Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 2902 bajty ,  6 lat temu
+10 potrzeb, znaczenie nazwy, badania po tsunami, przypisy
'''Ruch Sarvodaya''' (''Sarvodaya Shramadana Movement'') – ruch samorządowy na [[Sri Lanka|Sri Lance]], oferujący wioskom kompletne programy rozwoju i rozwiązywania konfliktów. Jest też największą krajową organizacją pracującą nad odbudową po [[tsunami]] spowodowanym przez [[trzęsienie ziemi na Oceanie Indyjskim (2004)]].
 
Założona w 1958 przez [[Doktor (stopień naukowy)|dr]] [[A. T. Ariyaratne|Ahangamage Tudor Ariyaratne]] po tym, jak wraz z 40 uczniami i 12 nauczycielami z Nalanda College w [[Kolombo]] (ówczesnej stolicy kraju) przeprowadzili „eksperyment edukacyjny” w zaniedbanej wsi Kathaluwa, pomagając jej mieszkańcom przywrócić ją do życia<ref name=part1>{{cytuj stronę|url=http://permaculturenews.org/2009/09/13/letters-from-sri-lanka-does-sarvodaya-hold-the-secrets-to-systemic-change/|tytuł=Letters from Sri Lanka – Does Sarvodaya Hold the Secrets to Systemic Change? (part 1)|autor=Craig Mackintosh|opublikowany=The Permaculture Research Institute of Australia|data=13 września 2009|data dostępu=1 stycznia 2013|język=en}}</ref>.
 
RuchProgramy opierai siędziałacze Sarvodaya są aktywni w ok. 15&nbsp;000 (z ogółem 38&nbsp;000) wsi na [[buddyzm|buddyjskich]]Sri Lance i [[gandhyzm|gandhyjskich]]w zasadach,34 wrazcentrach zregionalnych<ref>{{cytuj ''[[stronę|url=http://www.sarvodaya]]''.org/about/faq|tytuł=FAQ|opublikowany=Sarvodaya.org|data dostępu=31 grudnia 2012|język=en}}</ref>. Organizacja szacuje, że z któregojej wywodziprogramów sięskorzystało jegobezpośrednio nazwa11 (''sarva''milionów wszyscyobywateli<ref +name=part1/>. ''udaya''Grupa wyniesienie,przydziela podniesienie,fundusze przebudzenie,z dobrobyt)banku orazrezerw ''[[swaraj]]''finansowych (samorządność).o Słowowartości ''shramadana''1,6 oznaczamiliarda „dar[[Rupia pracy”lankijska|rupii]]<ref name="Garfinkel">{{cytuj książkę|autor=Perry Garfinkel|tytuł=Buddha or bust|rok=2006|strony=110}}</ref>.
 
== Etymologia ==
Programy i działacze Sarvodaya są aktywni w ok. 15&nbsp;000 (z ogółem 38&nbsp;000) wsi na Sri Lance i w 34 centrach regionalnych<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.sarvodaya.org/about/faq|tytuł=FAQ|opublikowany=Sarvodaya.org|data dostępu=31 grudnia 2012|język=en}}</ref>. Organizacja szacuje, że z jej programów skorzystało bezpośrednio 11 milionów obywateli<ref name=part1/>. Grupa przydziela fundusze z banku rezerw finansowych o wartości 1,6 miliarda [[Rupia lankijska|rupii]]<ref name="Garfinkel"/>.
Ruch opiera się na [[buddyzm|buddyjskich]] i [[gandhyzm|gandhyjskich]] zasadach. Ukuty przez [[Mahatma Gandhi|Gandhi]]ego termin ''[[sarvodaya]]'', z którego wywodzi się nazwa ruchu oznacza „przebudzenie wszystkich” (''sarva'' wszyscy + ''udaya'' wyniesienie, podniesienie, przebudzenie, dobrobyt) oraz ''[[swaraj]]'' (samorządność). Słowo ''shramadana'' oznacza „dar pracy”<ref name="Garfinkel"/>. Łącznie nazwa ruchu ''Sarvodaya Shramadana'' oznacza „przebudzenie wszystkich poprzez dzielenie się pracą”<ref name=part2>{{cytuj stronę|url=http://permaculturenews.org/2009/09/21/letters-from-sri-lanka-the-sarvodaya-shramadana-movement-and-the-ten-basic-needs/|tytuł=Letters from Sri Lanka – The Sarvodaya Shramadana Movement, and the Ten Basic Needs|autor=Craig Mackintosh|opublikowany=The Permaculture Research Institute of Australia|data=21 września 2009|data dostępu=2 stycznia 2013|język=en}}</ref>.
 
== Historia ==
W 19591958 zaniedbana wieś [[Rodiya]], zamieszkała przez wyrzutków społecznych i żebraków ([[Dalit|„niedotykalnych”]]), otrzymała pomoc w postaci remontu domów, wykopania studni i latryn, założenia ogrodów; zapoczątkowano też programy edukacyjne i pomoc w samozatrudnieniu. Organizatorem był D.A. Abeysekera, pracownik Wydziału Rozwoju Wsi (''Sri Lankan Department of Rural Development''), który podczas szukania rozwiązań dla tego rodzaju społeczności ukuł termin ''Shramadana'', oznaczający dar„dar pracypracy”, na opisanie rodzaju pomocy oczekiwanej od wolontariuszy. Wieś Kathaluwa miała być pierwszym beneficjentem pomocy w postaci tej wspólnej pracy<ref name=part1/>.
 
Ahangamage Tudor Ariyaratne, wówczas młody nauczyciel Nalanda College w Kolombo, przewodził grupie nauczycieli i uczniów, którzy uczestniczyli w tym, jak to określał, „eksperymencie edukacyjnym”. Sukces „eksperymentu”, powtórzony w innych wsiach, i rozwijający się niezależnie od Wydziału Rozwoju Wsi, doprowadził do utworzenia największej w Sri Lance organizacji promującej rozwój – ''Sarvodaya Shramadana Movement''. Na przestrzeni następnych lat setki szkół organizowały prace społeczne ''Shramadana'', i obecnie do organizacji należy ponad 15&nbsp;000 wsi (z ogółem 38&nbsp;000)<ref name=part1/>.
 
== Dziesięć podstawowych potrzeb ==
Działacze pod przewodnictwem Ariyaratne starali się zaspokoić rzeczywiste potrzeby mieszkańców wiosek. W tym celu przeprowadzili badania w 600 wsiach, prosząc mieszkańców o wymienienie 10 najważniejszych potrzeb, w kolejności od najpilniejszej do najmniej istotnej. Rezultatem ankiety była lista następujących potrzeb<ref name=part2/>:
 
# czyste i piękne środowisko
# odpowiednia ilość wody nadającej się do picia
# minimalne wymagania odzieżowe
# odpowiednia, zbilansowana dieta
# proste mieszkania
# podstawowa opieka zdrowotna
# podstawowe ułatwienia komunikacyjne
# minimalna ilość energii (opał i światło<ref name="USA">{{cytuj stronę|url=http://www.sarvodayausa.org/learn/10-basic-human-needs/|tytuł=10 Basic Needs|opublikowany=Sarvodaya USA|data dostępu=2 stycznia 2013|język=en}}</ref>)
# holistyczna edukacja powiązana z życiem
# zaspokojenie potrzeb kulturalnych, intelektualnych i duchowych<ref name=Development>{{cytuj stronę|url=http://www.sarvodaya.org/about/development-model|tytuł=Development Model|opublikowany=Sarvodaya.org|data dostępu=2 stycznia 2013|język=en}}</ref>
 
== Program rozwoju wsi ==
Program organizacji Sarvodaya zaczyna się od zaproszenia jej przedstawicieli przez mieszkańców wsi na rozmowy o ich potrzebach i sposobach ich zaspokojenia. Następnym etapem jest stworzenie rady wioski, wybudowanie szkoły i ośrodka zdrowia, wprowadzenie programów dla rodzin, stworzenie możliwości gospodarczych dla samowystarczalności wioski, otworzenie banku w wiosce, i oferowanie pomocy kolejnym wsiom<ref name=Development/>.
 
Pomoc celowo zaczyna się od zmiany nastawienia mieszkańców wioski, a zaspokojenie podstawowych potrzeb jest dopiero trzecim etapem. Organizacja kładzie nacisk na zrozumienie prawdziwych potrzeb pokojowego, zrównoważonego społeczeństwa<ref name=part3>{{cytuj stronę|url=http://www.permacultureusa.org/2009/12/05/letters-from-sri-lanka-the-sarvodaya-shramadana-movement-and-the-third-way/|tytuł=Letters from Sri Lanka – the Sarvodaya Shramadana Movement and the ‘Third Way’ (part 3)|autor=Craig Mackintosh|opublikowany=Permaculture Research Institute USA|data=5 grudnia 2009|data dostępu=1 stycznia 2013|język=en}}</ref>. A.T. Ariyaratne podkreśla, że w Sarvodaya chodzi o podwójne przebudzenie: zarówno jednostki, jak i społeczeństwa<ref name=Ahimsa/>.
 
Pięć kolejnych kroków to<ref name=part3/>:
*# Rozwój infrastruktury psychologicznej,
*# Rozwój infrastruktury socjalnej i szkoleniowej,
*# Zaspokojenie podstawowych ludzkich potrzeb i rozwój instytucjonalny,
*# Generowanie dochodu i miejsc pracy oraz samo-finansowanie,
*# Dzielenie się z sąsiednimi wsiami.
 
Jako dopełnienie swoich działań, Sarvodaya sponsorujeorganizuje publiczne medytacje<ref name=Development/>, w których biorą udział dziesiątki, a czasem setki tysięcy buddystów, hindusów, muzułmanów i chrześcijan, wspólnie medytując na temat dobrobytu drugich, stosując sekwencję buddyjskich medytacji [[Cztery Niezmierzoności|Czterech Szlachetnych Postaw]], które są akceptowane w każdym wyznaniu.
 
== Fusion ==
 
== Pomoc po tsunami ==
26 grudnia 2004 o 9 rano fale niespodziewanie zalały miasteczko rybackie [[Hambantota]]. Dyrektor jednego z instytutów zrównoważonego rolnictwa w Sarvodaya, Nandana Jayasinghe, znajdował się o godzinę drogi od miejsca tragedii, w [[Thanamalwila]] obok [[Park Narodowy Udawalawe|Parku Narodowego Udawalawe]]. Już po 6 godzinach przyjechał do miasteczka z trzema 10-tonowymi ciężarówkami pełnymi żywności, wody, koców i innych środków. W kolejnych dniach zorganizował następne dostawy, tymczasowe mieszkania dla ludności i wraz z innymi wolontariuszami ruchu pomagał w sprzątaniu i reorganizacji miasteczka po tragedii. Ruch uczestniczył w pomocy dla regionu jeszcze w wiele lat po tsunami<ref name=part4>{{cytuj stronę|url=http://permaculture.org.au/2009/12/18/letters-from-sri-lanka-sarvodaya-builds-community-and-national-resilience/|tytuł=Letters from Sri Lanka – Sarvodaya Builds Community and National Resilience (part 4)|autor=Craig Mackintosh|opublikowany=The Permaculture Research Institute of Australia|data=18 grudnia 2009|data dostępu=1 stycznia 2013|język=en}}</ref>. Tsunami zniszczyło 226 wsi należących do ruchu Sarvodaya<ref name=Lessons>{{cytuj stronę|url=http://www.sarvodaya.org/activities/tsunami/lessons-learned|tytuł=Lessons Learned|opublikowany=Sarvodaya.org|data dostępu=2 stycznia 2012|język=en}}</ref>.
 
Ogółem ruch zbudował dla ofiar tsunami 1104 domy, 5593 toalety, 2274 studnie, 2450 kompostowników na odpady, 185 zbiorników wodnych i 85 placów zabaw dla dzieci<ref name=part4/>.
 
Przy okazji niesienia pomocy organizacja przeprowadziła badania nad sposobami odbioru pomocy przez ofiary tsunami. Wyróżniono cztery rodzaje zachowań ludzkich<ref name=Lessons/>:
* Zbieracz – zbiera jak najwięcej od darczyńców
* Korzystający – wykorzystuje sytuację i czerpie z niej korzyści
* Uzależniony – uważa, że powinien polegać na innych, którzy wszystko naprawią
* Przywracający – stara się jak najszybciej powrócić do normalnego życia
 
Ruch Sarvodaya starał się zaangażować odbiorców pomocy, aby czuli się odpowiedzialni i brali udział w odbudowie swojego życia<ref name=Lessons/>.
 
== Kontakty międzynarodowe ==
 
== Nagrody ==
Założyciel organizacji, A. T. Ariyaratne, otrzymał wiele nagród i wyróżnień krajowych i międzynarodowych, m.in. Sri Lankabhimanya, najwyższe odznaczenie w Sri Lance; Gandhi Peace Prize (1996, Indie)<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.sundaytimes.lk/961222/newsm.html#gandhi|tytuł=Gandhi peace prize for Ariyaratne|opublikowany=The Sunday Times|data=22 grudnia 2005|data dostępu=1 stycznia 2013|język=en}}</ref>, Niwano Peace Prize (1992, Japonia), King Beaudoin Award (1982, Belgia), Magsaysay Award (1969, Filipiny)<ref name=Ahimsa>{{cytuj stronę|url=http://www.csupomona.edu/~ahimsacenter/dialogue/dialogue_10-10-05.shtml|tytuł=Sarvodaya: Building a Nonviolent and Cooperative World|opublikowany=Ahimsa Center|data dostępu=1 stycznia 2013|język=en}}</ref><ref>{{cytuj stronę|url=http://www.jdc.org/news/press-releases/2007/little-ghandi-dr-ariyaratne.html|tytuł=Renowned “Little Ghandi” Dr. A.T. Ariyaratne to Speak at American Jewish Joint Distribution Committee (JDC) Board Meeting|opublikowany=The American Jewish Joint Distribution Committee|data=9 października 2007|data dostępu=1 stycznia 2013|język=en}}</ref>. W 2005 ONZ wyróżnił organizację odznaczeniem ''Habitat Scroll of Honour'' w uznaniu 46 lat działalności, a zwłaszcza za osiągnięcia w pomocy ofiarom tsunami<ref name=Lessons/>.
 
{{Przypisy}}