Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 3998 bajtów, 5 lat temu
poprawa linków do ujedn., cóż - klątwa WP:WER - a to była klasyfikacja wg kogo?
 
'''Gospodarstwo domowe''' jest kategorią ekonomiczną, kryterium: posiadanie oraz zarządzanie wspólnym majątkiem oraz wspólnym budżetem w celu zaspokajania głównych potrzeb członków gospodarstw domowych.
 
Klasyfikacja gospodarstw domowych:
 
* według liczby osób w gospodarstwie:
** jednoosobowe- osoba utrzymująca się samodzielnie, tj. niełącząca swoich dochodów z dochodami innych osób, bez względu na to, "czy mieszka sama, czy z innymi osobami",
** wieloosobowe- zespół osób zamieszkujących razem i wspólnie utrzymujących się; część wspólnego majątku, część wspólnych dochodów oraz wydatków;
* według kryterium aktywności zawodowej i źródeł dochodów:
** podsektor gospodarstw indywidualnych- gospodarstwa domowe osób fizycznych pracujących najemnie,
** gospodarstwa [[osoba fizyczna|osób fizycznych]] mających niezarobkowe źródło dochodów np. emeryci,
** podsektor gospodarstw domowych pracodawców i pracujących na własny rachunek w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie,
** podsektor gospodarstw domowych pracodawców i pracujących na własny rachunek poza gospodarstwami indywidualnymi w rolnictwie
* według fazy rozwojowej gospodarstwa domowego:
** gospodarstwa samotnej, młodej osoby,
** gospodarstwa młodego małżeństwa bez dziecka,
** gospodarstwa młodego małżeństwa z dzieckiem bądź dziećmi,
** gospodarstwa małżeństwa w wieku 30-45lat, z dziećmi w wieku szkolnym (6-19lat)
** gospodarstwa małżeństwa w wieku średnim (46-60lat) z dorastającymi i usamodzielniającymi się dziećmi,
** gospodarstwa małżeństwa w starszym wieku po usamodzielnieniu się dzieci i opuszczeniu przez nie domu rodzinnego,
** gospodarstwo samotnej starszej osoby (na ogół po śmierci małżonka).
 
W ramach gospodarstw domowych realizowane są następujące funkcje:
** [[Opieka zdrowotna|ochrony zdrowia]]
** [[wychowanie|wychowawcza]]
** [[reprodukcjaReprodukcja (demografia)|reprodukcyjna]].
 
Celem głównym działalności gospodarstw domowych jest zaspokajanie wspólnych oraz indywidualnych potrzeb członków gospodarstwa domowego.
 
Funkcję celu gospodarstwa domowego podzielono na:
* funkcję wytwórczo-zaopatrzeniową, w ramach której można wyodrębnić 3 rodzaje działalności gospodarstw domowych:
** produkowanie dóbr i usług np. budowanie domu,
** nabywanie na rynku głównych dóbr konsumpcyjnych oraz przedmiotów wymagających przetworzenia i przygotowania do spożycia,
** pozyskiwanie dóbr konsumpcyjnych w inny sposób niż ich wytworzenie lub nabywanie, a szczególnie poprzez system świadczeń i ubezpieczeń społecznych np. usługi medyczne, darowizna.
* funkcję konsumpcyjną, która polega na procesach zaspokajania potrzeb, czyli zużywaniu określonych dóbr materialnych oraz usług w celu zaspokajania potrzeb jego członków. W ramach tej funkcji wyróżnić można dwa rodzaje zadań:
** zadania sprzyjające rozwojowi fizycznemu członków gospodarstw tj. prawidłowe wyżywienie, warunki mieszkaniowe, wypoczynek oraz opieka socjalna,
** zadania sprzyjające rozwojowi intelektualnemu członków gospodarstw domowych tj. prawidłowy proces wychowania, edukacji i podnoszenia kwalifikacji, czyli kształtowanie systemu wartości i rozwoju osobowości członków gospodarstwa domowego.
 
Cechami charakterystycznymi gospodarstw domowych są:
* zdolność do podejmowania określonych decyzji (w tym decyzji ekonomicznych),
* dążenie do uzyskania maksymalnej satysfakcji oraz zapewnienie członkom gospodarstwa domowego maksymalnej korzyści iz nabywanych dóbr.
 
W teorii zasada ta nosi nazwę '''racjonalności postępowania'''. Opiera się na trzech założeniach:
# są zdolne do uporządkowania tych dążeń nadając im hierarchiczny układ
# dokonują koniecznych wyborów kierując się zasadą maksymalizacji swojej [[użyteczność (ekonomia)|użyteczności]] (zadowolenia).
 
Na strukturę i zachowania gospodarstw domowych istotny wpływ wywiera środowisko, czyli otoczenie, w którym gospodarstwo funkcjonuje. Wyróżnia się:
* otoczenie geograficzne,
* otoczenie gospodarcze,
* otoczenie społeczno-kulturowe.
 
'''Otoczenie geograficzne''' – przestrzeń wokół miejsca zamieszkania gospodarstwa domowego, tj. ukształtowanie terenu,
środowisko przyrodnicze i sztuczne oraz klimat.
 
'''Otoczenie gospodarcze''' – przestrzeń otoczona przez różne instytucje, jak: państwo (dobra publiczne, podatki), sektor
ubezpieczeń (odszkodowania, składki), sektor bankowy (kredyty, depozyty), przedsiębiorstwa (płaca,praca), rynek dóbr konsumpcyjnych (dobra konsumpcyjne, dochody), rynek kapitałowy (zysk z inwestycji, oszczędności), organ użyteczności publicznej (potrzeby, pomoc społeczna), samorządy (podatki lokalne, dobra publiczne).
 
'''Otoczenie społeczno-kulturowe''':
* w wymiarze bliższym: sąsiedzi, grupa towarzyska, administracja lokalna, instytucje religijne;
* w wymiarze dalszym: instytucje administracji regionalnej, państwowej, instytucje kultury,szkoły wyższe.
 
[[Kategoria:Mikroekonomia]]