Rijeka: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 110 bajtów ,  7 lat temu
drobne redakcyjne, WP:SK, usunięcie nadmiarowych linków do dat
m (Bot: Przenoszę 61 linków interwiki do Wikidata, znajdziesz je teraz w zasobie d:q1647)
(drobne redakcyjne, WP:SK, usunięcie nadmiarowych linków do dat)
{{Miasto infobox
|nazwa = Rijeka
|nazwa oryginalna =
|zdjęcie =
|opis zdjęcia =
|herb = Rijeka_grb.gif
|flaga = Flag of Rijeka.png
|dopełniacz nazwy = Rijeki
|dewiza =
|przydomek =
|państwo = HRV
|1. jednostka administracyjna = [[Primorsko-goranska županija|Primorsko-goranska]]
|data założenia =
|prawa miejskie =
|stanowisko zarządzającego = burmistrz
|zarządzający = Vojko Obersnel
|tablice rejestracyjne = RI
|podział miasta = 7 dzielnic
|plan miasta =
|stopniN = 45 |minutN = 19 |sekundN =
|stopniE = 14 |minutE = 25 |sekundE =
|commons = Rijeka
|wikinews =
|wikicytaty =
|wikisłownik =
|www = http://www.rijeka.hr
}}
[[Plik:GradskitoranjRijeka.jpg|thumb|250px|Rijeka, wieża zegarowa]]
[[Plik:HNK.JPG|thumb|250px|HNK Ivana pl. Zajca]]
'''Rijeka''' ([[język chorwacki|chorw.]] „rzeka”; [[język włoski|wł.]] ''Fiume'' - „rzeka”, [[język niemiecki|niem.]] ''St. Veit am Flaum'', także ''Pflaum'') – [[miasto]] w północno-zachodniej [[Chorwacja|Chorwacji]], nad [[Zatoka Rijecka|Zatoką Rijecką]] [[Morze Adriatyckie|Morza Adriatyckiego]]. Leży na wzgórzach u podnóża masywu [[Park Narodowy Risnjak|Risnjak]]. Liczy 128 tys. mieszkańców<ref name="ludność">{{cytuj stronę|url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/htm/H11_Zup31_3735.html|tytuł=POPISANE OSOBE, KUĆANSTVA I STAMBENE JEDINICE, PRVI REZULTATI POPISA 2011.|język=hr|data dostępu=2012-05-16}}</ref>. Stolica i największe miasto [[Primorsko-goranska županija|Primorsko-goranskiej županiji]].
 
Ważny [[ośrodekOśrodek przemysłowy]] kraju i największy chorwacki [[port wodny|port handlowy]] (m.in. dowóz ropy naftowej), rybacki i tranzytowy. Rozwinięty [[przemysł]]: stoczniowy, maszynowy, chemiczny, papierniczy, materiałów budowlanych, włókienniczy i spożywczy. Znajduje się tu duża rafineria ropy naftowej z rurociągiem naftowym do rafinerii w [[Sisak]]u oraz [[Lotnisko|port lotniczy]].
 
Duży ośrodekOśrodek naukowy – szkoły wyższe i liczne [[instytut]]y naukowo-badawcze oraz kulturalny – liczne ośrodki turystyczne, [[Muzeum|muzea]].
 
== Demografia ==
 
== Historia ==
Największe znaczenie i świetność miasto przeżywało w średniowieczu – dogodne położenie sprzyjało bogaceniu się na handlu, wysokie mury chroniły przed najeźdźcami. Rijeka należała początkowo do Chorwacji, następnie przeszła we władanie [[Węgry|węgierskie]], a w XV wieku pod rządy [[Habsburgowie|Habsburgów]]. W [[1723]] proklamowana "wolnym portem". W XIX wieku rozwój gospodarczy; od [[1870]] samodzielna jednostka administracyjna wchodząca w skład [[Kraje Korony Świętego Stefana|Krajów Korony Świętego Stefana]] – węgierskiej części dualistycznych [[Austro-Węgry|Austro-Węgier]].
 
Początkowo po I wojnie światowej miasto stało się przedmiotem sporów pomiędzy [[Włochy|Włochami]] a nowo powstałym [[Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców|Królestwem Serbów, Chorwatów i Słoweńców]]. W czasie negocjacji dotyczących przyszłości Rijeki miasto zajął włoski awanturnik [[Gabriele d'Annunzio]] ([[1919]]) i proklamował objęcie władzy na tym obszarze ([[Regencja Carnaro]]).
 
W [[1920]] Włochy i SHS porozumiały się i powstało [[Wolne Miasto Rijeka|Wolne Miasto Rijeka (Fiume)]], jednak w [[1924]] uległo ono podziałowi – większość terytorium i samo miasto zostało przyłączone do Królestwa Włoch. Granica pomiędzy Rijeką a miejscowością [[Sušak]] biegła jak dawna granica pomiędzy terytorium Rijeki i [[Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji|Królestwem Chorwacji]] (autonomicznym regionem w węgierskiej części Austro-Węgier).
 
Po II wojnie światowej w [[1947]] miasto oficjalnie zostało przyłączone do Jugosławii.
 
== Zabytki ==
* średniowieczny [[kościół (budynek)|kościół]] NMP (przebudowany w [[Historia architektury|stylu barokowym]])
* [[klasztor]] Augustianów z [[barok]]owym [[kościół (budynek)|kościołem]] Św. Hieronima
* [[ratusz]] ([[XV wiek]], [[XIX wiek]])
* [[kościół (budynek)|kościół]] Św. Wita ([[XVII wiek]], [[XVIII wiek]])
* [[cerkiew św. Mikołaja w Rijece|cerkiew św. Mikołaja]] ([[XVIII wiek]])
* [[baszta|wieża miejska]] ([[XV wiek]], [[XVIII wiek]])
* liczne budowle użyteczności publicznej z [[XIX wiek]]uwieku i początku [[XX wiek]]uwieku
 
== Miasta partnerskie ==
[[Kategoria:Rijeka| ]]
 
{{linkLink FA|he}}
{{linkLink FA|hu}}
{{linkLink FA|sr}}
8144

edycje