Polimeraza RNA: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 110 bajtów ,  7 lat temu
m
m (Robot dodał gl:ARN polimerase)
'''Polimeraza RNA, RNAP''' − [[Enzymy|enzym]] wytwarzający nić [[KwasKwasy rybonukleinowyrybonukleinowe|RNA]] na matrycy [[Kwas deoksyrybonukleinowy|DNA]] w procesie zwanym [[transkrypcja (genetyka)|transkrypcją]]. Polimeraza porusza się wzdłuż nici DNA w kierunku 3' → 5', a nić RNA powstaje w kierunku 5' → 3' z szybkością 50-100 zasad na sekundę.
 
Polimeraza RNA wykorzystująca jako matrycę nić DNA to polimeraza RNA zależna od DNA. U [[wirusWirusy|wirusów]]ów i roślin występują też polimerazy RNA zależne od RNA, które wykorzystują jako matrycę nić RNA.
 
== Polimerazy u bakterii ==
U [[bakterie|bakterii]] występuje jedna polimeraza RNA, syntetyzująca wszystkie rodzaje RNA. Składa się ona z 5 podjednostek: dwóch podjednostek α rozpoznających czynniki regulatorowe, podjednostki β katalizującej syntezę RNA, podjednostki β' wiążącej niespecyficznie DNA i podjednostki ω tworzących razem część rdzeniową enzymu. Do związania się z sekwencjami [[promotor genu|promotorowymi]] potrzebna jest jeszcze szósta podjednostka – sigma (σ). Taki enzym określa się jako holoenzym. Transkrypcja z większości promotorów ''[[Pałeczka okrężnicy|Escherichia coli]]'' prowadzona jest przez polimerazę RNA zawierającą czynnik σ<sup>70</sup>, ale podczas transkrypcji niektórych genów wykorzystywane są alternatywne czynniki sigma rozpoznające inne sekwencje promotorowe.
 
== Polimerazy u Eukariota ==
=== Polimerazy RNA zależne od DNA ===
U [[jądroweEukarionty|eukariota]] występuje kilka jądrowych polimeraz RNA składających się z kilkunastu (od 12 do 17) podjednostek:
* Polimeraza RNA I (Pol I) syntetyzuje pre-[[rRNA]] 45S, z którego powstają 28S, 18S i 5.8S rRNA, wchodzące w skład [[rybosom]]u. Zlokalizowana jest w [[jąderko|jąderku]].
* Polimeraza RNA II (Pol II) transkrybuje geny tworzące białka tworząc [[pre-mRNA]]. Syntezuje większość [[snRNA]] i małe jąderkowe RNA<ref name="kawiak">{{cytuj książkę | imię = Maciej | nazwisko = Zabel | imię2 = Jerzy | nazwisko2 = Kawiak | tytuł = Seminaria z Cytofizjologii | wydawca = Urban & Partner | miejsce = Wrocław | rok = 2002 | isbn = 978-83-87944-62-9}}</ref>,
* Polimeraza RNA III (Pol III) syntetyzuje [[tRNA]], 5S rRNA.<ref name="kawiak"/>
* Polimeraza RNA IV jest specyficzna dla roślin (bierze udział w tworzeniu [[siRNA]] zaangażowanych w zależną od RNA [[metylacjaMetylacja DNA|metylację]] DNA]], wyciszanie transkrypcji i formowanie [[heterochromatyna|heterochromatyny]]
 
Jądrowe polimerazy RNA [[jądroweEukarionty|eukariota]] – w przeciwieństwie do polimerazy RNA bakterii – potrzebują do rozpoczęcia transkrypcji zestawu podstawowych [[czynnik transkrypcyjny|czynników trankrypcyjnych]] ([[kompleks preinicjacyjny]]), ponieważ rozpoznają nie sekwencję promotora, ale kompleks [[Kwasy nukleinowe|kwas nukleinowy]]-[[Białka|białko]].
 
Ponadto u eukariota istnieją polimerazy RNA specyficzne dla [[mitochondrium|mitochodriów]] i [[chloroplast]]ów.
 
=== Polimerazy RNA zależne od RNA ===
U roślin występują też polimerazy RNA zależne od RNA, które biorą udział w odpowiedzi na infekcje [[wirusWirusy|wirusami]]ami i [[wiroid]]ami, oraz w normalnych procesach rozwoju roślin, wykorzystując mechanizm [[RNAiInterferencja RNA|interferencji RNA]].
 
=== Polimerazy poli(A) ===
 
== Polimerazy u Archea ==
U [[ArcheowceArcheony|Archea]] występuje jedna polimeraza RNA składająca się z 13 podjednostek o dużej homologii do podjednostek eukariotycznych polimeraz RNA (a zwłaszcza polimerazy RNA II). Podobnie jak eukariotyczne polimerazy RNA potrzebuje do rozpoczęcia transkrypcji obecności [[Ogólne czynniki transkrypcyjne|ogólnych czynników transkrypcyjnych]].
 
== Polimerazy u wirusów ==
Wiele [[wirusWirusy|wirusów]]ów posiada własne polimerazy RNA. Są wśród nich polimerazy RNA zależne od DNA i polimerazy RNA zależne od RNA. Polimeraza RNA bakteriofaga T7 składa się z jednej podjednostki i jest podobna do polimeraz mitochondrialnych i chloroplastowych. Charakteryzuje się też znaczną homologią do [[polimeraza DNA|polimerazy DNA]].
 
== Bibliografia ==
== Zobacz też ==
* [[primaza]]
* [[Polimerazy|polimeraza]]
* [[polimeraza DNA]]
* [[Mediator (biologia)]]
[[es:ARN polimerasa]]
[[fr:ARN polymérase]]
[[it:RNA polimerasi]]
[[gl:ARN polimerase]]
[[it:RNA polimerasi]]
[[he:RNA פולימראז]]
[[hu:RNS-polimeráz]]