Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 355 bajtów ,  6 lat temu
Wycofano ostatnie 2 zmiany treści (wprowadzone przez 84.154.76.84 oraz 213.146.43.207) i przywrócono wersję 35568470 autorstwa Addbot
'''Język albański''' – [[język (mowa)|język]] [[języki indoeuropejskie|indoeuropejski]] z grupy [[Języki satem|satem]], którym posługuje się ok. 6,2 mln [[Albańczycy|Albańczyków]] zamieszkujących [[Albania|Albanię]] (3,6 mln), [[Kosowo]] (1,7 mln), [[Macedonia|Macedonię]] (450 tys.), a także [[Włochy]] ([[Arboresze]]) i [[Grecja|Grecję]] ([[Arwanici]]). W Albanii, Kosowie i Macedonii posiada on status [[język urzędowy|języka urzędowego]].
 
Istnieją dwie odmiany terytorialne języka, istotnie odmienne [[Fonologia|fonologicznie]], gramatycznie i [[słownictwo|leksykalnie]]: dialekt [[Gegowie|gegijski]] (alb. ''gegë'') na północy (2 akapity niżej jest "na południu") Albanii, w Kosowie i Macedonii (znacznie się różniące) oraz [[Toskowie|toskijski]] (alb. ''toskë'') na południu Albanii, we Włoszech i Grecji. Granicę między nimi tworzy rzeka [[Shkumbin]] oraz 41° równoleżnik; jest to również granica kulturowa. Norma literacka języka, nauczana w szkołach w Albanii, jest oparta głównie na dialekcie toskijskim.
 
== Historia ==
Najstarszy zapis w tym języku to formuła chrztu, zapisana przez biskupa [[Pal Engjëlli|Pala Engjëlliego]] w [[1462]] roku.
 
Współczesny [[język literacki]] istnieje od XIX w. Od 1908 do zapisu używa się [[alfabet łaciński|alfabetu łacińskiego]], wcześniej używano [[alfabet grecki|alfabetu greckiego]], [[cyrylica|cyrylicy]] i [[alfabet arabski|pisma arabskiego]]. Od 1955 roku prowadzono w Albani konsekwentną politykę językową, co doprowadziło w 1972 do stworzenia oficjalnej normy języka literackiego. Fonetyka i gramatyka oficjalnego języka standardowego oparła się głównie na północnym dialekcie toskijskim, leksyka natomiast na południowym dialekcie gegijskim.
 
== Wymowa ==