Liberalna Partia Kanady: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 122 bajty ,  6 lat temu
WP:SK, usunięcie zbędnych linków do dat
(przypis)
(WP:SK, usunięcie zbędnych linków do dat)
[[Plik:Laurier_in_1906Laurier in 1906.jpg|thumb|120px|Sir [[Wilfrid Laurier]]]]
[[Plik:WilliamLyonMackenzieKing.jpg|thumb|120px|[[William Lyon Mackenzie King|Mackenzie King]]]]
[[Plik:Lester B. Pearson with a pencil.jpg|thumb|120px|[[Lester Pearson]]]]
[[Plik:Trudeaujpg.jpg|thumb|120px|[[Justin Trudeau]]]]
 
'''Liberalna Partia Kanady''', angielska nazwa oficjalna ''Liberal Party of Canada'', francuska nazwa oficjalna ''Parti libéral du Canada'' – [[partia polityczna]] działająca w [[Kanada|Kanadzie]].
 
Program partii zmieniał się przez lata w zależności od epoki i oscylował pomiędzy popieraniem swobód gospodarczych (np. kadencja [[Jean Chrétien|Jeana Chrétiena]]), a tworzeniem socjalnego państwa opiekuńczego (kadencja [[Pierre Trudeau|Pierre'aPierre’a Trudeau]]). Pewne założenia ideologiczne pozostają jednak niezmienne przez niemal 150 lat historii partii.
 
Jak to określa oficjalny dokument<ref>http://www.collectionscanada.gc.ca/eppp-archive/100/205/300/liberal-ef/05-05-18/www.liberal.ca/philosophy_e.aspx.</ref>:<br />
''The Liberal Party of Canada is committed to the view that the dignity of each individual man and woman is the cardinal principle of democratic society and the primary purpose of all political organization and activity in such a society.''<br />
 
Godność„Godność człowieka, bez względu na pochodzenie, rasę, religię, przekonania społeczne i polityczne oraz umacnianie demokracji, a przy tym jedności narodowej - są najważniejszymi wyróżnikami filozofii Partii Liberalnej.
''The Liberal Party of Canada is committed to the view that the dignity of each individual man and woman is the cardinal principle of democratic society and the primary purpose of all political organization and activity in such a society.''
 
W gospodarce Partia Liberalna zawsze opowiadała się za zniesieniem barier ekonomicznych, liberalizacją handlu międzynarodowego, minimalizacją regulacji oraz wolnością gospodarowania. Historycznie Partia Liberalna wiązana jest z [[Kościół katolicki|katolicyzmem]], aczkolwiek współcześnie nie ma to zasadniczego znaczenia.
Godność człowieka, bez względu na pochodzenie, rasę, religię, przekonania społeczne i polityczne oraz umacnianie demokracji, a przy tym jedności narodowej - są najważniejszymi wyróżnikami filozofii Partii Liberalnej.
 
Sumaryczny okres rządów Partii Liberalnej w ciągu 136 lat od [[Konfederacja Kanady|Konfederacji]] do 2004 wynosi 81 lat (plus cztery lata w koalicji). Partia Liberalna kształtowała obraz Kanady w czasie najistotniejszych momentów w jej historii. Za czasów jej rządów (lub współrządców) Kanada wzięła udział w dwóch wojnach światowych, uzyskała pełną suwerenność i stała się potęgą gospodarczą. W czasie rządów liberałów uchwalono najistotniejsze dla Kanady prawa - [[Konstytucja Kanady|Konstytucję]], [[Karta Praw|Kartę Praw]]; powstały i zostały urzeczywistnione koncepcje państwa przyjaznego (lecz nie nadopiekuńczego) oraz społeczeństwa wielokulturowego.
W gospodarce Partia Liberalna zawsze opowiadała się za zniesieniem barier ekonomicznych, liberalizacją handlu międzynarodowego, minimalizacją regulacji oraz wolnością gospodarowania.
 
Historycznie Partia Liberalna wiązana jest z [[Kościół katolicki|katolicyzmem]], aczkolwiek współcześnie nie ma to zasadniczego znaczenia.
 
Sumaryczny okres rządów Partii Liberalnej w ciągu 136 lat od [[Konfederacja Kanady|Konfederacji]] do 2004 wynosi 81 lat (plus cztery lata w koalicji). Partia Liberalna kształtowała obraz Kanady w czasie najistotniejszych momentów w jej historii. Za czasów jej rządów (lub współrządców) Kanada wzięła udział w dwóch wojnach światowych, uzyskała pełną suwerenność i stała się potęgą gospodarczą. W czasie rządów liberałów uchwalono najistotniejsze dla Kanady prawa - [[Konstytucja Kanady|Konstytucję]], [[Karta Praw|Kartę Praw]]; powstały i zostały urzeczywistnione koncepcje państwa przyjaznego (lecz nie nadopiekuńczego) oraz społeczeństwa wielokulturowego.
 
Liberalna Partia Kanady jest instytucją działającą na poziomie federalnym. W każdej prowincji działają prowincjonalne partie liberalne. Są one niezależnymi partiami, posiadającymi specyficzne programy, często jednak koordynujące wzajemnie swe działania.
 
Liderzy Partii Liberalnej:
* [[Alexander Mackenzie (premier Kanady)|Alexander Mackenzie]] ([[1872]]-[[1880]])
* [[Edward Blake]] ([[1880]]-[[1887]])
* [[Wilfrid Laurier]] ([[1887]]-[[1919]])
* [[Mackenzie King]] ([[1919]]-[[1948]])
* [[Louis St. Laurent]] ([[1948]]-[[1958]])
* [[Lester Pearson]] ([[1958]]-[[1968]])
* [[Pierre Trudeau]] ([[1968]]-[[1984]])
* [[John Turner]] ([[1984]]-[[1990]])
* [[Jean Chrétien]] ([[1990]]-[[2003]])
* [[Paul Martin]] ([[2003]]-[[2006]])
* [[Stéphane Dion]] ([[2006]]-[[2008]])
* [[Michael Ignatieff]] ([[2008]]-[[2011]])
* [[Bob Rae]] ([[2011]]-[[2013]])
* [[Justin Trudeau]] ([[2013]]-od 2013)
 
{|
| [[Plik:WLMK hammer and tongs Votez Liberal poster 1930.jpg|150pxthumb|left|thumb150px|Plakat wyborczy [[Mackenzie King|Mackenziego Kinga]] z 1930 r.]]
|}
 
== Poparcie ==
{| class="wikitable"
|+ '''Wyniki w wyborach parlamentarnych od 1982'''<ref>[http://www.ipu.org/parline-e/reports/2055_arc.htm IPU PARLINE database: CANADA (House of Commons), election archives<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->].</ref><ref>W 1982 uchwalono Ustawy o Kanadzie (ang. Canada Act 1982)które zerwało ostatnie więzi zależności od parlamentu brytyjskiego.</ref>
|-
! Wybory
! Zmiana
|-
| style="text-align:center" | [[wybory parlamentarne w Kanadzie w 1984 roku|1984]]
| style="text-align:center" | 28%
| style="text-align:center" | -
| style="text-align:center" | 40
| style="text-align:center" | -
|-
| style="text-align:center" | [[wybory parlamentarne w Kanadzie w 1988 roku|1988]]
| style="text-align:center" | 31,91%
| style="text-align:center" | [[Plik:Green Arrow Up Darker.svg|10px]] 3,91
| style="text-align:center" | 83
| style="text-align:center" | [[Plik:Green Arrow Up Darker.svg|10px]] 43
|-
| style="text-align:center" | [[wybory parlamentarne w Kanadzie w 1993 roku|1993]]
| style="text-align:center" | 41,23%
| style="text-align:center" | [[Plik:Green Arrow Up Darker.svg|10px]] 9,32
| style="text-align:center" | 177
| style="text-align:center" | [[Plik:Green Arrow Up Darker.svg|10px]] 94
|-
| style="text-align:center" | [[wybory parlamentarne w Kanadzie w 1997 roku|1997]]
| style="text-align:center" | 38,37%
| style="text-align:center" | [[Plik:Red Arrow Down.svg|10px]] 2,86
| style="text-align:center" | 155
| style="text-align:center" | [[Plik:Red Arrow Down.svg|10px]] 22
|-
| style="text-align:center" | [[wybory parlamentarne w Kanadzie w 2000 roku|2000]]
| style="text-align:center" | 40,82%
| style="text-align:center" | [[Plik:Green Arrow Up Darker.svg|10px]] 2,45
| style="text-align:center" | 173
| style="text-align:center" | [[Plik:Green Arrow Up Darker.svg|10px]] 18
|-
| style="text-align:center" | [[wybory parlamentarne w Kanadzie w 2004 roku|2004]]
| style="text-align:center" | 36,73%
| style="text-align:center" | [[Plik:Red Arrow Down.svg|10px]] 4,09
| style="text-align:center" | 135
| style="text-align:center" | [[Plik:Red Arrow Down.svg|10px]] 38
|-
| style="text-align:center" | [[wybory parlamentarne w Kanadzie w 2006 roku|2006]]
| style="text-align:center" | 30,23%
| style="text-align:center" | [[Plik:Red Arrow Down.svg|10px]] 6,5
| style="text-align:center" | 103
| style="text-align:center" | [[Plik:Red Arrow Down.svg|10px]] 32
|-
| style="text-align:center" | [[wybory parlamentarne w Kanadzie w 2008 roku|2008]]
| style="text-align:center" | 26,2%
| style="text-align:center" | [[Plik:Red Arrow Down.svg|10px]] 4,03
| style="text-align:center" | 76
| style="text-align:center" | [[Plik:Red Arrow Down.svg|10px]] 27
|-
| style="text-align:center" | [[wybory parlamentarne w Kanadzie w 2011 roku|2011]]
| style="text-align:center" | 18,91%
| style="text-align:center" | [[Plik:Red Arrow Down.svg|10px]] 7,29
| style="text-align:center" | 34
| style="text-align:center" | [[Plik:Red Arrow Down.svg|10px]] 42
|}
{{Przypisy}}
 
== Zobacz też ==
* [[partie polityczne w Kanadzie]].
{{Commonscat|Liberal Party of Canada}}
 
{{Przypisy}}
 
[[Kategoria:Kanada - współczesne partie polityczne]]