podróży dyplomatycznej cesarza Jana V Paleologa do Włoch, w której Kydones sam uczestniczył (1369-13711369–1371). Spod pióra Kydonesa wyszły nadto ''Mowy'' (''Lógoj'') do cesarzy Jana Kantakuzena i Jana Paleologa, ''Wstępy'' (''Proójmia'') do trzech chrysobulli opracowanych na polecenie cesarza (1355, 1370) oraz 450 ''Listów'' (''Epistoláj'') skierowanych do [[Nicefor Gregoras|Nicefora Gregorasa]], mnicha [[Barlaam z Kalabrii|Barlaama]], patriarchy [[Filoteusz Kokkinos|Filoteusza]], mistyka [[Mikołaj Kabazylas|Mikołaja Kabazylasa]] i innych<ref name="Jur289"/><ref>{{Cytuj książkę | nazwisko= Ostrogorski |imię=G. |autor link= Georg Ostrogorski |tytuł= Dzieje Bizancjum |strony=442}}</ref> (wydali G. Gamelli, ''Correspondance'', 1930; G. Mercati, ''Notizione di Procoro e Demetrio Cidone, Manuele Caleca e Teodoro Meliteniota'', 1931; R. J. Lorentz ''Correspondance'', I-II, 1956-19601956–1960)<ref name="Enc314"/>.
 
 
{{Przypisy|2}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Haussig |imię=H.W. |autor link= Hans-Wilhelm Haussig |tytuł= Historia kultury bizantyńskiej|data=1969 |wydawca= Państwowy Instytut Wydawniczy |miejsce=Warszawa }}
* {{Cytuj książkę |nazwisko= Jurewicz |imię=O.|autor link=Oktawiusz Jurewicz |tytuł= Historia literatury bizantyńskiej|wydawca= Ossolineum |miejsce=Wrocław |rok=1984 |strony= |isbn=83-04-01422-X}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Nicol |imię=Donald M. |autor link= |tytuł=The Reluctant Emperor. A biography of John Cantacuzene, Byzantine emperor and monk, c. 1295-13831295–1383 |data=1996 |wydawca=Cambridge University Press |miejsce=Cambridge |isbn=0-521-52201-3}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko= Ostrogorski |imię=G. |autor link= Georg Ostrogorski |tytuł= Dzieje Bizancjum |data=2008 |wydawca= Państwowe Wydawnictwo Naukowe |miejsce=Warszawa|isbn=978-83-01-15268-0}}
 
48 545

edycji