Otwórz menu główne

Zmiany

Rozmiar się nie zmienił, 5 lat temu
m
drobne redakcyjne
Główne uzbrojenie artyleryjskie stanowiło osiem [[działo okrętowe|dział]] [[kaliber broni|kal.]] 305 mm, umieszczonych w czterech [[wieża artyleryjska|wieżach artyleryjskich]], po dwie na [[dziób (statek wodny)|dziobie]] i [[rufa|rufie]], w [[superpozycja (okrętownictwo)|superpozycji]]<ref name=Conway154/>. Maksymalny kąt podniesienia luf wynosił 13,5°<ref name=Sobanski/>, po bitwie jutlandzkiej został zwiększony do 16°<ref name=Conway154/>. Artyleria średniego kalibru składała się z 12 dział kal. 150 mm, zainstalowanych w [[kazamata (okrętownictwo)|kazamatach]], po 6 na każdej [[burta (statek wodny)|burcie]]. Po cztery stanowiska z każdej burty mogły prowadzić ogień w kierunku dziobu, dwa pozostałe w kierunku rufy<ref name=Staff36>{{cytuj książkę|nazwisko=Staff|imię=Gary|tytuł=German Battlecruisers 1914-18|strony=36}}</ref>. Poza tym okręt posiadał osiem dział kal. 88 mm dla ochrony przed atakami [[niszczyciel]]i i [[torpedowiec|torpedowców]] na małych odległościach. Cztery z nich umieszczono w kazamatach poniżej mostka, cztery pozostałe na otwartych stanowiskach na rufie. W trakcie działań wojennych działa te zostały zastąpione ośmioma [[działo przeciwlotnicze|działami przeciwlotniczymi]] tego samego kalibru<ref name=Jung16/><ref name=Groner83/>. Wszystkie działa okrętu zostały wyprodukowane w zakładach [[Friedrich Krupp AG]]<ref name=Sobanski/>.
 
Wieże artyleryjskie głównego kalibru były chronione pancerzem, który z przodu i z tyłytyłu miał grubość 270 mm, z boków 220 mm, zaśa z góry 80–110 mm. [[barbeta|Barbety]] wież miały grubość do 260 mm. Artyleria w kazamatach była opancerzona płytami ze stali pancernej o grubości do 150 mm<ref name=Jung16/>.
 
Krążownik posiadał cztery podwodne [[wyrzutnia torpedowa|wyrzutnie torpedowe]] kalibru 500 mm, z których jedna znajdowała się na dziobie, druga w części rufowej, zaś dwie pozostałe na burtach, prostopadle do osi podłużnej kadłuba okrętu<ref name=Staff36/>.
 
W 1915 roku na „Derfflingerze” prowadzono próby z [[wodnosamolot]]em pokładowym<ref name=Staff38/>.
Kolejny raz siły niemieckie wyszły w morze rankiem 24 kwietnia 1916 roku. Celem akcji było zbombardowanie angielskich miast: [[Lowestoft]] i [[Great Yarmouth]]. 1. Grupą Rozpoznawczą dowodził, w zastępstwie chorego admirała Hippera, wiceadmirał [[Friedrich Bödicker]]<ref>{{cytuj książkę|autor=V. E. Tarrant|tytuł=Jutland: The German Perspective|strony=52}}</ref>. Jego okręt flagowy, „Seydlitz” wszedł w trakcie rejsu na minę i został uszkodzony, w wyniku czego admirał Bödicker przeniósł się ze swoim sztabem na niedawno przyjętego do linii „Lützowa”<ref>{{cytuj książkę|autor=V. E. Tarrant|tytuł=Jutland: The German Perspective|strony=53}}</ref>. W ślad za krążownikami liniowymi podążały główne siły Hochseeflotte pod dowództwem admirała [[Reinhard Scheer|Reinharda Scheera]], stanowiące daleką osłonę na wypadek kontrakcji okrętów brytyjskiej Grand Fleet<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Carolan|imię=Victoria|tytuł=WW1 at Sea|strony=101}}</ref>.
 
Cztery pozostałe w boju okręty 1. Grupy Rozpoznawczej rozpoczęły bombardowanie Lowestoft o 4.10 rano 25 kwietnia 1916 roku, niszcząc w ciągu dziesięciu minut około 200 domów, dwie [[artyleria nadbrzeżna|baterie brzegowe]] oraz zabijając trzech i raniąc dwunastu ludzi<ref name=Massie559>{{cytuj książkę|autor=Robert K. Massie|tytuł=Castles of Steel|strony=559}}</ref>. Skuteczne zbombardowanie Great Yarmouth uniemożliwiła mgła, toteż niemieckie krążowniki oddały tylko kilka niecelnych salw. Jedynie „Derfflinger” prowadził ogień nieco dłużej<ref name=Massie559/>. Interweniujące lekkie krążowniki brytyjskich Harwich Force zostały ostrzelane przez wycofujących się Niemców. Ostatecznie, pomimo znacznej przewagi, admirał Bödicker podjął decyzję o odwrocie, obawiając się ataków brytyjskich [[okręt podwodny|okrętów podwodnych]], zaśa siły główne admirała Scheera podążyły w ślad za nim<ref>{{cytuj książkę|autor=V. E. Tarrant|tytuł=Jutland: The German Perspective|strony=54}}</ref>.
 
Jednostki Grand Fleet nie były w stanie doścignąć wycofujących się Niemców, zaśa lekkie okręty nie zaryzykowały pościgu, słusznie obawiając się napotkania niemieckich pancerników. To kolejne bombardowanie angielskich miast wywołało panikę wśród Brytyjczyków i spowodowało decyzję rządu o przebazowaniu części okrętów do portów na południu Anglii<ref>{{cytuj książkę|autor=Lisle A. Rose|tytuł=Power at Sea. Vol. 1|strony=216}}</ref>. Obydwie strony planowały przeprowadzenie kolejnych rajdów w najbliższym czasie, licząc na wciągnięcie nieprzyjaciela do walnej bitwy sił głównych, zwycięstwo w której miało zdecydować o panowaniu na morzu<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Flisowski|imię=Zbigniew|tytuł=Bitwa jutlandzka 1916|strony=44–46}}</ref>.
 
=== Bitwa jutlandzka ===
{{osobny artykuł|Bitwa jutlandzka}}
[[Plik:HMS Queen Mary Jutland.jpg|thumb|300px|Eksplozja „Queen Mary” w trakcie bitwy jutlandzkiej]]
31 maja i 1 lipca 1916 roku „Derfflinger”, wciąż w składzie 1. Grupy Rozpoznawczej admirała Hippera, wziął udział w największej bitwie morskiej I wojny światowej, znanej jako bitwa jutlandzka, a w historiografii niemieckiej jako bitwa na [[Skagerrak]]u. Doszło do niej w dniach 31 maja i 1 czerwca 1916 roku na skutek spotkania się na morzu głównych sił morskich Niemiec i Wielkiej Brytanii. Niemieckie krążowniki liniowe 1. Grupy Rozpoznawczej, którym towarzyszyły mniejsze okręty, wyszły w morze z kotwicowiska u ujścia rzeki Jade o godzinie 2.00 ([[czas środkowoeuropejski|czasu środkowoeuropejskiego]]) w nocy 31 maja i skierowały się najpierw w stronę wybrzeży [[Norwegia|Norwegii]], a następnie na [[Skagerrak]], gdzie miały przeprowadzić działania przeciwko żegludze brytyjskiej. W przypadku napotkania przeważających sił miały się wycofać pod osłonę dział podążającej za nimi Hochseeflotte<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Flisowski|imię=Zbigniew|tytuł=Bitwa jutlandzka 1916|strony=57}}</ref>.
 
Krótko przed godziną 16.00 nastąpiło spotkanie krążowników admirała Hippera z podążającymi w ich kierunku jednostkami 1. i 2. Eskadry Krążowników Liniowych dowodzonymi przez wiceadmirała Davida Beatty'ego. Niemieccy artylerzyści otworzyli ogień o godzinie 16.48<ref>{{cytuj książkę|autor=Daniel Allen Butler|tytuł=Distant Victory|strony=141}}</ref>. Na skutek błędów w podziale celów pomiędzy okrętami brytyjskimi „Derfflinger” nie był w początkowej fazie bitwy ostrzeliwany przez żaden z nich<ref>{{cytuj książkę|autor=V. E. Tarrant|tytuł=Jutland: The German Perspective|strony=90}}</ref>. Wkrótce potem zniszczeniu w wyniku trafień niemieckimi pociskami dużego kalibru uległy dwa brytyjskie krążowniki liniowe: [[HMS Indefatigable (1911)|„Indefatigable”]] i [[HMS Queen Mary|„Queen Mary”]]. Główną rolę w wywołaniu eksplozji magazynów amunicyjnych na drugim z tych okrętów odegrały celne salwy artylerii głównej „Derfflingera” i „Seydlitza”<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Flisowski|imię=Zbigniew|tytuł=Bitwa jutlandzka 1916|strony=98}}</ref>. W kolejnej fazie bitwy obie strony przeprowadziły ataki torpedowe własnych niszczycieli i [[torpedowiec|torpedowców]], nie uzyskując większych sukcesów. Po nadciągnięciu na pole bitwy głównych sił Hochseeflotte krążowniki liniowe admirała Beatty'ego zmuszone zostały do oderwania się od przeciwnika<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Carolan|imię=Victoria|tytuł=WW1 at Sea|strony=107}}</ref>.
 
=== Od bitwy jutlandzkiej do zakończenia wojny ===
Remont „Derfflingera” trwał do 15 października 1916 roku i był połączony z modernizacją okrętu. W jej wyniku krążownik otrzymał działa artylerii przeciwlotniczej, nowy trójnożny maszt i podwyższony tylny komin<ref name=Staff40 />. Ponieważ po bitwie jutlandzkiej dowództwo floty niemieckiej faworyzowało działania [[okręt podwodny|okrętów podwodnych]] przeciwko brytyjskim liniom żeglugowym, duże okręty sił nawodnych nie brały udziału w większych akcjach. W 1917 roku „Derfflinger” był wykorzystywany jedynie w osłonie własnych operacji minowych na wodach przybrzeżnych. W grudniu tegoż roku nastąpiła kolejna zmiana dowódcy okrętu, nowym został [[komandor porucznik]] (''Fregattenkapitän''); (później komandor – ''Kapitän zur See''<ref name=Staff39/>) Hans-Carl von Schilck<ref name=Sobanski/>.
 
Od końca 1917 roku lekkie siły Kaiserliche Marine rozpoczęły, z sukcesami, zwalczanie brytyjskich [[konwój morski|konwojów]] do neutralnej [[Norwegia|Norwegii]]. Zaniepokojony tym ówczesny dowódca Grand Fleet, admirał David Beatty, zdecydował, że ważne konwoje będą dodatkowo osłaniane przez wydzieloną eskadrę okrętów liniowych. Stworzyło to jednostkom Hochseeflotte okazję do przechwycenia i zniszczenia takiej eskadry, korzystając z chwilowej przewagi liczebnej. Plan wiceadmirała Hippera polegał na przeprowadzeniu ataku na konwój przez krążowniki liniowe 1. Grupy Rozpoznawczej, które miały następnie wciągnąć ścigające je okręty brytyjskie pod ogień oczekujących w zasadzce niemieckich sił głównych<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Carolan|imię=Victoria|tytuł=WW1 at Sea|strony=131}}</ref>.
== Internowanie w Scapa Flow i samozatopienie ==
{{osobny artykuł|Samozatopienie floty niemieckiej w Scapa Flow}}
W wyniku negocjacji pomiędzy przedstawicielami marynarek wojennych Wielkiej Brytanii i Niemiec ustalono listę internowanych okrętów. Znajdował się na niej również „Derfflinger”. Niemieckie okręty, rozbrojone i z minimalnymi zapasami paliwa i żywności, wyszły w morze 19 listopada 1918 roku pod dowództwem pierwszego dowódcy „Derfflingera”, Ludwiga von Reutera, by po spotkaniu z silnym zespołem Royal Navy, wzmocnionym na okazję okrętami [[United States Navy|US Navy]] i [[Marine nationale]], wpłynąć do [[Firth of Forth]]. Po przeprowadzeniu kontroli stanu rozbrojenia okręty zostały przebazowane do Scapa Flow<ref>{{cytuj książkę|autor=Daniel Allen Butler|tytuł=Distant Victory|strony=213-215}}</ref>. Na czas rejsu na miejsce internowania załogą krążownika dowodził ''Kapitän zur See'' Walter Hildebrand, później dowództwo nad szkieletową załogą pozostającą na kotwiczącym w Scapa Flow okręcie przejął [[komandor podporucznik]] (''Korwettenkapitän'') Paul Pastiszyk<ref name=Sobanski/>.
 
W trakcie pobytu na internowaniu Ludwig von Reuter coraz wyraźniej zdawał sobie sprawę, że powrót choćby części powierzonych mu okrętów do kraju jest niemożliwy. W związku z tym i w obliczu zbliżającego się dnia wygaśnięcia obowiązywania zawieszenia broni, niemiecki dowódca zdecydował się postąpić zgodnie z rozkazem cesarza, mówiącym, że żaden niemiecki okręt nie może się dostać w ręce wroga. 21 czerwca 1919 roku admirał wydał rozkaz o samozatopieniu<ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Freivogel|imię=Zvonimir|tytuł=Koniec potęgi morskiej Cesarskich Niemiec. Samozatopienie Hochseeflotte w Scapa Flow. Cz. I}}</ref>. „Derfflinger” zatonął o 14.45<ref name=Groner83/>. Jego marynarze zostali potraktowani jako [[jeniec wojenny|jeńcy wojenni]] i osadzeni w obozach, skąd powrócili do kraju dopiero na początku 1920 roku<ref name=FreivogelII>{{cytuj książkę|nazwisko=Freivogel|imię=Zvonimir|tytuł=Koniec potęgi morskiej Cesarskich Niemiec. Samozatopienie Hochseeflotte w Scapa Flow. Cz. II}}</ref>.