Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 291 bajtów ,  6 lat temu
m
źródła/przypisy
 
'''Włoski, trichomy''', ([[łacina|łac.]] ''pilus'') – jedno, lub wielokomórkowe wytwory skórki ([[epiderma|epidermy]]) u [[rośliny|roślin]]. Włoski są zróżnicowane zarówno pod względem funkcji, jak i kształtu. Gęsta powłoka z włosków na powierzchni niektórych roślin nazywana jest [[kutner]]em{{r|Szweykowska-2003}}.
Włoski są utrzymywane, albo przez cały okres życia rośliny (trichomy trwałe), albo tylko przez jakiś czas, po czym są zrzucane{{r|Hejnowicz-1980}}.
 
===Budowa i funkcje===
Włoski mogą być zbudowane z komórek żywych lub martwych. Występuje wile stopni pośrednich między typowymi komórkami epidermy a włoskami. Zbudowane są z jednej lub wielu komórek pokrytych [[kutyna|kutyną]]. Podstawowym podziałem włosków, jest podział na włoski zwykłe i wydzielnicze. Podstawową funkcją włosków zwykłych jest zabezpieczanie roślin przed parowaniem i nagrzewaniem. Gęsty kutner jest charakterystyczną cechą [[kserofit]]ów. Włoski zwykłe zawierają protoplast przez krótki czas. Po obumarciu tworzą srebrnobiała powlokę na liściach i łodygach. Włoski zwykłe mogą również zapewniać przyczepność organom pnączy. Włoski czepne występują na przykład u chmielu. Włoski wydzielnicze są żywe przez dłuższy czas, a po obumarciu protoplastu zwykle odłamują się{{r|Malinowski-1978}}. Do włosków wydzielniczych zalicza się:
* [[miodnik]]i – wytwarzają [[nektar (botanika)|nektar]],
* [[Wypotnik|hydatody]] epidermalne – wydalają nadmiar wody, wraz z niewielką ilością rozpuszczonych w nim [[sole mineralne|soli mineralnych]]{{r|Hejnowicz-1980}},
* parzące – wysapują między innymi u pokrzywy. Wierzchołek takich włosków zakończony jest główka, która odłamuje się pod naciskiem, ostra szyjka wbija się w skórę i wstrzykuje substancję parzącą{{r|Malinowski-1978}}.
* gruczoły terpenowe – wydzielają [[terpeny]],
* gruczoły śluzowe,
* gruczoły trawiące – występują u roślin owadożernych (np.: [[rosiczka]]), wytwarzają [[Proteazy|enzymy proteolityczne]]{{r|Hejnowicz-1980}}.
 
Włoski można podzielić też, ze względu na ich budowę:
 
=== Znaczenie ===
[[Morfologia roślin|Morfologia]] włosków ma duże znaczenie przy oznaczaniu niektórych gatunków roślin (chociaż na jednej roślinie może występować wiele ich rodzajów){{r|Hejnowicz-1980}}. W przemyśle [[tekstylia|tekstylnym]] duże znaczenie mają włoski pokrywające nasiona [[bawełna (roślina)|bawełny]].
 
=== Zobacz też ===
* <ref name="Szweykowska-2003" >{{Cytuj książkę | autor = Szweykowska Alicja, Szweykowski Jerzy | tytuł = Botanika t.1 Morfologia | data = 2003 | wydawca = Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce = Warszawa | isbn = 83-01-13953-6 | strony =136-137 }}</ref>
<ref name="Malinowski-1978">{{cytuj książkę | autor = Malinowski Edmund | tytuł = Anatomia roślin | wydawca = Państwowe Wydawnictwo Naukowe | miejsce = Warszawa | data = 1973 | strony = 262-267}}</ref>
<ref name="Hejnowicz-1980">{{cytuj książkę|autor=Hejnowicz Z.|tytuł=Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych| wydawca=PWN| miejsce=Warszawa|data=1980|strony=691|isbn=8301004207| strony =67-71}}</ref>
</references>
 
15 695

edycji