Chronicon Paschale: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 166 bajtów ,  7 lat temu
drobne redakcyjne
(drobne redakcyjne)
'''''Chronicon Paschale''''' (Kronika Wielkanocna) – anonimowa [[kronika]] [[Cesarstwo Bizantyńskie|bizantyńska]], powstała między 631 a 641 rokiem opisująca wydarzenia od [[Stworzenie świata według Biblii|początku świata]], za który przyjęto po raz pierwszy erę bizantyńską, od 5509 do 628 roku po narodzeniu [[Jezus Chrystus|Jezusa Chrystusa]].
 
Nazwa kronikiutworu ''Kronika Wielkanocna'' pochodzi od fragmentu tekstów na temat terminu [[Wielkanoc]]y. Jest też znana pod łacińskimi tytułami ''Chronicon Paschale'', ''Chronicon Alexandrinum'', ''Chronicon Constantinopolitanum'' i ''Fasti Siculi''. Nie zachowały się żadne informacje o jej autorze. Analiza treści ''Kroniki'' prowadzi do wniosku, że był duchownym{{r|Jurewicz113}}. Kronika będąca bizantyńskim utworem o charakterze [[Kompilacja (literatura)|kompilacji]] powstała w otoczeniu [[Patriarcha Konstantynopola|Patriarchy Konstantynopola]] [[Sergiusz I (patriarcha Konstantynopola)|Sergiusza I]] za czasów cesarza [[Herakliusz (cesarz bizantyński)|Herakliusza]] (610-641). Utwór będący chronologicznym zestawieniem wydarzeń{{r|NAD}}. przedstawiaObejmuje wartośćdzieje jakoówczesnego źródłoświata historyczneod okresuAdama, panowaniaprotoplasty [[Cesarstwoczłowieka Bizantyńskie|wschodniorzymskich]]do cesarzy627 [[Fokas]]aroku, ina [[Herakliuszktórym (cesarzsię bizantyński)|Herakliusza]]urywa. Źródłem dla autorów były nieznane pisma, [[Biblia]], stądByła w tekściecałości pojawiajądoprowadzona siędo cytaty629 zroku. PismaW Świętego{{r|NAD}},późniejszym aokresie takżedołączono cytowanedo czasemniej całymiwykaz partiami:cesarzy ''Kanony''od [[EuzebiuszGajusz zJuliusz CezareiCezar|Euzebiusza z CezareiCezara]], ''Kronika'' Jana Malalasa, ''O miarach i ciężarach''do [[EpifaniuszKonstantyn zIX SalaminyMonomach|EpifaniuszaKonstantyna zIX SalaminyMonomacha]], ''Tablice Wielkanocne'', aleksandryjskie i antiocheńskie akta męczenników oraz ''Roczniki konsularne'' dotyczące okresu republiki rzymskiej{{r|Jurewicz113}}. Anonimowy autor do 532 roku oparł się głównie na ''Kronice'' Malalasa, którą, podobnie jak [[Jan z Nikiu]], miejscami przepisywał dosłownie oraz na ''Historii Kościoła'' Euzebiusza z Cezarei. Lata 532-600 potraktował pobieżnie, dokładniej opisując dopiero czasy sobie współczesne: ostatnie lata panowania cesarza [[Maurycjusz (cesarz1042 bizantyńskirok)|Maurycjusza]], rządy cesarza [[Fokas]]a i 17 lat sprawowania władzy przez cesarza Herakliusza. Do najciekawszych partii dzieła należy opis najazdu Awarów na Trację w 617 roku i oblężenia Konstantynopola przez zjednoczone siły Persów, Awarów i Słowian w 626 roku{{r|Jurewicz114Jurewicz113}}.
 
Analiza treści ''Kroniki'' prowadzi do wniosku, że jej autor był duchownym. We wstępie autor zawarł dane dotyczące chronologii chrześcijańskiej i cyklu świąt wielkanocnych, od których pochodzi łacińska nazwa kroniki{{r|Jurewicz113}}. Autor uznał stworzenie świata za początek ery rzymskiej (tym samym i bizantyńskiej) i jako pierwszy ustalił go na 21 marca 5507 roku. Szedł w tym za [[millenaryzm|chiliastą]] [[Sekstus Juliusz Afrykański|Sekstusem Juliuszem Afrykańczykiem]] (II/III wiek), głoszącym, że świat ma istnieć 6000 lat, a ponieważ narodzenie Jezusa datował na 5500 rok, zapowiadał koniec świata w roku 500 po urodzeniu Chrystusa{{r|Jurewicz114}}.
Nie zachowały się żadne informacje o jej autorze. Jest też znana pod łacińskimi tytułami ''Chronicon Paschale'', ''Chronicon Alexandrinum'', ''Chronicon Constantinopolitanum'' i ''Fasti Siculi''. W późniejszym okresie dołączono do niej wykaz cesarzy od [[Gajusz Juliusz Cezar|Cezara]] do [[Konstantyn IX Monomach|Konstantyna IX Monomacha]] (1042 rok){{r|Jurewicz113}}.
 
Źródłem dla autora była cytowana często całymi partiami [[Biblia]]{{r|NAD}}, a także: ''Kanony'' [[Euzebiusz z Cezarei|Euzebiusza z Cezarei]], ''Kronika'' [[Jan Malalas|Jana Malalasa]], ''O miarach i ciężarach'' [[Epifaniusz z Salaminy|Epifaniusza z Salaminy]], ''Tablice Wielkanocne'', aleksandryjskie i antiocheńskie akta męczenników oraz ''Roczniki konsularne'' dotyczące okresu republiki rzymskiej{{r|Jurewicz113}}. Anonimowy autor do 532 roku oparł się głównie na ''Kronice'' Malalasa, którą, podobnie jak [[Jan z Nikiu]], miejscami przepisywał dosłownie oraz na ''Historii Kościoła'' Euzebiusza z Cezarei. Lata 532-600 potraktował pobieżnie, dokładniej opisując dopiero czasy sobie współczesne: ostatnie lata panowania cesarza [[Maurycjusz (cesarz bizantyński)|Maurycjusza]], rządy cesarza [[Fokas]]a i 17 lat sprawowania władzy przez cesarza Herakliusza. Do najciekawszych partii dzieła należy opis najazdu [[Awarowie|Awarów]] na [[Tracja|Trację]] w 617 roku i oblężenia [[Konstantynopol]]a przez zjednoczone siły Persów, Awarów i Słowian w 626 roku{{r|Jurewicz114}}.
Analiza treści ''Kroniki'' prowadzi do wniosku, że jej autor był duchownym. We wstępie autor zawarł dane dotyczące chronologii chrześcijańskiej i cyklu świąt wielkanocnych, od których pochodzi łacińska nazwa kroniki{{r|Jurewicz113}}. Autor uznał stworzenie świata za początek ery rzymskiej (tym samym i bizantyńskiej) i jako pierwszy ustalił go na 21 marca 5507 roku. Szedł w tym za [[millenaryzm|chiliastą]] [[Sekstus Juliusz Afrykański|Sekstusem Juliuszem Afrykańczykiem]] (II/III wiek), głoszącym, że świat ma istnieć 6000 lat, a ponieważ narodzenie Jezusa datował na 5500 rok, zapowiadał koniec świata w roku 500 po urodzeniu Chrystusa{{r|Jurewicz114}}.
 
Utwór będący chronologicznym zestawieniem wydarzeń{{r|NAD}} przedstawia wartość jako źródło historyczne okresu panowania [[Cesarstwo Bizantyńskie|wschodniorzymskich]] cesarzy [[Fokas]]a i [[Herakliusz (cesarz bizantyński)|Herakliusza]]. Po raz pierwszy zastosowano też w nim erę bizantyńską (od czasów [[Adama]]){{r|EBR}} i mimo niedoskonałej formy ''Chronicon Paschale'' wymieniana jest obok ''Historia Ecclesiastica'' [[Euzebiusz z Cezarei|Euzebiusza z Cezarei]] i dzieł [[Georgius Syncellus|Georgiusa Syncellusa]]{{r|NAD}}.
 
== Zobacz też ==
12 303

edycje