Otwórz menu główne

Zmiany

Dodane 1580 bajtów ,  6 lat temu
życiorys, +sekcja Twórczość, źr.: "Nowy Korbut", t.6, cz.1, s.94-101
'''Jacek (Hiacynt) Idzi Przybylski''', pseud. i krypt.: ''H. P.; J. P.; J. P. akademik krakowski; J. P. jeden z akademików krakowskich; Przełożyciel śpiewów Homera i Kwinta'', (ur. [[1 września]] [[1756]] w [[Kraków|Krakowie]], zm. [[11 września]] [[1819]] tamże) – [[Polska|polski]] poeta, pisarz, krytyk literacki, tłumacz, filolog klasyczny, prefekt [[Biblioteka Jagiellońska|Biblioteki Szkoły Głównej Koronnej]] i kolekcjoner książek (swój księgozbiór liczący 495 dzieł w 705 tomach zapisał testamentem Bibliotece Jagiellońskiej).
 
== Życiorys ==
Syn krawca Bartłomieja i Jadwigi z Mańków, obywateli [[Kraków|Krakowa]]. Najstarszy z czternaściorga ich dzieci. Otoczony opieką swego wuja Pawła Mańki, profesora szkółSzkół Nowodworskich. W niej rozpoczął (od roku szkolnego 1765/1766) swoją edukację, później studiował w Akademii Krakowskiej, bakałarz (27 kwietnia [[1771]]), licencjat z filozofii - [[1773]], magisterium ze sztuk wyzwolonych i doktorat z filozofii - [[1775]], [[Święcenia niższe|niższe świecenia kapłańskie]] (''quatuor minorum ordinum'') - [[10 czerwca]] 1775 (zrezygnował z posługi w [[1780]] roku); pracował w koloniach akademickich w Tarnowie ([[1774]]1773-1775), Chełmie (1775-[[1778]]), w latach 1778-[[1780]] profesor w Szkole Nowodworskich w Krakowie, później w szkole wydziałowej w [[Lublin]]ie (1780-[[1782]]) i [[Warszawa|Warszawie]] (1781-[[1784]]); w latach [[1785]]-[[1786]] w [[Wiedeń|Wiedniu]] i [[Rzym]]ie. Na wniosek Hugona Kołłątaja w 1784 został powołany na bibliotekarza (prefekta) i jednocześnie profesora w Szkole Główniej w Krakowie; od [[1791]] profesor języka i literatury greckiej. [[24 lutego]] [[1802]] zmuszony do przejścia na emeryturę, powrócił do Szkoły Głównej w Krakowie w [[1809]], by ostatecznie przejść na emeryturę w [[1813]]. Od [[1803]] członek [[Towarzystwo Przyjaciół Nauk|Towarzystwa Przyjaciół Nauk]] w Warszawie i od [[1816]] Towarzystwa Naukowego w Krakowie; tworzył też w [[1787]] Związek Filantropów. Zmarł w Krakowie i został pochowany na koszt miasta w Kościele Mariackim, gdzie zachowało się jego [[epitafium]].
 
Zmarł w wieku 63 lat (11 września 1819) w Krakowie i został pochowany na koszt miasta w Kościele Mariackim, gdzie zachowało się jego [[epitafium]].
Autor 1500 nowych słów polskich, z których 1245 trafiło do Słownika Języka Polskiego Samuela Lindego
Tłumacz ''Georgik'' [[Wergiliusz]]a, ''Sztuki poetyckiej'' [[Horacy (poeta)|Horacego]], ''Elegii z wygnania'' [[Owidiusz]]a, także ''Raju utraconego'' i ''Raju odzyskanego'' [[John Milton|Miltona]], dzieł [[Homer]]a, [[Hezjod]]a.
 
== LiteraturaTwórczość ==
Autor około 1500 nowych słów polskich, z których większość (1245) trafiło do ''Słownika Języka Polskiego'' Samuela Lindego. Tłumacz ''Georgik'' [[Wergiliusz]]a, ''Sztuki poetyckiej'' [[Horacy (poeta)|Horacego]], ''Elegii z wygnania'' [[Owidiusz]]a, także ''Raju utraconego'' i ''Raju odzyskanego'' [[John Milton|Miltona]], dzieł [[Homer]]a, i [[Hezjod]]a.
 
=== Ważniejsze utwory i mowy ===
# ''Mowa na dniu 8 maja roku 1781 imieninami Najjaśniejszego Stanisława Augusta króla polskiego, wielkiego książęcia litewskiego etc. uroczystym do Trybunału Koronnego przy licznym zacnych gości zgromadzeniu... miana w Lublinie'', (Lublin 1781)
# ''Wiersz żałosny na śmierć Jacka Ogrodzkiego'', Warszawa 1782
# ''Oda do ojczyzny w dzień imienin królewskich'', Warszawa 1783
# ''Mowa z okoliczności uroczystego obchodu stoletniej pamiątki zwycięstwa Jana III, króla polskiego, nad mocą ottomańską pod Wiedniem roku 1863 dnia 12 września... roku 1783 dnia 12 października miana'' Warszawa 1784; fragmenty przedr.: S. Tync w: ''Komisja Edukacji Narodowej. Wybór dzieł'', Wrocław (1954) "Biblioteka Narodowa" seria I, nr 126
# ''Ad Rever. Excell, Ill. DD. Florianum Amandum de Janówek Janowsi... Anno A. V. 1786 mense Septembri''; brak miejsca wydania (1786).
 
=== Przekłady ===
=== Prace edytorskie ===
=== Listy i materiały ===
 
== Bibliografia ==
* [[Danuta Jędrzejczak]], [[Krzysztof Tomasz Witczak]], ''Jacek Idzi Przybylski (1756-1819)'', [w:] [[Jerzy Starnawski]] (red.), ''Słownik badaczy literatury polskiej'', t. 5, [[Łódź]] 2002, s. 237–240.
* [[Seweryn Hammer]], ''Historia filologii klasycznej w Polsce'', PAU - Historia Nauki Polskiej w monografiach XXVI, Kraków 1948. (ss. 10-13)
* [[Władysław Madyda]], ''Z dziejów filologii klasycznej w Uniwersytecie Jagiellońskim'', w: ''WYdział Filologiczny Uniwersytetu Jagiellońskiego - historia katedr'', red. W. Tyszacki & A. Zaręba, Kraków, 1964, ss. 42-44
* {{cytuj książkę | rozdział = T. 6, cz. 1: Oświecenie | tytuł = Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut | wydawca = Państwowy Instytut Wydawniczy | miejsce = Warszawa | rok = 1970 | strony = 94-101}}
 
 
{{DEFAULTSORT:Przybylski, Jacek Idzi}}
30 483

edycje