Turbacz: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 175 bajtów ,  6 lat temu
→‎Nazwa: szablon, drobne merytoryczne
(drobne redakcyjne)
(→‎Nazwa: szablon, drobne merytoryczne)
 
==== Nazwa ====
W gwarach góralskich nazwa Turbacza jest określana jako: ''Turbac'', ''Trubac'', bądź ''Turboc''<ref>{{Cytuj Słownikksiążkę gwary| góralskiej:nazwisko W.= Maciejczak, J.| imię = Władysław | autor link = | nazwisko2 = Kobylińska | imię2 = Józefa | autor link2 = Józefa Kobylińska | inni = | tytuł = Słownik gwary zagórzańskiej | rok = 1994 | isbn = }} </ref>.
 
Według Władysława Maciejczaka nazwa etnicznie odnosiła się niegdyś jedynie do [[Hala Turbacz|Hali Turbacz]] i została błędnie przeniesiona na szczyt, a prawidłowa nazwa ludowa brzmiała: "Kluczki" (odnotowana w księgach austriackich). Nazwa ta do dziś odnosi się do lasu znajdującego się po południowej stronie Gorców. Bywa także używana przez starszych Zagórzan odnosząc się do samego szczytu. Do końca XIX w. były używane takie nazwy jak: ''Niedźwiedź'', ''Niedźwica'', ''Niedźwiedzica''<ref name=Słownik1>{{cytuj stronę| url = http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/699| tytuł = Słownik geograficzny królestwa polskiego i innych krajów słowiańskich: tomII, ss699| data dostępu = 29 Lipiec 2012| autor = | język = pl}}</ref><ref>{{cytuj stronę| url = http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/728| tytuł = Słownik geograficzny królestwa polskiego i innych krajów słowiańskich: tomV, ss728| data dostępu = 29 Lipiec 2012| autor = | język = pl}}</ref>. Powstały one na skutek błędu kartografów na mapie Galicji z 1790 roku. Kartografowie błędnie oznaczyli miejscowość: [[Niedźwiedź (powiat limanowski)|Niedźwiedź]] na miejscu Turbacza<ref name=karpinski>{{Cytuj stronę |url= http://www.marcinkarpinski.pl/korona.php?szczyt=turbacz|tytuł=Okolice Rabki-Zdrój|data dostępu = 2012-07-14}}</ref>. Pod nazwą Niedźwiedź oraz innymi szczyt figurował jeszcze w [[Słownik geograficzny Królestwa Polskiego|Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego]]. Przy definicji szczytu w tym słowniku wspomina się także o lesie Kluczka i odrębnym ramieniu górskim o nazwie Turbacz ([[Wierchowa]])<ref>{{Cytuj stronę |url= http://dir.icm.edu.pl/pl/?find_in=fulltext&volume_id=2&find_text=Nied%C5%BAwiedzica+1311&search_volume=all&x=29&y=10|tytuł=Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich|data dostępu = 2012-07-17}}</ref>. Przypuszcza się że nazwa Turbacz ma korzenie [[język wołoski|wołoskie]]. Jedna z teorii mówi że pochodzi od [[język rumuński|rumuńskich]] słów: ''turba'' – "darń, torf". Istnieje też teoria według której pierwotnie określenie dotyczyło [[Turbacz (dopływ Koninki)|Potoku Turbacz]] i jest nazwą dokładnie wschodniorumuńską nawiązującą do słowa ''turbat'' – "wściekły", "szalony", "zmącony", "mętny"<ref name=Maciejczak>{{Cytuj książkę |nazwisko= Maciejczak|imię= Władysław|tytuł= Regionalny przewodnik monograficzny. Mszana Dolna: 2000|wydawca= |miejsce= Mszana Dolna|rok= 2000| strony = |isbn= 83-913887-0-0}}</ref>. Wysunięte zostały także przypuszczenia że nazwa może pochodzić od gry na [[trombita|trembitach]], według tej teorii słowa góralskie zaczynający się na: ''tr'' byłyby pierwotną wersją<ref name=karpinski>{{Cytuj stronę |url= http://www.marcinkarpinski.pl/korona.php?szczyt=turbacz|tytuł=Okolice Rabki-Zdrój|data dostępu = 2012-07-14}}</ref><ref>W Beskidach istnieje wiele nazw pochodzenia wołoskiego, upowszechniły się one po przybyciu Wołochów w XIV, XV wieku</ref>.