Międzyrzecz: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 551 bajtów ,  7 lat temu
anulowanie "patriotycznych" zmian, dane statystyczne 1905
(Anulowanie wersji nr 33810632 autora Vagnerius, subiektywizm bez źródłowy)
(anulowanie "patriotycznych" zmian, dane statystyczne 1905)
|bip =
}}
'''Międzyrzecz''' ([[łacina|łac.]] ''Meserici''<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.niedziela.pl/artykul_w_niedzieli.php?doc=ed200048&nr=6|autor=Magdalena Kozieł|tytuł=''W poszukiwaniu eremu/Wykopaliska w Świętym Wojciechu''|opublikowany=niedziela.pl|data dostępu=16 czerwca 2012}}</ref>, ''Mederecensis''<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Międzyrzecz – Dzieje miasta|miejsce=Międzyrzecz|data=2009|strony=132|isbn=978-83928267-4-3}}</ref>, [[język niemiecki|niem.]] ''Meseritz'') – [[miasto]] w [[województwo lubuskie|woj. lubuskim]], w [[powiat międzyrzecki|powiecie międzyrzeckim]], siedziba [[gmina Międzyrzecz|gminy miejsko-wiejskiej Międzyrzecz]]. Położone na [[Pojezierze Lubuskie|Pojezierzu Lubuskim]], nad rzeką [[Obra (rzeka)|Obrą]].
 
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 18 472 mieszkańców<ref name="Ludność2010-12">{{cytuj książkę|tytuł=Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.)|wydawca=Główny Urząd Statystyczny|miejsce=Warszawa|data=2011-06-10|issn=1734-6118|url=http://www.stat.gov.pl/gus/5840_655_PLK_HTML.htm}}</ref>.
== Toponima ==
Międzyrzecz swoją nazwą nazwę bierze od położenia między rzekami [[Obra (rzeka)|Obrą]] i wpadającą do niej [[Paklica|Paklicą]]. Pierwsza wzmianka, a zarazem nazwa miasta to ''Mezerici'' zanotowana przez [[Thietmar z Merseburga|Thietmara z Merseburga]]. W kolejnych okresach miasto w różnych dokumentach określa się min: Meczirecze, Myedzyrzecz, Myedzyrzecze, Mazirecs<ref>[http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=20658. Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>.
Z pierwotnej, średniowiecznej formy nazwy miejscowości wywodzi się także niemiecka nazwa miasta, ''Meseritz''. Znane są również [[łacina|zlatynizowane]] formy ''Meserici''<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.niedziela.pl/artykul_w_niedzieli.php?doc=ed200048&nr=6|autor=Magdalena Kozieł|tytuł=''W poszukiwaniu eremu/Wykopaliska w Świętym Wojciechu''|opublikowany=niedziela.pl|data dostępu=16 czerwca 2012}}</ref>, ''Mederecensis''<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Międzyrzecz – Dzieje miasta|miejsce=Międzyrzecz|data=2009|strony=132|isbn=978-83928267-4-3}}</ref>
Od 1793 do 1945 roku niemiecka nazwa miasta brzmiała ''Meseritz''.
 
== Historia miasta ==
Kolejna tragedia jaka spada na miasto ma miejsce w 1520 roku. W październiku w czasie [[Wojna polsko-krzyżacka 1519-1521|wojny 1519-1521]] Międzyrzecz zostaje zrównany z ziemią. Dzięki pomocy króla [[Zygmunt II August|Zygmunta Augusta]] i pracy mieszkańców miasto szybko się podniosło.
{{Main|Bitwa o Międzyrzecz (1520)}}
Stulecia XVII i XVIII przynoszą miastu serię klęsk, wynikających z wojen, przemarszów wojsk, epidemii, powodzi i pożarów, które doprowadziły do wyniszczenia miasta i załamania jego rozwoju. W roku 1793, w wyniku [[II rozbiór Polski|II rozbioru Rzeczypospolitej]] Międzyrzecz zostaje wcielony do [[Królestwo Prus|Prus]]. W okresie wojen napoleońskich, miasto na krótko stało się częściąo [[Księstwo Warszawskie|Księstwa Warszawskiego]].
Stulecia XVII i XVIII przynoszą miastu serię klęsk, wynikających z wojen, przemarszów wojsk, epidemii, powodzi i pożarów, które doprowadziły do wyniszczenia miasta i załamania jego rozwoju. W roku 1793, Międzyrzecz zostaje zagarnięty przez [[Królestwo Prus|Prusy]] podczas [[II rozbiór Polski|II rozbioru Polski]] W okresie wojen napoleońskich, miasto na krótko powróciło do [[Księstwo Warszawskie|Polski]]. Do [[I wojna światowa|I wojny światowej]] rozwój miasta został spowolniony. Nowy okres dynamicznego wzrostu przypada na okres międzywojenny. Po [[powstanie wielkopolskie|powstaniu wielkopolskim]] i [[Traktat wersalski|Traktacie wersalskim]], miasto pozostaje w granicach Niemiec. W początkowych latach okresu międzywojennego Międzyrzecz pełni rolę ''stolicy'' i ośrodka centralnego prowincji [[Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska|Marchii Granicznej]]<ref name=autonazwa1 />. Miało to swój szczególny wyraz w obrazie architektonicznym miasta. W latach 30. XX wieku, z uwagi na bliskość polsko-niemieckiej granicy, w sąsiedztwie Międzyrzecza, powstaje [[Międzyrzecki Rejon Umocniony]]. W okresie 1942-1945, w szpitalu w Obrawalde, w ramach akcji [[Akcja T4|T4]],uśmiercono około 10 tysięcy ludzi. W mieście i okolicach istniały także obozy jenieckie i pracy przymusowej. 29 maja 1944 roku nad miastem rozegrała się powietrzna bitwa pomiędzy niemiecką [[Luftwaffe]]a lotnictwem [[USA]]<ref>http://www.miedzyrzecz.biz/historia/art-2009/powietrzna-bitwa/powietrzna-bitwa.htm.</ref>.
 
StuleciaW XVII1905 ir. XVIIIMiędzyrzecz przynosząliczył miastusobie serię5800 klęskmieszkańców, wynikającychw ztym wojen94,0% przemarszówNiemców, wojsk2,9% epidemiiPolaków oraz 2,9% powodziŻydów. iProtestantyzm pożarówwyznawało 64,8% któremieszkańców, doprowadziłykatolicyzm do- wyniszczenia32,2%<ref>Na miastapodstawie idanych ze załamaniaspisu jegopowszechnego rozwojuz 1905 r., Wwg rokudeklarowanego 1793,języka Międzyrzeczojczystego zostajei zagarniętyreligii; przez1 [[Królestwoosoba Prus|Prusy]]zadeklarowała podczaswięcej [[IIniż rozbiórjeden Polski|IIjęzyk rozbioruojczysty Polski]]- W''Gemeindelexikon okresiefür wojendas napoleońskichKönigreich Preußen. Heft V. Provinz Posen, miastoBerlin 1908.''</ref> Z uwagi na krótkodominację powróciłow domieście ludności niemieckiej, [[KsięstwoTraktat Warszawskiewersalski|PolskiTraktat wersalski]] pozostawił w 1919 miasto w granicach Niemiec. Do [[I wojna światowa|I wojny światowej]] rozwój miasta został spowolniony. Nowy okres dynamicznego wzrostu przypada na okres międzywojenny. Po [[powstanie wielkopolskie|powstaniu wielkopolskim]] i [[Traktat wersalski|Traktacie wersalskim]], miasto pozostaje w granicach Niemiec. W początkowych latach okresu międzywojennego Międzyrzecz pełni rolę ''stolicy'' i ośrodka centralnego prowincji [[Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska|Marchii Granicznej]]<ref name=autonazwa1 />. Miało to swój szczególny wyraz w obrazie architektonicznym miasta. W latach 30. XX wieku, z uwagi na bliskość polsko-niemieckiej granicy, w sąsiedztwie Międzyrzecza, powstaje [[Międzyrzecki Rejon Umocniony]]. W okresie 1942-1945, w szpitalu w Obrawalde, w ramach akcji [[Akcja T4|T4]],uśmiercono około 10 tysięcy ludzi. W mieście i okolicach istniały także obozy jenieckie i pracy przymusowej. 29 maja 1944 roku nad miastem rozegrała się powietrzna bitwa pomiędzy niemiecką [[Luftwaffe]]a lotnictwem [[USA]]<ref>http://www.miedzyrzecz.biz/historia/art-2009/powietrzna-bitwa/powietrzna-bitwa.htm.</ref>.
 
Po zakończeniu II wojny światowej Międzyrzecz, po 152 latach powraca do Polski.
 
 
== Międzyrzeczanie ==
* [[Zenon Laskowik]] – legenda polskiej sceny [[kabaret]]owej [[Lata 70. XX wieku|lat 70.]] i [[Lata 80. XX wieku|80. XX wieku]], jeden z twórców [[Kabaret TEY|Kabaretu TEY]]
* [[Dawid Murek]] – [[Piłka siatkowa|siatkarz]], [[Reprezentacja Polski w piłce siatkowej mężczyzn|reprezentant Polski]], uczestnik [[Piłka siatkowa na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2004|Letnich Igrzysk Olimpijskich w Atenach]]
* [[Zillmannowie|Emill Zillmann i Georg Zillmann]] - architekci niemieccy, aktywni na Górnym Śląsku na początku XX w.
* [[Zenon Laskowik]] – legenda polskiej sceny [[kabaret]]owej [[Lata 70. XX wieku|lat 70.]] i [[Lata 80. XX wieku|80. XX wieku]], jeden z twórców [[Kabaret TEY|Kabaretu TEY]]
* [[Dawid Murek]] – [[Piłka siatkowa|siatkarz]], [[Reprezentacja Polski w piłce siatkowej mężczyzn|reprezentant Polskikraju]], uczestnik [[Piłka siatkowa na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2004|Letnich Igrzysk Olimpijskich w Atenach]]
[[Plik:Poland Miedzyrzecz - castle.jpg|thumb|200px|Ruiny zamku]]