Wróg ludu: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1037 bajtów ,  7 lat temu
rozszerzenie hasła, linki, przypis
m (→‎Rewolucja francuska: poprawa linków)
(rozszerzenie hasła, linki, przypis)
W nowożytnej Europie termin wróg ludu zaczął być stosowany w okresie [[Wielka Rewolucja Francuska|Wielkiej Rewolucji Francuskiej]], początkowo wobec jej przeciwników (arystokratom krwii, osobom duchownym, itd.) później zaś wobec każdego, kto występował przeciw rewolucyjnej władzy. Pozwalał on na wyjęcie spod prawa osób tak określonych. Uzasadniał również represje pozasądowe (np.rozstrzeliwanie wrogów ludu w [[Wandea (departament)|Wandei]], która pozostała wierna królowi).
 
Określenia wróg ludu użył [[Louis de Saint-Just]] w swej mowie oskarżycielskiej{{r|Just}} w procesie rewolucyjnym króla [[Ludwik XVI|Ludwika XVI]], zakończonym jego zgilotynowaniem 21 stycznia 1793 r. Jako że nie było podstaw sądzenia króla według zwykłych praw, powinien on być uznany za wroga ludu. Wrogom nie przysługują bowiem prawa obywatelskie i można ich skazywać na śmierć tak samo, jak na wojnie rozstrzeliwuje się wrogów. Wedle słów Saint-Justa:
 
<blockquote>
<small>"król winien być sądzony jako wróg; że chodzi nam nie tyle o to, by go sądzić, ile o to, by go zwalczyć. [...] Ci, którzy przywiązują wagę do sprawiedliwego ukarania króla, Republiki nigdy nie zbudują. Wielką przeszkodą dla wolności jest subtelność naszych umysłów i przeczulenie charakterów."</blockquote></small>
 
Wróg ludu stało się pojęciem prawnym na gruncie ustawy [[Konwent Narodowy|Konwent]]u z 10 czerwca 1794 r. (tzw. [[Prawo prairiala|Prawo 22 prairiala]]). Ustawa stwierdzała, że [[Trybunał Rewolucyjny]] został powołany by karać wrogów ludu i wyliczała poszczególne ich kategorie. Do wrogów ludu zostali zaliczeni zwolennicy przywrócenia monarchii a także ci, którzy:
:- wspierają knowania wrogów Francji;
:- usiłują dyskredytować rewolucyjny rząd;
:- utrudniają aprowizację Paryża;
:- wywołują niezadowolenie mas;
:- rozsiewają fałszywe pogłoski, itp.
 
Dla wszystkich wrógów ludu, zaliczonych do jednej z tych kategorii, [[Prawo prairiala|Prawo 22 prairiala]] przewidywało karę śmierci, w uproszczonym postępowaniu przed Trybunałem, bez sporządzania pisemnego wyroku i bez możliwości apelacji{{r|22prair}}.
 
==Rewolucja bolszewicka==
<ref name="Just">{{cytuj stronę| url = http://anarchizm.net.pl/historia/mowa-oskarzycielska-w-procesie-ludwika-xvi| tytuł = Mowa oskarżycielska w procesie Ludwika XVI| data dostępu = 2013-03-14| język = pl}}</ref>
<ref name="Konst">{{cytuj stronę| url = http://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_(1936)/%D0%98%D1%81%D1%85%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F| tytuł = Konstytucja ZSRR z 1936 r.| data dostępu = 2013-02-24| język = ru}}</ref>
<ref name="22prair">{{cytuj stronę| url = http://chnm.gmu.edu/revolution/d/439/| tytuł = Tekst ustawy z 22 prairiala | data dostępu = 2013-03-14| język = en}}</ref>
}}
[[Kategoria:Radziecka terminologia propagandowa]]
95

edycji