Uszczerbienie herbu: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 7 bajtów ,  6 lat temu
brak opisu edycji
m (Bot: Przenoszę linki interwiki (2) do Wikidata, są teraz dostępne do edycji na d:q1302051)
Według wielu [[Legenda herbowa|legend herbowych]] było to swego rodzaju poniżenie [[herb]]u, stosowane jako kara za dopuszczenie się przez [[rycerz]]a czynu niegodnego jego stanu.
 
* Uszczerbienie herbu jest popularne zwłaszcza w heraldyce [[Wielka Brytania|brytyjskiej]] i [[Francja|francuskiej]], dlajako oznaczenie herbu młodszej lub młodszego członka rodu, odróżniające go od herbu aktualnej głowy rodu. Zwłaszcza heraldyka angielska i szkocka drobiazgowo oznacza herby kolejnych synów, uwidaczniając w ten sposób ich precedencję w dziedziczeniu tytułu głowy rodu. W [[Anglia|Anglii]] oznacza się to dodając do herbu tzw. ''marks of cadency'' (znaki kolejności), w [[Szkocja|Szkocji]] głównie systemem [[bordiura heraldyczna|bordiur]]. W większości krajów europejskich znany jest [[kołnierz turniejowy]] – uszczerbiający herb głównego dziedzica tronu, tytułu lub majętności. W ten sposób np. odróżnia się herb [[Książę Walii|księcia Walii]] od herbu królewskiego.
 
* Uszczerbiano również herby dzieci z nieprawego łoża – najczęściej kładąc w poprzek tarczy ukośny pas – [[figura zaszczytna|skos]] lub [[figura zaszczytna|barre]], zwykle skierowany w lewo. Czasem ten symbol nieprawego pochodzenia bywał minimalizowany do [[figura uszczerbiona|figury uszczerbionej]] (tzw. baton) – zależało to zwykle od pozycji społecznej posiadacza herbu i jego naturalnego ojca.
* W heraldyce zachodniej stosowano najczęściej czarny element kładziony na [[tarcza herbowa|tarczy]]. I tak np. za tchórzostwo był to kwadrat, za zdradę – skos, za niesubordynację i rabunek – odwrócona [[tarcza sercowa]]. W heraldyce polskiej ten system się nie przyjął. Uszczerbienia przybrały postać polegającą na dodaniu bądź odjęciu elementu z tarczy herbu.
 
Wiele polskich [[legenda herbowa|legend herbowych]] przypisującaprzypisujących powstanie danego herbu właśnie uszczerbieniu, bądź [[udostojnienie herbu|udostojnieniu]] nie jest opartaopartych na prawdzie historycznej i jeststanowi raczej fantazyjną twórczościątwórczość dawnych polskich [[heraldyka|heraldyków]].
 
== Przykłady legend herbowych ==
* herb '''[[Zagłoba (herb szlachecki)|Zagłoba]]''' – w czasach [[Kazimierz I Odnowiciel|Kazimierza Odnowiciela]] dwóch braci herbu [[Jastrzębiec (herb szlachecki)|Jastrzębiec]] toczyło spór, zakończony zabójstwem starszego przez młodszego z braci. Aby pamięć zbrodni przetrwała, mordercy i jego potomkom zabrano z tarczy krzyż, przebijając podkowę [[miecz]]em – narzędziem zbrodni. Nazwa Zagłoba oznacza ''za głowę'' (brata).
* herb '''[[Pomian (herb szlachecki)|Pomian]]''' – Łastek Hebda z Grabia, herbu [[Wieniawa (herb szlachecki)|Wieniawa]], cięciem miecza zabił brata rodzonego Jaranda, za to, iż ten go strofował za rozwiązłe życie. Za ten czyn on i jego potomkowie otrzymali herb, gdzie głowie żubra zabrano złote kółko, a ją samą przebito mieczem. Nazwa Pomian pochodzi od ''pomnij nań''.
* herb '''[[Czewoja (herb szlachecki)|Łzawa]]''' – rycerzowi herbu [[Belina (herb szlachecki)|Belina]] za bezzasadne zaalarmowanie obozu (co było przejawem tchórzostwa) odjęto z tarczy jedną podkowę.
* herb '''[[Krzywda (herb szlachecki)|Krzywda]]''' – jeden z braci herbu [[Lubicz (herb szlachecki)|Lubiczów]] zabił lub skrzywdził swojego brata, za co odjęto z krzyża kawalerskiego na podkowie prawe ramię.
Anonimowy użytkownik