Atol: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 27 bajtów ,  6 lat temu
m (Bot: Przenoszę 71 linków interwiki do Wikidata, znajdziesz je teraz w zasobie d:q42523)
'''Atol''' – typ płaskiej [[wyspa|wyspy]] [[koralowce|koralowej]] położonej na [[ocean]]ie, składającej się z [[rafa|rafy]] koralowej w kształcie pierścienia otaczającego centralną [[Depresja (geografia)|depresję]]. Depresja ta nazywana [[laguna|laguną]] może być częścią wyłonionej wyspy, stanowić niewielki, lecz odrębny zbiornik wodny lub też być połączona z morzem.
 
Atol powstaje na skutek przyrastania [[Rafa|rafy koralowej]] wokół wyspy wulkanicznej. Rafę koralową tworzą miliony żywych organizmów - [[polip (biologia)|polipów]]. Obumierające [[polip (biologia)|polipy]] pozostawiają po sobie wapienne [[szkieletSzkielet (anatomia)|szkielety]]y stanowiące zwartą strukturę. Wraz z upływem czasu, pod wpływem ciężaru wapiennego pierścienia wyspa obniża się i stopniowo zanurza w wodzie. Pierścień pozostający ponad powierzchnią ulega [[erozja|erozji]]. Jednym z jej produktów jest [[piasek]], na którym mogą rozwijać się rośliny. Szczątki roślin tworzą glebę i w ten sposób wyspa rozrasta się. Po zewnętrznej stronie atolu tworzy się kształtowana przez fale [[plaża]]. Opada ona stromo ku głębinie. Plaże od strony laguny są znacznie szersze, a woda przeważnie płytka.
 
Nazwę ''atol'' pochodzącą z języka [[język malediwski|divehi]], używanego na [[Malediwy|Malediwach]], spopularyzował [[Charles Darwin|Karol Darwin]]. Właśnie na [[Malediwy|Malediwach]] można znaleźć największe atole. Ich występowanie ograniczone jest prawie wyłącznie do [[Ocean Spokojny|Oceanów Spokojnego]] i [[Ocean Indyjski|Indyjskiego]]. W basenie [[Ocean Atlantycki|Oceanu Atlantyckiego]] atoli jest niewiele.
 
== Etapy powstawania atolu ==
[[Plik:Atoll forming-i18.png|center|thumb|350px|'''1.''' Czynny [[wulkan]]<br />'''2.''' Wulkan wygasa i tworzy się [[Rafa#Rafa koralowa|rafa koralowa]]<br />'''3.''' Teren obniża się (poprzez [[erozja|erozję]]) i powstaje atol]]
Aktywny wulkan wygasa, i tworzy się wokół niego rafa koralowa. Wulkan opada pod wpływem erozji i powstaje atol
 
Plik:Nukuoro ISS013-E-28610.jpg|[[Nukuoro]]
Plik:Nasa diego garcia.jpg|[[Diego Garcia]]
Plik:Bikini Atoll.png|[[Atol Bikini (atol)|]]
</gallery>