Książę: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 93 bajty ,  6 lat temu
→‎Zastosowanie: drobne merytoryczne, drobne redakcyjne
(→‎Zastosowanie: drobne merytoryczne, drobne redakcyjne)
[[Plik:Bismarcks Wappen .gif|thumb|150px|herb księcia (Fürst) von Bismarck]]
=== Zastosowanie ===
* władców niepodległych państw, nie będących królestwami – np. książęta (prince) [[Monako]] lub [[Liechtenstein]]u. [[{{fakt|Tytułem princeps określano także niekoronowanych władców [[Polska|Polski]], np. [[Mieszko I|Mieszka I]].]]}}
** Tytuł księcia dawniej niezależnych księstw, później wchodzących w skład większych monarchii. Posiadają różny status: od ziem odrębnych terytorialnie i posiadających niekiedy pewną samodzielność aż do zwykłych godnośc i tytularnych, będących faktycznie zwykłymi tytułami arystokratycznymi (patrz poniżej). W formie tej współczeńśie bywa też stosowany jako tytuł następcy tronu np. [[książę Walii]], [[książę Asturii]] lub książę [[Orania|Oranii]], związany w tym przypadku z feudalną władzą terytorialną.
* członków rodzin królewskich lub cesarskich, jako tytuł honorowy, bez odniesienia do feudalnej władzy terytorialnej. Stosowane tu bywają ściślejsze rozróżnienia pokrewieństwa z suwerenem – np. '''[[Książę Krwi Królewskiej]]''' lub '''[[Książę krwi]]'''. Tytuł używany także przez niekoronowanych mężów królowych - '''[[książę małżonek]]'''.
* wielkich panów feudalnych, podległych bezpośrednio cesarzowi lub królowi.
** W [[Święte Cesarstwo Rzymskie|Świętym Cesarstwie Rzymskim]] do kategorii tej zaliczali się [[książętaKsiążę RzeszyŚwiętego Cesarstwa Rzymskiego|książątksiążęta Rzeszy]] (''Reichsfürsten''), zaliczalibędący siębezpośrednimi wasalami cesarza. Tytuł przysługiwał: [[Elektorzy Rzeszy|książętaksiążętom elektorzyelektorom]] (''Kurfürsten'', mający prawo wyboru [[cesarz]]a), książętaksiążętom (''Herzog''), a także hrabiowie:hrabiom ([[graf (tytuł szlachecki)|margrabiowiemargrabiom]], [[landgraf]]owieom i [[Palatyn (tytuł)|palatynipalatynom]]) oraz wolniwolnym baronibaronom (''Freiherren''). Tytuł Fürst przysługiwał też [[arcybiskup]]om, [[biskup]]om i niektórym [[opat]]om. Na Śląsku [[biskupi wrocławscy|biskupowi wrocławskiemu]] przysługiwał tytuł [[Księstwo Nyskie|księcia Nysy]] (Fürst von Neisse).
* tytuł arystokratyczny, zazwyczaj niższy rangą od księcia – [[diuk]]a ([[Herzog]], [[duke]]), bez faktycznej feudalnej władzy terytorialnej, czysto honorowy, nadawany od XVI w., m.in. w [[Niemcy|Niemczech]] (np. Fürst von Bismarck), [[Francja|Francji]] (Prince de Polignac), [[Rosja|Rosji]] (książę Potiomkin) czy w [[Polska|Polsce]], tuż przed rozbiorami (książę Poniński).
** W [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] kurtuazyjny tytuł księcia stosowany jest w szczególnie oficjalnych sytuacjach także wobec [[markiz]]ów i [[earl]]ów (''Most Noble and Puissant Prince'').