Otwórz menu główne

Zmiany

Usunięte 48 bajtów ,  5 lat temu
poprawa linków do ujedn. i przek., usunięcie zbędnych linków do dat, WP:SK
|podpis =
}}
'''Tadeusz Miciński''' (ur. [[9 listopada]] [[1873]] w [[Łódź|Łodzi]], zginął w lutym [[1918]] we wsi [[Małe Małynicze]] pod [[Czeryków|Czerykowem]]) – [[pisarz]] i [[Liryka|poeta]] polski okresu ''[[Młoda Polska|Młodej Polski]]''. Autor [[mistyka|mistycznych]] powieści, [[poemat]]ów prozą i wierszy [[kontemplacja|kontemplacyjnych]]. Jeden z czołowych pisarzy polskiego [[Ekspresjonizm (literatura)|ekspresjonizmu]], [[prekursor]] [[surrealizm]]u. Był przyjacielem [[Stanisław Ignacy Witkiewicz|Witkacego]], [[Stanisław Przybyszewski|Stanisława Przybyszewskiego]] i [[Karol Szymanowski|Karola Szymanowskiego]], członek Warszawskiego Towarzystwa [[teozofia|Teozoficznego]]. <ref>[[Ludwik Hass]], Ambicje rachuby, rzeczywistość. Wolnomularstwo w Europie Środkowo-Wschodniej 1905-1928. Warszawa 1984, s. 89.</ref>.
 
== Życie ==
 
== Twórczość ==
[[Hermetyzm|Hermetyczna]], trudna w odbiorze twórczość prozatorska Micińskiego oparta była na ''prawdzie objawionej''. Autor wyrażał w niej [[gnostycyzm|gnozę]], [[fatalizm]] oraz pogląd, iż tylko wybranym jednostkom ([[FryderykFriedrich Nietzsche#Nadczłowiek|nadczłowiekowi]]) dane jest posiadanie duszy i życie wieczne. Miciński był również przeciwnikiem teorii przypadkowości; świat i wszystkie jego elementy istnieją z konieczności, choć są do końca niepoznawalne. Jednocześnie głosił prymat rozumowego, naukowego studiowania wiedzy tajemnej (''magów Indii'', ''gwiaździarzy Chaldei'') nad wiarą.
 
Miciński był (podobnie jak [[Stanisław Wyspiański|Wyspiański]]) kontynuatorem poetyckiego teatru misteryjnego. Uważany bywa za prekursora [[surrealizm]]u lub czystego [[Ekspresjonizm (teatr)|ekspresjonistę]], tworzącego w indywidualnym stylu. Dopracował się własnej formy dramatycznej, dwuplanowej, w której przenika się dramat realny z dramatem idei politycznych i historiofizycznych w wymiarze misteryjnym, alegorycznym. Napisał kilka dramatów, które łączą w sobie idee filozofii dziejów z przyszłymi technikami nowoczesnych mediów - filmu, projekcji, łączenia planów, wielkich widowisk plenerowych itp.
 
Miciński pod rozważania wziął również [[satanizm]]. Za średniowiecznymi gnostykami twierdził, że świat ziemski stworzył nie Bóg, lecz Szatan mający na celu kreację karykatury Nieba<ref>Tak samo karykaturalne formy mają tradycyjne symbole satanizmu: kozioł (karykatura Baranka Bożego) czy odwrócony krzyż i odwrócony [[pentagram]].</ref>. Wyłapując liczne analogie literackich biografii - wyrażał również pogląd, iż [[Jezus Chrystus|Chrystus]], [[Lucyfer]] i [[Feniks]] to trzy imiona tej samej istoty.
 
Publikował również pisma związane z narodem polskim, w których pod rozważania (podobnie jak zresztą w prozie poetyckiej) wziął [[filozofia genezyjska|filozofię genezyjską]] [[Juliusz Słowacki|Juliusza Słowackiego]]. Wyrażał [[panslawizm]] i [[antygermanizm]].
 
Za życia otaczała Micińskiego legenda "poety„poety maga"maga”, "czciciela„czciciela tajemnic"tajemnic”. Twórca został sportretowany w sposób prześmiewczy w ''[[Wyzwolenie (dramat)|Wyzwoleniu]]'' [[Stanisław Wyspiański|Stanisława Wyspiańskiego]] (Samotnik, Maska V). Micińskiego sportretował też [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]] w powieści ''[[622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta]]'' (Mag Childeryk), a także zadedykował mu swoją powieść ''[[Nienasycenie]]''. Dedykację dla Micińskiego miał również jeden z utworów [[Karol Szymanowski|Karola Szymanowskiego]] inspirowany ''Nietotą. Księgą tajemną Tatr'' oraz samą osobą jego twórcy.
 
== Dzieła ==
Do jego najbardziej znanych utworów należą:
* ''Łazarze'' ([[1896]]) - poemat
* ''Nauczycielka'' ([[1896]]) - opowiadanie
* ''W mroku gwiazd'' ([[1902]]) - tomik poezji
* ''Kniaź Patiomkin'' ([[1906]]) - dramat
* ''Do źródeł duszy polskiej'' ([[1906]]) - tekst publicystyczny
* ''W mrokach złotego pałacu, czyli Bazylissa Teofanu'' ([[1909]]) - dramat
* ''Nietota. Księga tajemna Tatr'' ([[1910]]) - powieść
* ''Walka o Chrystusa'' ([[1911]]) - tekst publicystyczny
* ''Dęby czarnobylskie'' ([[1911]]) - tom opowiadań
* ''Xiądz Faust'' ([[1913]]) - powieść
* ''Wita'' ([[1926]]) - powieść
 
== Odniesienia w kulturze masowej ==
 
Wiersze Micińskiego były aranżowane jako utwory muzyczne:
* "Twoja„Twoja postać"postać” na albumie [[Marek Grechuta & Anawa]] [[Marek Grechuta|Marka Grechuty]] w [[1970]] roku i ''[[Historia pewnej podróży]]'' ([[2006]]) [[Grzegorz Turnau|Grzegorza Turnaua]].
* "Lucifer"„Lucifer” na albumie ''[[Evangelion (album)|Evangelion]]'' ([[2010]]) grupy [[Behemoth]].
* "Lucifer"„Lucifer” w albumie [[Haudh'en'nirnaeth]] ([[1996]]) grupy [[Nirnaeth]].
* "Delirium„Delirium Tremens"Tremens” na albumie ''[[Ballady (album Kata)|Ballady]]'' ([[1993]]) grupy [[KAT]].
{{Przypisy}}
 
[[Kategoria:Zmarli w 1918]]
[[Kategoria:Pisarze Młodej Polski]]
[[Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji‎ Rosji]]