Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 290 bajtów ,  6 lat temu
m
drobne redakcyjne
| Released = 1985
| Discontinued = 1993
| Processor = [[MC68000|Motorola 68000]] 8 MHz
| Memory = 512 kB lub 1 [[megabajt|MB]]
| OS = [[Atari TOS]]
[[Plik:Atari ST 1040.jpg|thumb|Atari 1040 STFM]]
 
'''Atari ST''' jestto liniąlinia [[komputer domowy|komputerów domowych]]/[[komputer osobisty|osobistych]] zaprezentowanązaprezentowana przez firmę [[Atari (amerykańskie przedsiębiorstwo)|Atari]] podczas targów [[Consumer Electronics Show|CES]] w styczniu [[1985 w informatyce|1985]] roku<ref>Wówczas zaprezentowano dwa modele: niewprowadzony do szerokiej sprzedaży Atari 260 ST oraz Atari 520 ST.</ref>, mających bogate możliwości [[multimedia]]lne. Komputery tej rodziny standardowo wyposażone były w [[Mysz komputerowa|myszkę]] przeznaczoną do obsługi [[Interfejs graficzny|środowiska graficznego]], co ówcześnie było nowością w świecie komputerów.
 
W procesie konstruowania komputera, rozpoczętym w maju 1984, inżynierowie firmy Atari zdecydowali, że zamiast "odkrywać Amerykę na nowo" należy znaleźć szybki mikroprocesor i w pełni wykorzystać jego możliwości, uzyskując przy tym jak najlepsze parametry wyświetlanej przez komputer grafiki i generowanego dźwięku, odciążając przy tym główną jednostkę obliczeniową od zadań przekazywanych innym, specjalizowanym układom. Zbudowany w laboratoriach Atari komputer miał również dysponować szerokimi możliwościami rozszerzania konfiguracji przez wyposażenie go w szereg interfejsów.
ST ma trzy tryby graficzne o następujących parametrach (rozdzielczość w [[piksel]]ach):
 
* 320/200 w 16 kolorach z palety 512 (4096 '''STE''') ('''ST-LOW'''), częstotliwość odchylania pionowego 50 lub 60 [[Herc|Hz]], częstotliwość odchylania poziomego 15 [[herc|kHz]]
* 640/200 w 4 kolorach z palety 512 (4096 '''STE''') ('''ST-MED'''), częstotliwość odchylania pionowego 50 lub 60 Hz, częstotliwość odchylania poziomego 15 kHz
* 640/400 w czerni i bieli ('''ST-HIGH'''), częstotliwość odchylania pionowego 70 Hz, częstotliwość odchylania poziomego 30 kHz
 
==== Organizacja pamięci ekranu ====
Pamięć ekranu w ST może zaczynać się od dowolnego adresu, z dokładnością do 256 [[bajt]]ów (4 bajty w '''STE'''). W każdym trybie graficznym ekran zajmuje 32 [[Kilobajt|KB]].
 
Pamięć ekranu jest zorganizowana w postaci wymieszanych planów.
* gniazdo antenowe (jedynie modele '''STM''' i '''STE'''),
* gniazdo MIDI IN i MIDI OUT,
* gniazdo "[[Kartridż|Cartridge]]",
* 2 gniazda [[dżojstik]]a, przy czym jedno może służyć zamiennie jako gniazdo myszy,
* '''STE''': 2 gniazda audio [[Złącze RCA|chinch]],
* '''STE''': 2 piętnastopinowe gniazda [[dżojstik]]a do podłączenia czterech dżojstików lub dwóch [[jagpad|JagPadów]],
* '''MEGAMega STE''': gniazdo w standardzie [[RS-232]] C pracujące z maksymalną prędkością 115 200 bodów,
 
=== Specjalizowane układy scalone ===
 
=== System operacyjny ===
Systemem operacyjnym '''Atari ST''' jest [[Atari TOS]]. W pierwszej wersji był on dostarczony na dyskietce; wszystkie późniejsze były zapisane w pamięci [[Pamięć tylko do odczytu|ROM]], początkowo o pojemności 192 [[Kilobajt|KB]], później – 256 [[Kilobajt|KB]].
 
== Modele ==
 
* Ilość pamięci (określana przez liczbę w nazwie modelu)
** '''130 ST''' – 128 [[Kilobajt|KB]] [[RAM]] (model nigdy nie produkowany seryjnie, istniał jedynie jako prototyp i maszyna wystawowa),
** '''260 ST''' – 256 KB RAM,
** '''260 ST+''' – 512 KB RAM,
** '''520 ST+''' – 1024 KB RAM,
** '''1040 ST''' – 1024 KB RAM,
* Brak lub wbudowana stacja dysków 3.5' o pojemności SS DD (360 [[Kilobajt|KB]], wczesne modele '''STF''' i '''STFM''') lub DS DD (720 [[Kilobajt|KB]], późniejsze modele '''STF''' i '''STFm''' oraz '''STE''') ,
* Brak lub wbudowany modulator telewizyjny (modele '''STM''' i '''STFM''' oraz '''STE'''),
 
* TOS w wersji 1.62
 
'''[[MEGAAtari Mega STE|Mega STE]]''' było wersją '''STE''' na rynek profesjonalny w obudowie desktop (podobnej jak [[Atari TT]] na pierwszy rzut oka różniącej się tylko kolorem), mającą następujące dodatki:
* procesor pracujący z prędkością 16 [[herc|MHz]] (z możliwością programowego przełączenia do 8 MHz w celu zachowania pełnej kompatybilności).
* 16 [[Kilobajt|KB]] pamięci [[cachePamięć podręczna|pamięci podręcznej]] dla procesora (z możliwością wyłączenia w celu zachowania pełnej kompatybilności),
* złącze kart rozszerzeń w standardzie [[VME]]
* zegar czasu rzeczywistego
* gniazdo na koprocesor matematyczny [[MC68881]]
 
'''[[Atari STacy|STacy]]''' – pierwszy komputer przenośny,
 
'''[[STAtari BOOKSTBook]]''' – pierwszy laptop, oparty na procesorze [[MC68HC000]], z wbudowanym kontroler [[ATA (technologia)|IDE]], dysk 40MB40 MB, brak stacji dysków.
 
'''Atari 2080 STF''' – wersja zmodyfikowana przez lokalnego dystrybutora za zgodą firmy Atari, rozprowadzana jedynie w byłej [[Jugosławia|Jugosławii]] oraz na [[Węgry|Węgrzech]]; kilka egzemplarzy mogło trafić także do Polski. Miała 2 [[megabajt|MB]] [[RAM]].
 
* '''Atari 130 ST''' – pierwszy planowany model ST,
* '''Atari ST Pad''' lub '''Atari STylus''' – Przenośne ST z pisakiem i monitorem dotykowym [[Wyświetlacz ciekłokrystaliczny|LCD]] zamiast klawiatury,
* '''Atari EST''' – niewiele o nim wiadomo ponad to że miał podobno zawierać procesor [[Motorola]] [[MC68020]] i kilka układów specjalizowanych w nowszych wersjach (m.in. [[BLiTTERBlitter]]-II),
* '''Atari 1040ST+''' – zasadniczo '''Atari 1040 STFM''' z dodanym procesorem kompatybilnym z [[Intel 80386|386]], niektóre źródła mówią też o dysku twardym (a więc i kontrolerze) 2.5' [[SCSI]].
* '''Atari 2080 ST''' – prototyp z 2 [[megabajt|MB]] [[RAM]]
== Historia ==
=== Powstanie ===
W styczniu [[1984]] [[Jack Tramiel]] po odejściu z firmy [[Commodore International|Commodore]] założył firmę '''Tramiel Technology''', gdzie rozpoczęto prace nad nowym komputerem. W czasie, gdy pod okiem [[Shiraz Shivji|Shiraza Shivji]] powstawał produkt, '''Tramiel''' podjął starania nad odkupieniem [[Atari (amerykańskie przedsiębiorstwo)|Atari]] od ówczesnego właściciela, firmy Warner, co zakończyło się zakupem. W tym czasie rozważano różne koncepcje, między innymi użycia jako procesora układu [[NS32032]], lecz okazało się, że producent ([[National Semiconductors]]) nie był w stanie dostarczyć wymaganej ilości na czas. Decyzja o porzuceniu NS32032 okazała się o tyle szczęśliwa, że ostatecznie użyty mikroprocesor [[MC68000]] jest od niego szybszy.
 
Szybko stworzono prototyp, który był bardzo zbliżony do finalnej konfiguracji. Starano się użyć jak najwięcej gotowych elementów, tak aby skrócić proces projektowania, a także zmniejszyć koszt wytworzenia.
 
W tym samym czasie rozpoczęto poszukiwania [[system operacyjny|systemu operacyjnego]] dla nowo powstającego komputera. Z ofertą zgłosił się [[Microsoft]] oferując [[Microsoft Windows|Windows]], lecz przewidywany czas dostarczenia (2 lata) był nie do przyjęcia. Dostępny był [[CP/M|CP/M-68K]], ale odrzucono go z powodu niewystarczających możliwości. Inną możliwością był [[Graphical Environment Manager|GEM (Graphical Environment Manager)]], produkt firmy [[Digital Research]]. Rozważano także napisanie własnego systemu operacyjnego, ale zostało to zarzucone z powodu zbyt wielkiego ryzyka.
 
Ostatecznie wybrano GEM, lecz Digital Research napisało go dla procesorów [[Intel 8086|8086]] i nie było zainteresowane portowaniem go na [[MC68000|68000]]. Proces portowania został wykonany przez firmę [[Atari (amerykańskie przedsiębiorstwo)|Atari]].
 
W efekcie na targach [[Consumer Electronics Show|CES]] w [[1985]] roku, zaprezentowano pierwszy prototyp z GEM-em działającym "na" CP/M-68K. Ostateczna wersja zawiera zamiast CP/M-68K przeznaczony dla GEM-a [[GEMDOS]], a cały system nosi nazwę [[Atari TOS]].
 
=== Złote lata ===
ST błyskawicznie zyskało popularność, zwłaszcza w [[Europa|Europie]], a szczególnie w [[Niemcy|Niemczech]]. W [[1985]] roku zostało ogłoszone "Komputerem roku" przez magazyn komputerowy [[CHIPChip (magazyn)|Chip]].
 
Złote lata ST trwały mniej więcej do roku [[1990]]. Programy takie jak '''Calamus''' i znakomity jak na ówczesne czasy monitor [[SM124]] oraz, mniej popularny, [[SM144]] tworzyły z ST tanie studio [[DTP]].
 
Wbudowane złącza [[MIDI]] oraz program [[Cubase]] spopularyzowały ST wśród muzyków do tego stopnia, że bywa on używany do dziś,. a wśród muzyków używającychUżywają ST (i późniejszych modeli) można wymienić m.in.:
* [[Fatboy Slim]]
* [[Mike Oldfield]]
Równolegle rozwijany jest system MiNT, trwają prace nad komputerem kompatybilnym z serią ST i opartym na procesorach PowerPC.
 
Istnieją projekty, mające na celu odtworzenie klasycznego Atari ST, a także Falcona w technologii FPGA – [[Experiment-s|Suska]], AtariFPGA.
 
== [[Emulator]]y ==
=== [[Wolne Oprogramowanie|Wolne oprogramowanie]] ===
* http://steem.atari.org
* http://leonard.oxg.free.fr/SainT/saint.html
33 344

edycje