Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 38 bajtów ,  6 lat temu
drobne merytoryczne, drobne redakcyjne
'''Pax Britannica''' ([[Łacina|łac.]] ''Pokój Brytyjski'') - koncepcja światowej i [[Kolonializm|kolonialnej]] hegemonii brytyjskiej od [[XVIII wiek|XVIII]] do [[XIX wiek]]u. "Pax Britannica" wzorowana była na starożytnej zasadzie "[[Pax Romana]]". Jej celem było uzyskanie przez [[Imperium brytyjskie|Imperium Brytyjskiego]] wpływu na losy świata.
 
[[Plik:Imperial Federation, Map of the World Showing the Extent of the British Empire in 1886 (levelled).jpg|250px|thumb|right|Mapa Imperium Brytyjskiego z 1886 r.]]
Pax Britannica wiąże się jednak przede wszystkim z [[Epoka wiktoriańska|epoką wiktoriańską]] którą znamionował gospodarczy i polityczny rozkwit Wielkiej Brytanii, oraz jej dojście do rangi mocarstwa dominującego w świecie, co stanowiło szczyt brytyjskiej potęgi w historii uwidaczniający się szczególnie w dominacji floty.
 
Brytyjski premier [[Henry Temple, 3. wicehrabia Palmerston|wicehrabia Palmerston]] w przemówieniu w parlamencie wygłoszonym w 1850, w związku z aferą Don Pacifico <ref>W 1850 r. Palmerston poparł sprawę Don Pacifico, portugalskiego Żyda, konsula tego kraju w Atenach, któremu dom zdemolowano przy biernej postawie greckiej policji. Minister doprowadził do wysłania Royal Navy na Morze Egejskie i blokady portu w Pireusie.</ref> stwierdził, że tak jak w starożytności [[Cesarstwo Rzymskie]] chroniło swych obywateli zasadą "Civis Romanus sum", tak obecnie obywatel brytyjski, gdziekolwiek by przebywał, ma prawo do obrony ze strony swojego państwa również przy użyciu siły. Pax Britannica" zastąpiła więc starożytną ideę "[[Pax -Romana]]", dając w ten sposób do zrozumienia że Wielka Brytania ma prawo do hegemonii na całej kuli ziemskiej. <ref>G.Jaszuński: ''Ostatni monarchowie.'' Warszawa: Czytelnik, 1975.s. 92</ref>
 
Kolejna proponowana data początku Pax Britannica to [[1856]] - zwycięstwo koalicji pod przywództwem Wielkiej Brytanii nad Rosją w [[wojna krymska|wojnie krymskiej]].<ref>http://www.kingsownmuseum.plus.com/imagesfromempire04.htm ''Images from Empire''</ref>
 
Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku kształtowała się również koncepcja ''Pax anglosaxonica'', w myśl której oba globalne mocarstwa - [[Wielka Brytania]] i [[Stany Zjednoczone|USA]] - sprawowałyby wspólnie hegemonię<ref>"Pax anglosaxonica" Gazeta Lwowska 218/1929, s. 2.</ref><ref>http://bev.berkeley.edu/ipe/readings/WorldinDepression.txt Charles Kindleberger: ''The World in Depression, 1929-39,'' Chapter 14, ''"An Explanation of the 1929 Depression,"'' (Berkeley: University of California Press, 1973), pp. 291-308</ref>.
 
== Zobacz też ==
* [[Rule, Britannia!]]
 
{{Przypisy}}
1901

edycji