Zamek w Ełku: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 274 bajty ,  6 lat temu
m
źródła/przypisy, ilustracja, wikizacja, kat.
(źródła/przypisy, infobox)
m (źródła/przypisy, ilustracja, wikizacja, kat.)
{{Budynek infobox
| nazwa = Zamek w Ełku
| zabytek = A-844 z 12 września 1991<ref name="zabytek">{{zabytek|warmińsko-mazurskie|data dostępu=29.04.2013}}</ref>
| zdjęcie =Gmina PLEłk Ełk Zespół Zamkowy(zamek właściwy).jpgJPG
| opis zdjęcia =Front Kompleks zamkowy od strony ulicy Zamkowejzamku
| państwo = Polska
| miejscowość = [[Plik:POL Ełk COA.svg|20px]] [[Ełk]]
| adres = ul. Zamkowa 1
| typ budynku =
| styl architektoniczny =
| architekt =
| inwestor =
| wysokość całkowita =
| wysokość do dachu =
| kondygnacje =
| powierzchnia użytkowa =
| rozpoczęcie budowy = [[1398]]{{r|blo}}
| ukończenie budowy = [[1406]]{{r|blo}}
| przebudowy = [[1888]]{{r|cas}}
| zniszczono = [[1410]]{{r|wm}}, [[1454]]
| odbudowano = [[1497]]{{r|cas}}{{r|rot}}
| pierwszy właściciel =
| kolejni właściciele =
| stopniW = | minutW = | sekundW =
| stopniS = | minutS = | sekundS =
| commons = Category:Ełk Castle
| www =
| kod mapy = PL-WN
|znak na mapie=Legenda zamek.svg
}}
'''Zamek w Ełku''' – zamek [[Zakon krzyżacki|krzyżacki]] mieszczący się w [[Ełk]]u na [[półwysep|półwyspie]] (w przeszłości wyspie) [[Jezioro Ełckie|Jeziora Ełckiego]] przy ul. Zamkowej.
 
Teren zamku jest pod opieką Konserwatora Zabytków oraz wpisany do [[rejestr zabytków|rejestru zabytków]]<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.visacom.pl/bip2/?ident=36&idx1=7&idx2=1&layout=layout4|tytuł=Rejestr Zabytków Nieruchomych, Warmińsko- Mazurski Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków|data dostępu=2010-10-09}}</ref>.
 
== Historia ==
Komtur z Bałgi, [[Ulrich von Jungingen]], wybudował [[drewno|drewniany]] zamek na wyspie na jeziorze Ełckim{{r|cas}}. Połączony był z lądem drewnianymi mostami zwodzonymzwodzonymi. Miał on położenie strategiczne oraz dawał dobre zabezpieczenie okolicznej ludności. Został zniszczony przez polskie wojska w [[1410]]. W [[1415]] zakonni zaciężnicy zastawili zamek na krótki okres [[Księstwo Mazowieckie|księciu mazowieckiemu]]{{r|rot}}. W [[1454]] podczas [[wojna trzynastoletnia|wojny trzynastoletniej]] został doszczętnie zniszczony przez polskie oddziały{{r|rot}}. Został odbudowany w [[1497]] roku{{r|cas}}{{r|rot}}. Wzniesiono wówczas także po dwie wieże i warownie{{r|blo}}. Po sekularyzacji zakonu w [[1525]] roku, ełcki zamek był siedzibą starosty, potem stał się także siedzibą sądów grodzkich{{r|wm}}{{r|rot}}. Według legendy w [[1656]] zamek posłużył ludności Ełku za schronienie przed [[Tatarzy|Tatarami]], którzy pod wodzą Gazy Subana najechali i złupili miasto{{r|cas}}{{r|blo}}. Od [[1751]] w zamku mieścił się Urząd Sprawiedliwości, a od [[1782]] Powiatowa Komisja Sprawiedliwości{{r|blo}}. W [[1807]] po zajęciu Ełku przez wojska napoleońskie w zamku gościł [[marszałek Francji]] [[Michel Ney]]{{r|cas}}. W [[1818]] w zamku zorganizowano Sąd Powiatowy i Grodzki{{r|blo}}. Po dużym pożarze [[25 czerwca]] [[1833]] roku pozostały tylko mury zamkowe{{r|blo}}. Przy odbudowie w ogrodzie przyzamkowym postawiono budynki więzienne{{r|blo}}. W [[1879]] utworzono w zamku Sąd Krajowy i Powiatowy{{r|blo}}. W [[1888]] kompleks zamkowy przebudowano i zamek zaczął funkcjonować jako zakład więzienny{{r|cas}}. W [[1889]] usypano groblę łączącą wyspę zamkową z zachodnim brzegiem jeziora. Wybudowano mur z wieżami strażniczymi w narożnikach. W [[1910]] wybudowano nowy [[Most żelbetowy w Ełku|most]] łączący półwysep zamkowy z główną częścią miasta. W [[1958]] podczas remontu odkryto zawalony tunel pod murem okalającym więzienie{{r|cas}}. W [[1970]] roku zamknięto więzienie w zamku{{r|blo}}{{r|wm}}{{r|rot}}.
 
[[8 czerwca]] [[2010]] roku lokalny przedsiębiorca zakupił kompleks zamkowy od miasta za cenę 1,75 mln [[złoty|zł]]. Zgodnie z warunkami umowy ma zmodernizować zamek w ciągu pięciu lat od daty zakupu, z przeznaczeniem na kompleks hotelowy{{r|wm}}<ref>[http://www.wspolczesna.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20100608/REG30/158284522 Gazeta Współczesna 8 czerwca 2010]</ref>.
 
W latach [[2011]] i [[2012]] na wyspie zamkowej przeprowadzono wykopaliska archeologiczne<ref>[http://www.naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,390012,archeolodzy-zbadaja-wyspe-zamkowa-w-elku.html]</ref><ref>[http://www.wspolczesna.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20120809/REG30/120809669]</ref>.
 
== Galeria ==
<gallery>
Plik:PL Ełk zamek.jpg|Zamek wraz z murem okalającym od strony ul. Zamkowej
Plik:Zamek w Ełku 2012 micbor.JPG|Podwórze
Plik:Zamek ełcki.JPG|Widok z jeziora
Plik:Gmina Ełk Ełk Zespół Zamkowy(zamek właściwy).JPG|Tył zamku
Plik:ZamekGmina ełckiEłk Ełk Zespół Zamkowy.JPG|Widok zzakompleksu zamkowego od strony jeziorazachodniej
</gallery>
 
<ref name="wm">{{Cytuj stronę|url=http://elk.wm.pl/7718,Elk-Zamek-sprzedany.html|tytuł=Ełk. Zamek sprzedany!|opublikowany=Ełk.wm.pl|data dostępu=2013-04-12}}</ref>
<ref name="rot">{{Cytuj stronę|url=http://www.rotmanka.com/zamki/index.php?option=com_content&task=view&id=1112&Itemid=31|tytuł=Ełk - zamek krzyżacki|opublikowany=Rotmanka.com|data dostępu=2013-04-12}}</ref>}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.zamki.pl/?idzamku=elk Zamek w Ełku (www.zamki.pl)]
{{DEFAULTSORT:Ełk}}
[[Kategoria:Ruiny zamków w Polsce]]
[[Kategoria:Więzienia w Polsce]]
[[Kategoria:Zabytki Ełku|{{PAGENAME}}]]
[[Kategoria:Zamki krzyżackie w Polsce]]
9839

edycji