Dobra biskupie: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 148 bajtów ,  14 lat temu
linki
(linki)
(linki)
{{linki}}'''Dobra [[Biskup|biskupie]]'''
 
'''Dobra stołowe biskupów''' - mniejsze lub większe [[Wieś|posiadłości]] nadane przywilejami przez [[Książę|książąt]] i [[Król|królów]], zakupione od osób świeckich lub osadzane po wykarczowaniu lasu (tzw. osadzone na surowym korzeniu) najczęściej [[Prawo lokacyjne|lokowane]] na prawie niemieckim [[Prawo magdeburskie| (magdeburskim)]] lub przenoszone z prawa polskiego (chełmińskiego). Najczęściej zorganizowane w klucze. Dochód był przeznaczony na potrzeby biskupa i jego
[[Diecezja|diecezji]].
 
'''Dobra kapitulne''' ([[Kapituła|kapituły]])
najczęściej dzieliły się na:
* majątek wspólny kapituły - dobra chlebowe (villae panum) - dochody do podziału między członków kapituły
* majątek seminarium duchownego
* majątek poszczególnych prałatur i [[ Kanonik|kanonikatów]]
* majątek samej [[Katedra|katedry]] - kościoła metropolitalnego
* wsie prestymonialne (głównie proboszcza [[Kolegiata|kościoła metropolitalnego]]),
* wsie gracjalne (będące własnością biskupa lub pochodzące z innych dóbr kościelnych )
Taki podział dóbr pozwalał członkom kapituły uczestniczyć w podziale dochodów. Im wyższy urząd tym większe uprawnienia do majątku.
Na dochody z dóbr składały się opłaty wnoszone z ról uprawnych (od łana - miara pow.) przez mieszkańców,
sołtysów i dzierżawców [[Folwark|folwarków]] w postaci dziesięciny snopowej, czynszu płaconego w gotówce i innych świadczeń.
Zarząd dóbr nie był skomplikowany - z zasady były wydzierżawiane na krótkie okresy (najczęściej 3 lata). Sposób gospodarowania określany był w kontrakcie a kontrole przeprowadzano na zasadzie lustracji
i porównaniu inwentarzy. Najczęściej dzierżawcami byli duchowni. Czasami poddzierżawiano dobra.
1379

edycji