Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 157 bajtów ,  6 lat temu
zasada działania
Knidocyty powstają z [[knidoblast]]ów położonych w specjalnych strefach [[ektoderma|ektodermy]] lub, rzadziej, [[gastroderma|gastrodermy]]. Po zróżnicowaniu knidoblasty przesuwają się poprzez macierz do [[naskórek|naskórka]], gdzie przekształcają się we w pełni wykształcone komórki parzydełkowe. Wewnątrz takiej komórki powstaje struktura w kształcie wypełniającego prawie całą komórkę kulistego lub owalnego pęcherzyka (kapsułki) o dwuwarstwowej, elastycznej ścianie. Cytoplazma i jądro komórki parzydełkowej zostaje zepchnięte ku jej krawędzi. Kapsułka jest zwykle zwężona w jednym z biegunów i zaopatrzona w wieczko (''operculum''), a w parzydełkach typu nematocysty, również w '''knidocyl''' – wić przekształconą w ostro zakończony, zwykle lekko wystający wyrostek czuciowy złożony z trzonu (knidocilium) otoczonego [[Mikrokosmek|mikrokosmkami]].
 
Wewnątrz pęcherzyka znajduje się długa, zwinięta nić lub przewód, który przy mechanicznym lub chemicznym podrażnieniu knidocylu zostaje wyrzucony z dużą siłą i prędkością około 3 m/s, wbija się lub oplątuje wokół ciała napastnika albo potencjalnej ofiary. UMechanizm większościwystrzelenia parzydełkowcównici wyrzutwykorzystuje nici[[ciśnienie powodujeosmotyczne]], powstaniektórego wewnątrznagły knidocystywzrost dużegopod ciśnienia,wpływem bodźca podrażniającego zachodzi w wyniku któregouwolnienia komórkado [[cytoplazma|cytoplazmy]] dużej liczby [[jon]]ów [[wapń|wapnia]]. U większości parzydełkowców wyrzut nici powoduje parzydełkowazniszczenie ulegakomórki uszkodzeniuparzydełkowej.
 
Ze względu na budowę i zasadę działania badacze wyróżniają od 60 do 100 rodzajów parzydełek. Najważniejsze z nich to: