Państwo Ukraińskie (hetmanat): Różnice pomiędzy wersjami

m
drobne redakcyjne
m (drobne redakcyjne)
{{inneInne znaczenia|historii Ukrainy w XX wieku|[[Hetmanat]] na temat państwa kozackiego w XVII–XVIII wieku}}[[Plik:Skoropadsky LOC 1.jpg|300px|right|thumb|Pawło Skoropadski wśród oficerów, 1918]]
[[Plik:Skoropadsky LOC 1.jpg|thumb|300px|Pawło Skoropadski wśród oficerów, 1918]]
'''Hetmanat''', oficjalnie: ''Państwo Ukraińskie'' ([[język ukraiński|ukr.]] ''Українська Держава'')<ref>Jan Jacek Bruski, ''Petlurowcy'', Kraków 2004, Wyd. Arcana, s. 47, ISBN 83-86225-03-3, s. 47.</ref> – nazwa powstałego pod protektoratem niemieckim państwa [[Ukraina|ukraińskiego]] w okresie pomiędzy [[29 kwietnia]] [[1918]] a [[26 grudnia]] [[1918]], podczas rządów [[Pawło Skoropadski|Pawła Skoropadskiego]].
 
== Przewrót i utworzenie Państwa Ukraińskiego ==
[[9 lutego]] 1918 [[Ukraińska Republika Ludowa]], [[Cesarstwo Niemieckie]], [[Austro-Węgry]], [[Turcja]] i [[Bułgaria]] podpisały [[Traktat brzeski (9 lutego 1918)|traktat brzeski]]. Państwa te uznały niepodległość Ukrainy, oraz jej zachodnie granice łącznie z Chełmszczyzną, Podlasiem i Wołyniem, i nawiązały stosunki dyplomatyczne. Uzgodniono również uwolnienie jeńców wojennych oraz dostawy żywności dla Niemiec i Austro-Węgier w zamian za pomoc wojskową w wyzwoleniu ziem ukraińskich spod władzy Rosji.
 
Na mocy tych porozumień wojska [[państwa centralne|państw centralnych]] 19 lutego wkroczyły na terytorium Ukrainy po [[Charków]] i [[Kubań]]. Dowódcą 500-tysięcznych sił niemieckich był marszałek [[Hermann von Eichhorn]], a szefem sztabu generał [[Wilhelm Groener]]. Wbrew traktatowi, wojska niemieckie traktowały terytorium Ukrainy jak tereny podbite, prowadząc rabunkową gospodarkę, co spowodowało zmianę nastawienia miejscowej ludności. [[18 kwietnia]] zawarto w Kijowie tajne porozumienie pomiędzy gen. Pawłem Skoropadskim z jednej strony, a ambasadorem Niemiec w Kijowie baronem [[Adolf Mumm|Adolfem Mummem]] i marsz. Hermannem Eichhornem z drugiej. Dotyczyło ono niewłaściwej polityki [[Ukraińska Centralna Rada|Ukraińskiej Centralnej Rady]] wobec właścicieli ziemskich, oraz odsunięcia od władzy członków UCR.
 
Niemcy rozpoczęli działania od aresztowania kilku członków rządu [[Ukraińska Republika Ludowa|Ukraińskiej Republiki Ludowej]], w tym ministra spraw wojskowych [[Ołeksandr Żukowśkyj|Ołeksandra Żukowskiego]], jak również rozbrojenia [[Synożupannyki|dywizji Synożupannyków]] i oddziałów [[Strzelcy Siczowi|Strzelców Siczowych]]. [[28 kwietnia]], podczas obrad UCR, kiedy uchwalano Konstytucję Ukraińskiej Republiki Ludowej, na salę wkroczył oddział niemiecki, który ogłosił rozwiązanie UCR. Jednocześnie władze niemieckie poparły decyzję Ogólnoukraińskiego Zjazdu Włościańskiego, który oddawał władzę w ręce Pawła Skoropadskiego, który ogłosił się [[dyktator]]em z tytułem hetmana. Nazwa państwa została zmieniona z Ukraińskiej Republiki Ludowej na '''Państwo Ukraińskie''' (ukr. ''Українська Держава'').
=== Rząd ===
Najwyższą władzę stanowił hetman Pawło Skoropadski. Desygnował on premiera, który tworzył rząd. W czasie istnienia Państwa Ukraińskiego działały kolejno trzy rządy, których premierami byli: [[Fedir Łyzohub]] i [[Serhij Gerbel]].
{{osobnyOsobny artykuł|Ukraińskie gabinety rządowe 1917-1926}}
 
Państwo Ukraińskie zostało uznane przez 30 państw, w 23 otworzyło przedstawicielstwa dyplomatyczne. Udało mu się doprowadzić do przyłączenia do Ukrainy Krymu (na zasadach autonomii), zawarto sojusze z [[Republika Dońska|Republiką Dońską]], [[Kubańska Republika Ludowa|Republiką Kubańską]] i Gruzją. Podpisano również w dniu [[12 czerwca]] 1918 r. pokój z bolszewicką Rosją.
 
=== Podział administracyjny ===
Kraj podzielono na 9 guberni: wołyńską, katerynosławską, kijowską, podolską, połtawską, charkowską, chełmska, chersońską i czernihowską; i 2 okręgy: polesky i tawryjsky. <ref>Bojko, Ołena. [http://www.history.org.ua/JournALL/regions/3/11.pdf Granice lądowe i terytorialny podział administracyjny hetmana ukraińskiego państwa Skoropadskeho (1918)] // ''Historia regionalna Ukrainy''. Zbiórka artykułów naukowych.  2009.  Edycja 3. P.232.</ref>.
 
=== Armia ===
{{faktFakt|Wbrew stanowisku niemieckiemu, Skoropadski zaplanował utworzenie 300-tysięcznej armii|data=2013-03}}. Udało mu się jednak zorganizować 65-tysięczną armię. W jej skład przyjęto 276 generałów i admirałów dawnej armii rosyjskiej, w tym wielu przeciwników niepodległości Ukrainy. Rozpoczęto organizację Ukraińskiej Akademii Wojskowej, powstało 5 korpusów kadetów i 19 szkół oficerskich.
 
Zorganizowano 8 korpusów armijnych (I Wołyński, II Podolski, III Odeski, IV Kijowski, V Czernihowski, VI Połtawski, VII Charkowski, VIII Katerynosławski), 16 dywizji piechoty, 4 dywizje kawalerii, 84 pułki artylerii.
== Bibliografia, literatura, linki ==
* [[Jan Jacek Bruski]], ''Petlurowcy'', Kraków 2004, Wyd. Arcana, ISBN 83-86225-03-3.
* {{cytujCytuj książkę |nazwisko=Hrycak |imię=Jarosław |autor link=Jarosław Hrycak |tytuł=Historia Ukrainy 1772–1999 |wydanie=1 |wydawca=Instytut Europy Środkowo-Wschodniej |miejsce=Lublin |rok=2000 |isbn=83-85854-50-9}}
* {{cytujCytuj stronę| url =http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?AddButton=pages\H\E\Hetmangovernment.htm | tytuł =Encyclopedia of Ukraine: Hetman government | data dostępu =17 lutego 2008 | nazwisko=Balan | imię=B. | nazwisko2=Shulhyn | imię2=O. | nazwisko3=Zhukovsky | imię3=A. | rok =2001 | opublikowany =Canadian Institute of Ukrainian Studies}}
* {{cytujCytuj książkę |nazwisko=Винниченко |imię=Володимир |autor link=Wołodymyr Wynnyczenko |tytuł=Відродження нації: Історія української революції: марець 1917 р. – грудень 1919 р |url=http://exlibris.org.ua/vinnichenko/ |wydanie=1 (reprint) |wydawca=Видавництво політичної літератури України |miejsce=Wien (Київ) |rok=1920 (1990)}}
 
[[Kategoria:Historia Ukrainy]]